II SAB/Lu 166/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos - Janusz, Sędzia WSA Marta Laskowska – Pietrzak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu J. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55, 20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. W dniu 16 października 2015 r. Z. W. wniósł skargę na przewlekłość postępowania Wójta Gminy w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając w sposób szczegółowy i chronologiczny szereg czynności, które wykonał w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 4 stycznia 2015 r. o przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Następnie Wójt wskazał, że decyzją z dnia 23 lutego 2015 r., znak: [...], przyznał skarżącemu pomoc w postaci specjalnego zasiłku celowego, a następnie, po rozpatrzeniu skargi Z. W. o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją, wydał decyzję z dnia 30 września 2015 r., znak: [...], w której odmówił uchylenia decyzji z dnia 23 lutego 2015 r. W piśmie procesowym z dnia 22 marca 2016 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego, popierając skargę, wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu i oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 817 ze zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Na podstawie tego przepisu skarga do sądu przysługuje więc w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Przewlekłe prowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., a także w art. 37 § 1 k.p.a., ma miejsce wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, wymaganą zasadą szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) lub mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zachodzi więc wtedy, gdy można skutecznie postawić organowi zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie lub też zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. A contrario, nie można przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w przypadku, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednak z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 marca 2012 r., II SAB/Łd 2/12, Lex nr 1139147). Terminy załatwiania spraw zostały określone w art. 35 k.p.a., który stanowi, że sprawy nie wymagające postępowania wyjaśniającego winny być załatwiane niezwłocznie (§ 1 i § 2), sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego – nie później niż w ciągu miesiąca, sprawy szczególnie skomplikowane – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jednocześnie, w myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 4 stycznia 2015 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek skarżącego Z. W. o przyznanie specjalnego zasiłku celowego. W dniu 23 stycznia 2015 r. organ, po rozpoznaniu wniosku Z. W., odmówił wyłączenia od rozpoznania sprawy pracowników, w tym kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...]. Następnie, w dniu 23 lutego 2015 r. przyznał skarżącemu pomoc w postaci specjalnego zasiłku celowego. W dniu 25 marca 2015 r. do organu wpłynęło pismo skarżącego nazwane "skargą" (datowane na 23 marca 2015 r.), w którym domagał się on wszczęcia postępowania nadzwyczajnego dotyczącego decyzji ostatecznej organu pierwszej instancji z dnia 23 lutego 2015 r., znak: [...], przyznającej skarżącemu specjalny zasiłek celowy. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy, pismem z dnia 20 kwietnia 2015 r., znak: [...] przekazał skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. pismem z dnia 5 maja 2015 r., znak: [...], przekazało skargę do organu pierwszej instancji, celem załatwienia zgodnie z właściwością. Pismem z dnia 13 maja 2015 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało nadto organowi pierwszej instancji pismo skarżącego zatytułowane "wezwanie", celem udzielenia odpowiedzi. Pismem z dnia 19 maja 2015 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Wójta [...] o przekazanie akt administracyjnych sprawy w związku ze złożonym przez skarżącego zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Akta te zostały przesłane do organu drugiej instancji wraz z pismem z dnia 29 maja 2015 r., znak: OPS [...] Kierownik OPS w [...] pismem z dnia 20 maja 2015 r., znak: [...] poinformował skarżącego o terminie wypłaty specjalnego zasiłku celowego, a następnie postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r., znak: [...], wznowił postępowanie zakończone decyzją tego organu z dnia 23 lutego 2015 r., znak: [...]. Decyzją z dnia 26 czerwca 2015 r., znak: [...], organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji z dnia 23 lutego 2015 r., znak: [...]. Z powyższego wynika, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniał stan przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uzasadniający uwzględnienie złożonej skargi. Wprawdzie zarówno decyzja organu pierwszej instancji z dnia 23 lutego 2015 r. przyznająca skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej, jak i wydana we wznowionym postępowaniu decyzja tego organu z dnia 30 września 2015 r., nie zostały wydane w terminie wskazanym w art. 35 § 3 k.p.a., jednakże – jak wynika z przedstawionego wyżej przebiegu postępowania w sprawie, opóźnienie w wydaniu decyzji nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu. Przede wszystkim należy podkreślić, że jak wynika z przedstawionego wyżej przebiegu postępowania w niniejszej sprawie, wskutek działań samego skarżącego organ był zmuszony do podejmowania dodatkowych działań procesowych. Podkreślenia wymaga zatem, że skoro organ bez zbędnej zwłoki podejmował czynności zmierzające do należytego ustalenia stanu faktycznego, to – w świetle art. 35 § 5 k.p.a. – okresy opóźnień w wydaniu decyzji nie podlegały doliczeniu do ustawowych terminów załatwiania spraw. Jakkolwiek zatem omyłkowo organ pierwszej instancji przekazał pismo skarżącego nazwane skargą Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w L. celem rozpoznania, to okoliczność ta nie może prowadzić do stwierdzenia przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie. Skarga podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako bezzasadna. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1805).