II SAB/Lu 167/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Niemce w sprawie przyznania usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych postanawia odrzucić skargę. W dniu 11 października 2024 r. do Urzędu Gminy Niemce wpłynęła skarga T. W. (dalej jako: skarżąca) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy Niemce w spawie rozpatrzenia jej wniosku z dnia 19 stycznia 2024 r. (wpływ do organu - 22 stycznia 2024 r.) o przyznanie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Niemce opisał stan faktyczny sprawy, wyjaśniając, że w dniu 25 marca 2024 r. wydał decyzję znak: OPS-PS.4530.1.2024 odmawiającą skarżącej przyznania objętych wnioskiem z dnia 19 stycznia 2024 r. usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych. Decyzja ta została doręczona w dniu 2 kwietnia 2024 r. Dodatkowo Wójt wyjaśnił, że odwołanie od powyższej decyzji zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, które decyzją z dnia 24 kwietnia 2024 r., znak: SKO.41/1938/OS/2024 utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo jej analiza pod kątem dopuszczalności. W niniejszej sprawie skarga na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy Niemce z wniosku T. W. z dnia 19 stycznia 2024 r. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Jak wynika z akt postępowania wniosek T. W. z dnia 19 stycznia 2024 r. o przyznanie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych został rozpatrzony przez organy administracji obu instancji. W dniu 25 marca 2024 r. Wójt Gminy Niemce wydał decyzję znak: OPS-PS.4530.1.2024 odmawiającą skarżącej przyznania objętych wnioskiem z dnia 19 stycznia 2024 r. usług opiekuńczych oraz specjalistycznych usług opiekuńczych. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu 2 kwietnia 2024 r. Po rozparzeniu odwołania złożonego przez skarżącą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 24 kwietnia 2024 r., znak: SKO.41/1938/OS/2024 utrzymało w mocy orzeczenie organu I instancji. Sprawa administracyjna z wniosku T. W. z dnia 19 stycznia 2024 r. została więc ostatecznie rozpatrzona w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Skarga strony na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie wpłynęła do organu I instancji w dniu 11 października 2024 r., a więc niewątpliwie po zakończeniu postępowania administracyjnego. Sąd wskazuje, że w sprawie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne, już po zakończeniu postępowania administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały, uznając w nich, że skargi takie są niedopuszczalne. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Istota skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ administracji publicznej polega na niejako przymuszeniu organu do jej merytorycznego załatwienia w terminach wynikających z przepisów prawa, poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego. A zatem, po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, tego typu skarga nie może odnieść takiego skutku, który już się ziścił. Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego, skoro stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywiste jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. Taka też wykładnia art. 53 ust. 2b p.p.s.a. została przyjęta w powołanych wyżej uchwałach składu siedmiu sędziów NSA: z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) oraz z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skoro skarga T. W. na bezczynność organu została wniesiona w dniu 11 października 2024 r., a zatem po ostatecznym zakończeniu postępowania i wydaniu wskazanych powyżej decyzji organów obu instancji, to skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalna. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.