II SAB/Lu 168/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie WSA Joanna Cylc-Malec, NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi P. Sz. na bezczynność Starosty w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. P. S. w dniu [...] r. złożył wniosek do Starosty o wytyczenie wszystkich granic działki oznaczonej nr [...] w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...] B. Drugi, argumentując we wniosku, że działka nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę oraz, że miedzy działką nr [...] i działką nr [...] jest ustalana granica w trybie rozgraniczenia nieruchomości, ale to rozgraniczenie nie dotyczy wszystkich granic działki nr [...], która na gruncie nie posiada żadnych znaków granicznych, a grunt działki nr [...] jest przyorywany przez właściciela działki sąsiedniej nr [...]. W dniu [...] r. Starostwo Powiatowe w J. L. zwróciło się do Wójta Gminy B. z informacją, że Starosta nie posiada przymiotu strony w rozgraniczeniu nieruchomości, o którym mowa w postanowieniu Wójta Gminy B. o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości z dnia [...] r., oznaczonym [...], z uwagi na błędny wpis w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej dla obrębu ewidencyjnego [...] B. Drugi dotyczącą podmiotu własności i władania w zakresie działki ewidencyjnej nr [...], o następującej treści: "właściciel: Skarb Państwa, zarządca dróg publicznych: Starosta [...] J. L. ul. [...]" (bez wskazania podstawy prawnej tego wpisu: księgi wieczystej, zbioru dokumentów lub innych dokumentów określających stan prawny). Starosta podniósł, że stan prawny działki ewidencyjnej nr [...] nie jest uregulowany: brak ustalonego właściciela z powodu braku księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów określających tytuł własności, jak również stan faktyczny działki ewidencyjnej nr [...] nie jest ustalony: brak prawidłowego określenia podmiotu władania tą działką jako gruntem zajętym pod drogę wewnętrzną (a nie gruntem zajętym pod drogę publiczną - co jest wykazane błędnie w ewidencji gruntów i budynków). Jednocześnie Starosta wniósł o zawieszenie postępowania rozgraniczeniowego do czasu uregulowania stanu prawnego nieruchomości oznaczonej działką ewidencyjną nr [...]. W kolejnym piśmie, do Wójta Gminy B., z dnia [...] r., Starosta poinformował, że w wyniku porównania położenia i oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów i budynków stwierdzono, że działka nr [...] wykazana w księdze wieczystej nr [...] (stanowiąca własność A. M.) i działka nr [...] wykazana w ewidencji gruntów i budynków (jako przedmiot własności/władania określony wpisem: "właściciel: Skarb Państwa, zarządca dróg publicznych: Starosta [...] J. L. ul. [...]" - jest tym samym gruntem. W związku z powyższym, Starosta, jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, postanowił wykonać z urzędu weryfikację i aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji. Mając na uwadze, że Starosta pomimo upływu ustawowego terminu, od dnia złożenia wniosku, nie wytyczył granic działki, P. S. w dniu [...] r. złożył do Wojewody L. zażalenie na bezczynność organu do Wojewody L., wnosząc jednocześnie o nakazanie Staroście wytyczenia granic. W odpowiedzi na zażalenie organ administracji wyjaśnił, że Wójt Gminy B. wydał na wniosek skarżącego postanowienie z dnia [...] r. oznaczone [...] o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego. Rozgraniczenie nieruchomości, obejmuje ustalenie przebiegu granicy między gruntem stanowiącym własność P. S., ujawnioną w księdze wieczystej nr [...] (prowadzonej przez Sąd Rejonowy w J. L.), oznaczonym działkami ewidencyjnymi nr [...], [...], [...] w ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...] B. [...] oraz przyległym gruntem, którego stan prawny nie jest uregulowany (brak tytułu własności), oznaczonym działką ewidencyjną nr [...], (wykazanym błędnie w ewidencji gruntów i budynków jako przedmiot własności Skarbu Państwa - Starosty). Z treści postanowienia Wójta o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości wynika, między innymi, że Skarb Państwa, który jest reprezentowany przez Starostę, jest stroną postępowania, ustaloną na podstawie jedynie informacji zawartej w ewidencji gruntów i budynków. Starosta po dokonaniu analizy informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczących działki nr [...], w kontekście zgodności danych ewidencyjnych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji, a także pozyskaniu innych informacji mających znaczenie dla sprawy rozgraniczenia nieruchomości, w zakresie podmiotowym i przedmiotowym, stwierdził, że nie posiada przymiotu strony w rozgraniczeniu nieruchomości, o którym mowa w postanowieniu Wójta Gminy B., ponieważ faktycznie Skarb Państwa nie jest właścicielem działki nr [...]. Ponadto organ podniósł, że zażalenie nie jest zasadne w kontekście okoliczności faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, a także, że intencją Starosty nie jest wstrzymywanie postępowania rozgraniczeniowego, ale konieczność wyjaśnienia i weryfikacji stanu faktycznego, prawnego i ewidencyjnego przedmiotowej nieruchomości. Następnie Wojewoda w piśmie z dnia [...] r. skierowanym do skarżącego wyjaśnił, że zgodnie z Prawem geodezyjnym i kartograficznym rozgraniczenia nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony przeprowadzają wójtowie gmin (ewentualnie burmistrzowie, prezydenci miast), a nie starostowie. Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się protokół graniczny lub akt ugody. Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Z akt niniejszej sprawy wynika, że organem prowadzącym postępowanie rozgraniczeniowe na wniosek skarżącego jest Wójt Gminy B. (postanowienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] r., znak [...]), a nie Starosta. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, P. S. zarzuca bezczynność organowi administracji poprzez nie rozpoznanie wniosku z dnia [...] r. Skarżący podniósł, że Starosta stosownie do wniosku nie wytyczył granic drogi Skarbu Państwa, jak też nie wydał decyzji odmownej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Organ podkreślił, że Skarb Państwa nie jest właścicielem działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] [...] B. [...] oraz, że jako organ prowadzący ewidencje gruntów i budynków nie posiada właściwości do rozstrzygania sporu o grunt, a w tym wytyczenia granic gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W toku postępowania administracyjnego jedną z podstawowych zasad jest szybkość postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 § 1 i 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 2017 r., (t.j. Dz.U. z 207 r., poz. 1257) dalej jako "k.p.a". Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. W myśl art. 35 § 1 - § 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Powszechnie akceptowany jest pogląd, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Mając na uwadze powyższe, analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, wskazuje, że organ w dacie wniesienia skargi do tutejszego sądu – wbrew stanowisku skarżącego - nie pozostawał w bezczynności. Tytułem przypomnienia należy wskazać, że wniosek skarżącego z dnia [...] r. dotyczył żądania wytyczenia granic działki o nr ewide[...], podczas, gdy takie postepowanie zostało na wniosek skarżącego wszczęte postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Starosta będący stroną tego postępowania podejmował czynności wyjaśniające i weryfikujące stan prawny nieruchomości widniejącej w ewidencji gruntów jako własność Skarbu Państwa (działka nr [...]). Niekwestionowane jest przy tym, że kolejne udokumentowane czynności zostały podjęte przez organ w dacie [...] r. W tym dniu Starosta zwrócił się do Wójta Gminy B. pismem znak: [...] o zawieszenie postępowania rozgraniczeniowego, z uwagi na konieczność wyjaśnienia stanu prawnego przedmiotowego gruntu. Starosta podniósł, że na podstawie ewidencji gruntów i budynków Wójt Gminy B. uznał przedwcześnie Starostę za stronę postępowania rozgraniczeniowego. Ewidencja gruntów i budynków nie jest bowiem dokumentem poświadczającym prawo własności do nieruchomości. Zgodnie z przepisami prawa podstawę ustalania przebiegu granic nieruchomości stanowią dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości, jak również określające położenie punktów granicznych i przebieg granic nieruchomości. W związku z tym Starosta, jako Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, postanowił wykonać z urzędu weryfikację i aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji (w myśl art. 24 ust. 2a-2b ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, t.j. Dz.U.2017 poz. 2101) oraz zawiadomić Sąd Rejonowy o ewentualnym przypadku niezgodności oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej i w ewidencji gruntów. W ocenie Sądu – w takich okolicznościach faktycznych – należy stwierdzić, że zarzut bezczynności organu w załatwieniu wniosku z dnia [...] r. jest całkowicie bezzasadny. Należy też zauważyć, że opisane czynności, polegające na przeprowadzeniu postepowania wyjaśniającego, odnośnie stwierdzenia, że działka nr [...], ujawniona w księdze wieczystej [...] [...] (jako własność A. M.) i działka nr [...] wykazana w ewidencji gruntów i budynków (jako przedmiot władania Skarbu Państwa) prawdopodobnie jest tym samym gruntem, oraz zwrócenie się do Wójta Gminy B. w piśmie z dnia [...] r., znak [...], o zawieszenie postępowania z uwagi na okoliczność, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, nie dają podstaw, aby stwierdzić bezczynność Starosty. Ubocznie należy wskazać, że Wojewoda w piśmie z dnia [...] r. słusznie stwierdził, że dopiero rozstrzygnięcie komu przysługuje prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] pozwoli na uznanie Starosty za stronę postępowania rozgraniczeniowego. Z powyższych względów, Sąd – działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia [...] r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – skargę na bezczynność - oddalił w całości.