II SAB/Lu 169/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. Ś. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy I. zobowiązuje Wójta Gminy do załatwienia wniosku B. Ś. z dnia [...] o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia akt sprawy z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza na rzecz B. Ś. od Wójta Gminy kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. B. Ś. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiocie wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, żądając: 1) zobowiązania wójta do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania zgodnie z wnioskiem skarżącego w terminie miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2) stwierdzenia, że wójt dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenia na rzecz skarżącego od organu na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 i 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sumy pieniężnej w wysokości [...] zł, tj. pięciokrotności wysokości przeciętnego wynagrodzenia określonego na podstawie Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2016 r., ewentualnie wymierzenia organowi grzywny w wysokości maksymalnej, tj. [...] zł; 4) zasądzenia na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy D. wniósł o jej oddalenie i przedstawił tok postępowania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Skarga jest zasadna. Wójt Gminy D. dopuścił się bezczynności w sprawie z wniosku B. Ś. o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Skarżący wyczerpał tok instancji administracyjnej, gdyż ponagleniem z dnia [...] lipca 2017 r. wezwał Wójta Gminy D. do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie zaniechania wydania postanowienia o wznowieniu postępowania i bezprawnego pozostawienia podania o wznowienie bez rozpoznania, z uwagi na rzekome braki formalne. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. nie stwierdziło bezczynności Wójta Gminy D.. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi, należy podnieść, że pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] maja 2016 r., znak [...] o warunkach zabudowy, wskazując jako podstawę wznowieniową art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. Wójt Gminy D. wezwał skarżącego do uzupełninia tego wniosku w zakresie terminu, w jakim skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji, określenia, kiedy skarżący dowiedział się o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania, powodów, dla których skarżący nie brał udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji oraz faktów stanowiących podstawę do wywodzenia przymiotu strony. W dniu [...] maja 2017 r. skarżący poinformował organ, że wszelkie dane, o których mowa w wezwaniu z dnia [...] maja 2017 r., zawarte są we wniosku z dnia [...] kwietnia 2017 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. organ zawiadomił skarżącego, że na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. pozostawił wniosek o wznowienie postępowania bez rozpoznania z uwagi na brak spełnienia wymogów formalnych. Z uwagi na to, że pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu, kontrola tego aktu następuje w ramach skargi na bezczynność organu (uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 0września 2013 r., I OPS 2/13, dostępna na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2012, s. 311; G. Łaszczyca (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. I, Warszawa 2013, s. 626). Z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem aktu administracyjnego. Organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania mimo, że nie zachodziły przesłanki wskazane w art. 64 § 2 k.p.a., pozostaje w bezczynności. Art. 64 § 2 k.p.a. obejmuje wyłącznie formalne braki pisma, inne niż wskazane w § 1, do których, stosownie do treści art. 63 § 2 i 3 k.p.a., należą: określenie żądania, podpis strony, jeżeli działa przez pełnomocnika – dołączenie pełnomocnictwa oraz wymagania wskazane w przepisach szczególnych. Innymi słowy, art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy wyłącznie tego rodzaju formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie temu pismu (wnioskowi) biegu. Nie dotyczy natomiast okoliczności, które organ uznaje za istotne dla ustalenia stanu faktycznego czy prawnego sprawy. Brakom wskazanym w wystosowanym do skarżącego wezwaniu z dnia 23 maja 2017 r. nie można przypisać charakteru tego rodzaju formalnych braków pisma, których nieusunięcie nie pozwala na nadanie wnioskowi biegu. Braki odnoszące się do wad materialnych dokumentacji mogą być – co do zasady – sprawdzone i dostrzeżone jedynie na etapie analiz merytorycznych dokonywanych przez organ po wszczęciu postępowania. Wezwanie wystosowane w trybie art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników (tak NSA m. in. w wyrokach: z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 826/11, LEX nr 1252200; z dnia 23 stycznia 1996 r., sygn. akt II SA 1473/94, ONSA 1997, Nr 3, poz. 114). Wniosek skarżącego o wznowienie postępowania zawierał datę dowiedzenia się o przyczynie wznowienia (k. 1 akt adm.- "O fakcie wydania przedmiotowej decyzji zostałam powiadomiona dopiero przez Starostę J. już na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji w dniu 24 kwietnia br."). Jeżeli z treści wniosku o wznowienie postępowania jednoznacznie wynika termin dowiedzenia się strony o podstawie wznowienia, to wezwanie w trybie art. 64 k.p.a. staje się bezprawne (wyrok NSA w Łodzi z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt II SAB/Łs 95/11). Kolejnym uchybieniem organu było wezwanie skarżącego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do określenia, kiedy dowiedział się o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania, wskazania powodów, dla których nie brał udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji oraz faktów stanowiących podstawę do wywodzenia przymiotu strony. Wbrew stanowisku organu, nie są to elementy formalne wniosku określone w art. 64 § 2 k.p.a., ale elementy stanu faktycznego sprawy, które powinny być zbadane przez organ już po wydaniu postanowienia o wznowieniu postepowania. Z tych względów na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę należało uwzględnić i zobowiązać organ do załatwienia wniosku w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia akt sprawy. Na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. sąd stwierdził, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy. Bezczynność wójta wynikała wyłącznie z błędnego zastosowania przepisu art. 64 § 2 k.p.a. W związku z powyższym sąd nie znalazł podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Rozstrzygniecie o zasądzeniu na rzecz skarżącego od organu kwoty uiszczonego wpisu zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, ponieważ skarżący był reprezentowany w sprawie przez aplikanta adwokackiego, do którego nie ma zastosowania ani art. 205 § 2 p.p.s.a., stanowiący postawę do zasądzenia wynagrodzenia na rzecz adwokata, ani rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.