II SAB/Lu 17/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi C. J. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie I. zobowiązuje Wójta Gminy do załatwienia wniosku C. J. z dnia 24 maja 2013 r. w części dotyczącej przywrócenia stosunków wodnych na gruncie, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz C. J. kwotę 340 (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. We wniosku z dnia 24 maja 2013r. C. J. wystąpiła o nakazanie P. W., właścicielowi działki nr 331/7, usunięcie składowanych na niej odpadów w postaci mas ziemi oraz przywrócenia zmienionych stosunków wodnych poprzez nakazanie właścicielom działki nr 381/6 i 331/7 przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom powstającym na jej działce nr 330/2. W obszernym uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że zmiana stosunków wodnych w przypadku działki nr 381/6 stanowiącej własność Gminy C. nastąpiła w wyniku jej utwardzenia jesienią 2011 roku oraz niezastosowania odpływów wodnokanalizacyjnych, co spowodowało, iż wody opadowe i roztopowe zalewają jej działkę. Natomiast w przypadku działki nr 331/7 zmiana stosunków wodnych spowodowana została podwyższeniem jej wysokości względem działki wnioskodawczyni w wyniku sukcesywnego nawożenia ziemi na wiosnę 2012 r., co powoduje spływanie wód opadowych i roztopowych na działkę nr 330/2. Do zmiany stosunków wodnych przyczyniło się również wybudowanie przez właściciela działki nr 331/7 przydomowej oczyszczalni ścieków oraz podbudowa domu, co skutkowało podniesieniem rzędnych działek nr 331/10 i 331/14. W wyniku tych działań na działce nr 330/2 powstały liczne szkody. Przed zmianą stosunków wodnych znajdowała się na niej plantacja mniszka lekarskiego. Po zamianie stosunków wodnych nie nadaje się do jakiegokolwiek wykorzystania pod uprawy, zalega na niej woda, wskutek czego gleba na działce jest zawilgocona. Zmiana profilu nasadzeń na działce wiąże się zaś z koniecznością poniesienia ryzyka finansowego związanego z kosztami produkcji i pielęgnacji. Ciągłe zalewanie działki wodą niecelowym czyni również przeznaczenie jej pod uprawę warzyw czy ziół. Działka przynosząca przed zmianą stosunków wodnych dochody stała się niezdatna do dochodowej uprawy. Wójt Gminy pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. zlecił sporządzenie opinii hydrologicznej dotyczącej zakłócenia stosunków wodnych na działce nr 330/2 w wyniku utwardzenia nawierzchni ul. B. oraz podwyższenia terenu otoczenia nowowybudowanego domu jednorodzinnego na działce nr 331/7 . W piśmie z dnia 13 września 2013 r. Wójt Gminy poinformował C. J., że sprawa przywrócenia stosunków wodnych na wspomnianej działce 330/2 została już rozstrzygnięta decyzją z dnia [...], natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] odmówiło jej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skargę strony na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił wyrokiem z dnia 3 marca 2011 r. (sygn. akt II SA/Lu 16/11). Tym samym obecnie nie jest już prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stosunków wodnych na działce nr 330/2. Ponadto Wójt stwierdził, iż działka nr 331/6 nie graniczy z działkami nr 330/2 i 330/1, stąd też w prowadzonym postępowaniu administracyjnym Gmina C. nie była stroną w sprawie, a jedynie organem prowadzącym. Natomiast, jak ustalono w toku postępowania, zaniżony teren działki nr 330/2 zalewany jest wodami powierzchniowymi spływającymi z działek przyległych. W dniu 18 października 2013 r. C. J. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. zażalenie na niezałatwienie przez Wójta Gminy C. sprawy z jej wniosku o przywrócenie stosunków wodnych na działce nr 330/2 oraz usunięcie odpadów. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Wójtowi Gminy C. termin miesiąca do załatwienia sprawy w formie prawem przewidzianej w części dotyczącej nakazania usunięcia odpadów oraz zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwieniu powyższej sprawy w terminie. Kolegium zobowiązało również Wójta Gminy C. do podjęcia działań zapobiegających naruszaniu terminów załatwienia spraw. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy C. umorzył postępowanie w sprawie usunięcia odpadów w postaci mas ziemi z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania to jest z działki nr 331/7, stanowiącej własność P. W. Uzasadniając rozstrzygnięcie Wójt wyjaśnił, że w trackie jej oględzin w dniu 17 grudnia 2013 r. nie stwierdzono, aby były na niej składowane odpady w postaci mas ziemnych. Wobec tego uznano, że postępowanie w zakresie usunięcia odpadów jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W takim stanie sprawy C. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Wójta Gminy C. polegającą na nierozpoznaniu jej wniosku z dnia 24 maja 2013 r. w zakresie żądania przywrócenia stosunków wodnych na działce nr 330/2. Skarżąca zażądała zobowiązania Wójta Gminy C. do załatwienia jej wniosku o przywrócenia stosunków wodnych. Skarżąca zwróciła uwagę, że jej wniosek z dnia 24 maja 2013 r. w tym zakresie dotyczył zupełnie innego stanu faktycznego, który powstał po roku 2010, a zatem po wydaniu przez Wójta Gminy C. decyzji z dnia [...]. Dlatego błędne jest przekonanie, zarówno Wójta Gminy C., jak i Kolegium, że sprawa przywrócenia stosunków wodnych na działce nr 330/2 została już załatwiona decyzją ostateczną. W sprawie tej zmienił się bowiem od czasu wydania decyzji z dnia [...]. stan faktyczny i to dlatego skarżąca zażądała ponownego rozpatrzenia sprawy. W ocenie skarżącej brak rozstrzygnięcia w tej sprawie skutkuje naruszeniem przez organ art. 7, art. 8 i art. 12 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy C. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że żądania przywrócenia stosunków wodnych na działce nr 330/2 zostało załatwione jego decyzją z dnia [...], zaś żądanie usunięcia odpadów z działki nr 331/7 odpadów w postaci masy ziemnej załatwione zostało decyzją z dnia 20 grudnia 2013r. W ocenie organu administracji, mimo przekroczenia w niniejszej sprawie terminów jej załatwienia, nie można organowi administracji przypisać bezczynności. Prócz wydania powyższych decyzji w sprawie powołał biegłego z zakresu hydrologii i poinformował skarżącą pismem z dnia 13 września 2013 r. o stanie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Przekonanie Wójta Gminy C. o braku podstaw do uznania jego bezczynności w sprawie wniosku skarżącej z dnia 24 maja 2013 r. o przywrócenie stosunków wodnych na działce nr 330/2 z tego tylko powodu, że w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na tej działce wydał decyzję z dniu [...] oraz po złożeniu powyższego wniosku powołał biegłego z zakresu hydrologii i wystosował do skarżącej pismo z dnia 13 września 2013 r. nie zasługuje na akceptację. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustabilizowany jest pogląd, według którego o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy organ nie podjął żadnych czynności, jak i takiej, gdy czynności zostały wprawdzie podjęte, ale organ nie zakończył go stosownym aktem. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wnioskiem z dnia 24 maja 2013 r., który Wójt Gminy C. otrzymał w dniu 25 lipca 2013 r. zażądała m.in. wszczęcia postępowania w zakresie przywrócenia stosunków wodnych na swojej działce nr 330/2. Jako okoliczności uzasadniające przywrócenie stosunków wodnych na tej działce wskazała zdarzenia, które miały mieć miejsce na działkach bezpośrednio z nią sąsiadujących jesienią 2011 r. i na wiosnę 2012 r., a skutkiem których miała być zmiana stosunków wodnych na działce nr 330/2. Chodziło o utwardzenie ulicy B. bez zastosowania odpływów wodnokanalizacyjnych oraz podwyższenie przez P. W. jego działki nr 331/7, przy czym skarżąca wskazywała na końcowy efekt tych prac. Skoro zatem wniosek wskazywał na zdarzenia mające miejsce po roku 2010, które spowodować miały naruszenie stosunków wodnych, Wójt Gminy C. nie mógł twierdzić, że sprawa zmiany stosunków wodnych wywołanych zdarzeniami z roku 2011 i 2012 została załatwiona decyzją z dnia 15 października 2010r., choć zarówno z treści skargi, jak i wyjaśnień organu sądzić należy, że właśnie utwardzenie ulicy oraz podwyższenie sąsiedniej działki stanowią istotę sporu. Skarżąca wskazując na zdarzenia wywołujące zmianę stosunków wodnych, a mające miejsce po roku 2010 wskazywała na ponowną potrzebę rozważenia przez właściwy organ administracji przywrócenia stosunków wodnych na działce nr 330/2. W tej sytuacji rzeczą organu było sprawdzenie, czy rzeczywiście takie zdarzenia miały miejsce i stosownie do ustaleń podjęcie odpowiednich czynności. Jedynie tożsamość sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] i zainicjowanej wnioskiem z dnia 24 maja 2013r. musiałaby prowadzić do umorzenia postępowania, skoro decyzja ponowne rozstrzygająca sprawę już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest nieważna. Nie może jednak znaleźć aprobaty brak jakiegokolwiek działania i rozstrzygnięcia sprawy, co uniemożliwia dokonanie instancyjnej kontroli zasadności zajętego stanowiska. Brak rozstrzygnięcia przesądza o bezczynności Wójta Gminy C. w sprawie wniosku skarżącej z dnia 24 maja 2013 r. w części dotyczącej przywrócenia stosunków wodnych na działce nr 330/2. Przy czym bezczynności tej nie znosi wyznaczenie biegłego z zakresu hydrologii i wystosowanie do skarżącej pisma z dnia 13 września 2013 r. Żadna z tych czynności nie zastąpi bowiem merytorycznego rozstrzygnięcie, które powinno mieć w sprawie miejsce. W przekonaniu Sądu bezczynność nie miała natomiast miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Stan taki ma miejsce wówczas, gdy bez bliższego badania sprawy widoczne jest celowe uchylanie się organu od załatwienia sprawy. W tym jednak przypadku bezczynność Wójta Gminy C. powodowana była przekonaniem, że sprawa została już rozstrzygnięta wcześniejsza decyzją, o czym zresztą poinformował skarżącą pismem 13 września 2013 r. Z tego też powodu nie znaleziono wystarczającej motywacji do wymierzenia organowi grzywny. Z tych powodów na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) należało zobowiązać Wójta Gminy C. do załatwienia winsoku skarżącej z dnia 24 maja 2013 r. w części dotyczącej przywrócenia stosunków wodnych na gruncie, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku oraz orzeczono, iż bezczynność Wójta Gminy C. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust.2 pkt.1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( tekst jedn. Dz. U z 2013r. poz. 490 ). [pic]