II SAB/Lu 170/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Lublinie w sprawie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Aresztu Śledczego w Lublinie do załatwienia wniosku W. S. z dnia 22 czerwca 2022 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Lublinie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Dyrektora Aresztu Śledczego w Lublinie na rzecz skarżącego W. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem datowanym na dzień 20 czerwca 2022 r. (data wpływu: 22 czerwca 2022 r.) W. S. (dalej także jako: skarżący) zwrócił się o udostepnienie informacji publicznej w zakresie: (1) kserokopii odpisu sprawozdania z lustracji Aresztu Śledczego w L., przeprowadzonej przez sędziego penitencjarnego Sądu Okręgowego w L. z okresu 8 marca 2018 r.; (2) ilości (liczby) skarg osadzonych dotyczących działalności Aresztu Śledczego w L. uznanych za zasadne i częściowo zasadne przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. w okresie od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. oraz daty rozpatrzenia ww. spraw przez ww. organ Służby Więziennej. Pismem z dnia 6 lipca 2022 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w L. (dalej także jako: Dyrektor) wskazał, że informacje dotyczące lustracji, których żąda wnioskodawca były już przedmiotem złożonego przez niego wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 20 kwietnia 2020 r., a organ ostateczną decyzją odmówił udostępnienia informacji. W zakresie wniosków, skarg i próśb osób osadzonych, Dyrektor wskazał, że nie odnotowano skarg, które spełniają kryteria wskazane we wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2022 r. (data stempla pocztowego) skarżący zarzucił Dyrektorowi bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 20 czerwca 2022 r. w przedmiocie udostępnienia w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej – informacji publicznej w postaci "kserokopii odpisu sprawozdania z lustracji Aresztu Śledczego w L., przeprowadzonej przez sędziego penitencjarnego Sądu Okręgowego w Lublinie z okresu 8 marca 2018 r." W związku z powyższym wniósł o zobowiązanie Dyrektora do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 20 czerwca 2022 r. – w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku; stwierdzenie, że Dyrektor dopuścił się bezczynności, zasądzenie od Dyrektora na rzecz skarżącego 100 zł w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku tytułem kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie, a ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wskazał w szczególności, że kopia sprawozdania z lustracji Aresztu Śledczego w L. przeprowadzonej w 2018 r. przez sędziego penitencjarnego Sądu Okręgowego w Lublinie była już przedmiotem złożonego przez skarżącego wniosku z dnia 20 kwietnia 2020 r. o udzielenie informacji publicznej. Dyrektor Aresztu Śledczego w L. decyzją z dnia 20 lipca 2021 r. odmówił udostępnienia żądanej informacji. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w L. decyzją z dnia 20 sierpnia 2021 r. (sygn. [...]) utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Na decyzję organu drugiej instancji W. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 28 stycznia 2022 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 781/21 oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż Dyrektor dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 22 czerwca 2022 r. w zakresie objętym skargą, tj. dotyczącym udostępnienia odpisu sprawozdania z lustracji Aresztu Śledczego w L. z dnia 8 marca 2018 r., przeprowadzonej przez sędziego penitencjarnego (czyli w zakresie punktu pierwszego wniosku). Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy na wstępie przypomnieć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako: u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane to, że Dyrektor jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zaś objęte wnioskiem skarżącego informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy (jako informacja o sprawach publicznych). W rozpatrywanej sprawie organ tej informacji skarżącemu nie udostępnił, podnosząc, że skarżący złożył już wcześniej tożsamy wniosek, który został załatwiony decyzją z dnia 20 lipca 2021 r. (znak sprawy: [...]), utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. z dnia 20 sierpnia 2021 r. (znak: [...]), co do której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę wyrokiem z dnia 28 stycznia 2022 r. (sygn. akt II SA/Lu 781/21). Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest zweryfikowanie stanowiska organu, czy wniosek datowany na dzień 20 czerwca 2022 r. (data wpływu: 22 czerwca 2022 r.) jest tożsamy z wnioskiem, którego dotyczyła wskazana powyżej decyzja z dnia 20 lipca 2021 r. Sąd z urzędu ustalił, że w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 781/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. z dnia 20 sierpnia 2021 r., nr [...] Przedmiotem sporu w tejże sprawie był wniosek skarżącego o udostępnienie informacji w postaci "kopii dokumentacji (sprawozdań) lustracji przeprowadzonej w Areszcie Śledczym w L. przez Sąd Okręgowy w Lublinie VI Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad wykonywaniem Orzeczeń Karnych z okresu od 1 stycznia 2015 r. do daty wpłynięcia wniosku". Dyrektor Aresztu Śledczego w L. decyzją z dnia 20 lipca 2021 r. odmówił wnioskodawcy udostępnienia ww. informacji, uznając je za informacje przetworzone. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w L. stwierdził, że udostępnienie żądanej informacji wymaga przeanalizowania licznego zbioru dokumentów i wytworzenia nowej informacji według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę, a jej zakres wymaga zaangażowania dodatkowych sił i środków. Ponadto żądana informacja jest bezpośrednio związana z sytuacją osobistą skarżącego. Sądowi z urzędu znany jest fakt, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargi na bezczynność Dyrektora w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie udostępnienia sprawozdań z lustracji Aresztu Śledczego w L.: z dnia 6 lipca 2016 r. (sprawa o sygn. akt II SAB/Lu 86/22) i z okresu 19-20 września 2017 r. (sprawa o sygn. akt II SAB/Lu 154/22). W powyższych sprawach Sąd wyraził pogląd, iż na kanwie spraw o udostępnienie informacji publicznej nie można przyjąć, że wniosek obejmujący fragment wcześniejszego wniosku jest tożsamy z wnioskiem, w którym zakres żądanych informacji był szerszy. Sąd orzekający w rozpoznawanej sprawie w pełni podtrzymuje powyższe stanowisko, za czym przemawia nie tylko zasadność argumentacji, ale również konieczność zachowania jednolitości orzecznictwa w sytuacji analogicznych skarg wnoszonych przez ten sam podmiot. W sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej nie można poprzestać na prostym stwierdzeniu, że wniosek dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej. Doniosłe znaczenie ma sposób załatwienia wniosku i motywy, uzasadniające takie rozstrzygnięcie sprawy, szczególnie jeżeli w poprzedniej sprawie nie udostępniono żądanych informacji. O sprawie już rozstrzygniętej można bowiem mówić wyłącznie wtedy, gdy w sprawie występują te same podmioty i dotyczy ona tego samego przedmiotu w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym. Niewątpliwie wnioskowana w niniejszej sprawie informacja publiczna, dotycząca sprawozdania z lustracji z dnia 8 marca 2018 r. jest jednostkowym żądaniem w stosunku do szerszego wniosku, dotyczącego sprawozdań z okresu od 1 stycznia 2015 r. do 2020 r. Kluczowe znacznie ma okoliczność, że u podstaw odmowy udostępnienia informacji publicznej w poprzedniej sprawie legł właśnie znaczny okres, jaki obejmował wniosek, co świadczyło o potencjalnie dużej liczbie takich dokumentów. Okoliczność ta pozwoliła na dokonanie oceny, że żądana informacja ma charakter przetworzony w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W zakresie udostępniania informacji przetworzonej należy mieć na uwadze treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo to jest uzależnione od wykazania, że uzyskanie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Taka sytuacja nie zachodzi we wniosku z dnia 22 czerwca 2022 r., w którym skarżący wprost domaga się udostepnienia jednostkowej informacji publicznej. W związku z powyższym istotny zakres żądania nie jest taki sam i w sprawie zastosowanie mają inne przepisy, co oznacza, że omawiane stany są odmienne, a wnioski nie mogą zostać uznane za tożsame. W związku z powyższym już wyłącznie z uwagi na fakt, że sporny wniosek dotyczy jedynie części wcześniejszego żądania (pojedynczej informacji) nie można stwierdzić, że został już rozpoznany we wcześniejszym postępowaniu. Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że żądane przez wnioskodawcę informacje stanowiły informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie były tożsame pod względem faktycznym i prawnym z żądaniem rozstrzygniętym decyzją z dnia 20 lipca 2021 r., znak: [...], w związku z czym organ obowiązany był rozpoznania wniosku w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Organ nie udzielił informacji błędnie uznając, że żądanie udostępnienia tych informacji zostało już ostatecznie rozstrzygnięte. Wniosek strony skarżącej nie został załatwiony w sposób wskazany w omawianej ustawie, zaś bezczynność ta nie ustała także po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, Sąd działając w oparciu o przepis art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie l sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd – na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. – orzekł, że bezczynność organu w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt II wyroku). Bezczynność organu, o której mowa w przywołanym przepisie, przybiera postać kwalifikowaną, a więc musi mieć charakter oczywisty i rażący. Rażąca bezczynność organu zachodzi tylko wtedy, gdy decyzja, akt lub inna czynność organu zaniechana została na skutek rażąco błędnej wykładni prawa lub rażąco niewłaściwego zastosowania prawa, tj. uchybień odnoszących się do regulacji prawnych istotnych i nieuzasadniających odmiennych ocen. W szczególności nie stanowi takiego uchybienia opowiedzenie się przez organ za jedną z możliwych interpretacji przepisów prawa, co do tożsamości dwóch złożonych przez skarżącego wniosków o udostępnienia informacji publicznej. Co więcej w niniejszej sprawie organ nie zlekceważył wnioskodawcy, udzielił mu negatywnej odpowiedzi na zgłoszony wniosek, jednakże odpowiedzi tej udzielił błędnie oceniając tożsamość faktyczną i prawną składanych żądań. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając uiszczony wpis od skargi od organu na rzecz skarżącego. Z tych wszystkich względów i na podstawie przywołanych powyżej przepisów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji wyroku.