II SAB/Lu 171/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska - Pietrzak (sprawozdawca) Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 26 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych w C. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Zespołu Szkół Technicznych w C. dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku M. K. z dnia 12 lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych w C. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowania w zakresie zobowiązania Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych w C. do załatwienia wniosku wskazanego w pkt I; IV. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych w C. na rzecz M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SAB/Lu [...] U Z A S A D N I E N I E W dniu [...] września 2017 r. M. K. - reprezentowana przez adwokata Ł. K. - złożyła za pośrednictwem Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych w C. drogą mailową (ePUAP) (k. 3 i 25) skargę na bezczynność ww. organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. W skardze skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania złożonego wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w łącznej kwocie [...]zł według załączonego spisu kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że wniosek z dnia [...] lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczył odpowiedzi na pytanie, czy organ w latach 2014 - 2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W wypadku odpowiedzi pozytywnej, skarżąca wniosła o przesłanie kopii tych umów. Wniosek został wniesiony za pomocą platformy ePUAP i został prawidłowo doręczony organowi w dniu [...] lipca 2017 r., czego dowodzi Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia. Skarżąca wyjaśniła, że organ nie udostępnił żądanej informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm. - dalej jako "u.d.i.p."), nie zawiadomił też skarżącej o zaistnieniu okoliczności z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej w trybie art. 16 u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zespołu Szkół Technicznych w C. podniósł, że uwzględnił skargę w całości i w dniu [...] września 2017 r. udostępnił skarżącej żądane informacje publiczne, przesyłając je na podany we wniosku adres do korespondencji (potwierdzenie nadania wraz z wysłanymi skarżącej dokumentami, k. 4 - 10) Wyjaśnił, że nieudzielenie informacji w ustawowym terminie wynikało z problemów technicznych oraz kadrowych. Korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Dyrektor Zespołu Szkół Technicznych w C. dopuścił się bowiem bezczynności w sprawie z wniosku M. K. z dnia [...] lipca 2017 r. o udostępnienie informacji publicznej. Przy rozpoznawaniu skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są m.in. organy władzy publicznej. Dyrektor szkoły publicznej jest organem władzy publicznej, bowiem realizuje zadania publiczne związane z realizacją prawa każdego obywatela do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju, a nadto uprawniony jest do działania w formie władczej w stosunku do uczniów np. poprzez wydawanie decyzji administracyjnych w przedmiocie skreślenia ucznia z listy uczniów (tak wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 248/12, por. także: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Po 656/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1573/15). W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu, decyduje treść i charakter informacji. Będący przedmiotem skargi wniosek skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r. dotyczył udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy Dyrektor Zespołu Szkół Technicznych w C. w latach 2014-2016 zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi o świadczenie usług w zakresie obsługi prawnej, w tym zastępstwa procesowego. W razie odpowiedzi pozytywnej wnioskodawczyni żądała ponadto udostępnienia kopii tych umów. W związku z tym, że ustawą o dostępie do informacji publicznej objęte są umowy cywilnoprawne zawierane przez organy władzy publicznej oraz osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie wykonywanych przez nie zadań publicznych i gospodarowania majątkiem publicznym, informację publiczną stanowi również treść umów cywilnoprawnych dotyczących majątku publicznego, w tym umów o świadczenie usług prawnych (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "f" oraz pkt 3 lit. "a" u.d.i.p.). Publiczny charakter żądanych przez skarżącą informacji oraz fakt, iż jej wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, determinowały konieczność załatwienia przedmiotowego żądania w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Obowiązkiem Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych w C. było zatem udostępnienie skarżącej żądanej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie udzielenie wyjaśnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź też wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Podkreślić przy tym należy, że udostępnienie informacji ma formę czynności materialno-technicznej i w świetle dyspozycji art. 14 ust. 1 u.d.i.p. winno nastąpić w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., Dyrektor Zespołu Szkół Technicznych w C. nie podjął czynności materialno-technicznej polegającej na udostępnieniu skarżącej żądanych informacji w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, ani też nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia tych informacji. Organ udzielił jednak skarżącej wnioskowanej informacji, przy czym dokonał tego dopiero w dniu [...] września 2017 r., po tym, jak otrzymał skargę na bezczynność w tym przedmiocie. Był zatem bezczynny w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Z tych względów Sąd, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zobowiązany był stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w zakresie załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r. o udostepnienie informacji publicznej. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Zaniechanie realizacji wniosku w ustawowym terminie nie było bowiem skutkiem celowego działania, czy też lekceważącego stosunku do obowiązków wynikających z przepisów u.d.i.p., lecz - jak wynika z wyjaśnień przedstawionych w odpowiedzi na skargę - stanowiło konsekwencję problemów technicznych i kadrowych Zespołu Szkół Technicznych w C.. Za brakiem podstaw do przypisania bezczynności, której dopuścił się organ, cech rażącego naruszenia prawa, przemawia również okoliczność, iż organ niezwłocznie po powzięciu z otrzymanej skargi informacji o złożonym w dniu [...] lipca 2017 r. za pośrednictwem platformy ePUAP wniosku, udostępnił skarżącej wszystkie żądane informacje. Mając zatem na względzie, iż organ przestał tkwić w bezczynności po wniesieniu skargi, a przed datą jej rozpoznania, Sąd uznał za zbędne dodatkowe zobowiązanie Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych w C. do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2017 r. w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie sądowe w tym zakresie podlegało natomiast umorzeniu jako bezprzedmiotowe w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (publ. ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz. 63; LEX nr 463487), jeśli organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, już po wniesieniu skargi na bezczynność, zastosowanie znajduje przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nakazujący sądowi umorzenie postępowania, które stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, wyjaśnić należy, że uwzględnienie skargi daje podstawy do zasądzenia od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, obejmujących również koszty zastępstwa procesowego, stosownie do treści art. 201 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 206 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Wprawdzie z powołanego przepisu rozporządzenia wynika, że minimalna stawka wynagrodzenia za czynności adwokata w sprawach dostępu do informacji publicznej wynosi 480 zł, ale zważyć należy, że art. 206 p.p.s.a. daje sądowi uprawnienie do odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części - w uzasadnionych przypadkach. Ponieważ przepis ten dotyczy kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o których mowa w art. 205 p.p.s.a., obejmuje on swoim zakresem również miarkowanie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika (postanowienie NSA z 10 lutego 2014 r., I FPS 3/13, Legalis). Sąd stosuje ten przepis z urzędu według własnej oceny okoliczności sprawy. W art. 206 p.p.s.a. jedynie przykładowo wskazano okoliczność uzasadniającą miarkowanie kosztów postępowania w postaci uwzględnienia przez sąd skargi w części niewspółmiernej do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Określenie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika powinno następować każdorazowo z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego, w tym wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy i obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nie zwalania od tego określenie w rozporządzeniu minimalnych stawek wynagrodzenia pełnomocnika. Art. 206 p.p.s.a., jako przepis zawarty w akcie o randze ustawy, ma bowiem pierwszeństwo przed regulacjami rozporządzenia. Przygotowanie skargi w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest bezczynność polegająca na nieudostępnieniu informacji publicznej, wymagało niewielkiego wkładu pracy, ponieważ w sprawie nie występowały ani okoliczności faktyczne wymagające wyjaśnienia, ani budzące wątpliwości problemy prawne wymagające rozstrzygnięcia. Sądowi z urzędu wiadomo, że przed tutejszym sądem, jak również przed innymi sądami administracyjnymi w kraju prowadzona jest duża liczba spraw o podobnym charakterze, w których skarżąca reprezentowana jest przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, a sporządzane w tych sprawach wnioski o udzielenie informacji publicznej są tożsame lub bardzo podobne. Tym samym Sąd uznał, że udział profesjonalnego pełnomocnika w przedmiotowej sprawie ograniczył się do dostosowania przygotowanego pisma procesowego do okoliczności niniejszej sprawy. Również z urzędu Sądowi wiadomo, na co zwrócono już uwagę w innych orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych, że M. K. jest wpisana na listę adwokatów Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] (nr wpisu [...]). Zdaniem Sądu, wnoszenie przez skarżącą, reprezentowaną przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, dużej liczby skarg o podobnym charakterze kierowanych do organów administracji, samorządowych jednostek organizacyjnych i zakładów publicznym, w tym szkół, przedszkoli, innych placówek oświatowych i szpitali w całym kraju, z żądaniem zasądzenia kosztów postępowania, w tym zastępstwa adwokackiego, jest nadużyciem prawa do żądania zwrotu kosztów postępowania, co mieści się w pojęciu szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. W związku z tym Sąd zasądził na rzecz skarżącej jedynie kwotę 100 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.