II SAB/Lu 179/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Rykach w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 19 listopada 2024 r. M. K. wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w Rykach w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca podniosła, że organ nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 20 czerwca 2024 r. w sprawie II SA/Lu 297/24 oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z 30 września 2024 r. Skarżąca stwierdziła, że pomimo jej wizyt w Ośrodku i kierowanych pism, organ nie wydał decyzji, ani nie wypłacił należnych jej świadczeń, co oznacza, że pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że wspomnianym wyżej wyrokiem Sąd uchylił decyzję Kolegium z 14 lutego 2024 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie, decyzją z 30 września 2024 r., Kolegium uchyliło decyzję Burmistrza Ryk z 15 stycznia 2024 r. i przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Decyzję Kolegium wraz z aktami sprawy Dyrektor otrzymał w dniu 4 października 2024 r. W dniu 4 listopada 2024 r. zwrócił się do Wojewody Lubelskiego o przyznanie środków na wypłatę świadczenia przyznanego ww. decyzją. Środki zostały przekazane na konto Ośrodka w dniu 18 listopada 2024 r., a w dniu 20 listopada 2024 r. wypłacono świadczenie skarżącej. W ocenie organu skarga jest niedopuszczalna, gdyż organ nie miał podstaw do wydania decyzji, zaś przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dają podstaw do wniesienia skargi na niewykonanie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu ze względu na to, że jest niedopuszczalna. Działalność sądów administracyjnych polega na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem działań administracji publicznej (art. 184 Konstytucji RP, art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2024 r., poz. 1267; art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli sądu są określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. lub przepisach odrębnych przejawy (formy) działalności organów administracji publicznej, w tym decyzje administracyjne, postanowienia wydawane w toku postępowania administracyjnego, ale wyłącznie te, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego (pkt 4). Art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. pozwala również na zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej, jeśli miał on zająć stanowisko w jednej z form prawnych określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Ponadto ustawodawca przewidział również możliwość zaskarżenia bezczynności lub przewlekle prowadzonego postępowania w sprawach dotyczących innych iż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). Z powyższych regulacji wynika, że skarga na bezczynność jest dopuszczalna wówczas, gdy żądane przez skarżącą działanie miałoby przybrać formę decyzji administracyjnej; postanowienia, na które służy zażalenie, kończącego postępowanie lub rozstrzygającego sprawę co do istoty; innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; innych aktów lub czynności podejmowanych w ramach ogólnego postępowania administracyjnego lub postępowania podatkowego. Treść skargi wskazuje, że domniemana bezczynność miałaby polegać na niewydaniu decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego należnego skarżącej oraz na braku wypłaty tego świadczenia, należnego na mocy decyzji Kolegium z 30 września 2024 r. W kwestii pierwszej należy wskazać, że Dyrektor Ośrodka nie miał podstaw prawnych do wydawania decyzji w przedmiocie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem sprawa ta została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Kolegium z 30 września 2024 r. Należy przypomnieć, że w wykonaniu wytycznych zawartych w wyroku Sądu z 20 czerwca 2024 r. (II SA/Lu 297/24) Kolegium uchyliło decyzję odmowną organu I instancji z 15 stycznia 2024 r. i przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Realizacja roszczeń skarżącej sprowadzała się zatem do wykonania decyzji Kolegium, co polegało na czynności faktycznej – wypłaty zaległych świadczeń na jej konto. W tym zakresie skarga na bezczynność do sądu administracyjnego nie jest jednak dopuszczalna, bowiem wypłata świadczenia przyznanego decyzją administracyjną ma charakter jedynie czynności faktycznej, nie jest ani decyzją, ani postanowieniem, ani innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga na taką czynność faktyczną albo na bezczynność wyrażającą się w niewykonaniu tej czynności faktycznej nie jest przewidziana w obowiązujących regulacjach postępowania sądowoadministracyjnego. Wobec powyższego sprawa objęta skargą nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkowało koniecznością odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy jednocześnie zauważyć, że Dyrektor Ośrodka wykonał decyzję Kolegium z 30 września 2024 r. i wypłacił skarżącej należne jej (zaległe) świadczenia pielęgnacyjne, po uzyskaniu środków z Urzędu Wojewódzkiego. Spór na tym tle utracił zatem również podstawy faktyczne.