II SAB/Lu 181/17

PostanowienieWSA w Lublinie2018-03-15

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale nie jest pozbawiona środków do życia, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od części opłat sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy dochody pozwalają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, ale nie na poniesienie wszystkich kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając od części opłat i ustanawiając adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od wpisu sądowego i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację finansową, związaną z chorobą żony, wydatkami na leczenie, zadłużeniem i kredytem. Analiza jego dochodów i wydatków wykazała, że posiada stałe źródła dochodu, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, a także nie wyczerpuje możliwości zarobkowych. W związku z tym, referendarz sądowy uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ale istnieją podstawy do przyznania go w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
I. zwolnić S. P. od wszystkich opłat sądowych ponad kwotę [...] złotych; II. ustanowić dla S. P. adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L..

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. P. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a I. zwolnić S. P. od wszystkich opłat sądowych ponad kwotę [...]([...]) złotych; II. ustanowić dla S. P. adwokata o wyznaczenie którego wystąpić do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.. Skarżący w piśmie z dnia 27 grudnia 2017 r. wniósł o ustanowienie adwokata i zwolnienie od wpisu sądowego od wniesionej skargi. Na urzędowym formularzu symbol PPF, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wyjaśnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie [...]złotych netto. Skarżący oświadczył, że jego zła sytuacja finansowa związana jest z nieuleczalną chorobą żony i związanymi z tym wydatkami oraz zadłużeniem z tytułu alimentów na kwotę [...]złotych, nieuiszczonych kosztów sądowych – [...] złotych oraz niespłacanego kredytu w kwocie [...]złotych. Skarżący oświadczył, że ze względu na konieczność opiekowania się żoną nie jest w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia. Z nadesłanych potwierdzeń odbioru renty skarżącego oraz renty jego żony wynika, że skarżący otrzymuje rentę w kwocie [...]złotych netto, gdyż kwota [...]złotych pochodząca z jego renty przekazywana jest żonie tytułem alimentów. Żona skarżącego otrzymuje zaś rentę w kwocie [...]złotych netto. Z nadesłanych kserokopii faktur Vat wynika, że na poczet kosztów leczenia związanych z chorobą żony w ciągu czterech miesięcy (listopad 2017 – luty 2018) wydano kwotę [...]złotych, czyli miesięczny koszt leczenia wyniósł w tym okresie [...] złotych. Z pisma skarżącego z dnia [...] r. wynika, że pełni nieodpłatnie funkcję Prezesa A. Sp. z o.o. Z pisma skarżącego z dnia 2 marca 2018 r. wynika, że zamieszkiwane przez niego mieszkanie jest własnością A. Sp. z o.o. i ona ponosi jej koszty utrzymania. Budynek, w którym znajduje się mieszkanie ma charakter handlowo – usługowy i znajdują się tam również mieszkania W. i N. P.. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Żadna z tych sytuacji nie ma miejsca w sprawie niniejszej. Skarżący jak i jego żona mają stałe źródła dochodu oraz zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Ponadto nie ponoszą kosztów utrzymania mieszkania. Przy tym podkreślenia wymaga to, że skarżący nie wyczerpuje swoich możliwości zarobkowych nieodpłatnie pełniąc funkcję prezesa spółki prawa handlowego. Nie można zatem uznać, że skarżący i jego żona są osobami pozbawionymi środków do życie bądź których dochody nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Brak jest zatem przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego w całości. W ocenie referendarza sądowego zachodzą jednak podstawy do częściowego uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Koszty sądowe w niniejszej sprawie każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych zaś minimalny koszt ustanowienia adwokata z wyboru celem reprezentowania skarżącego w niniejszej sprawie wynosi 480 złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego i jego żony wynosi [...] złotych. Po poniesieniu średnich miesięcznych kosztów leczenia na poczet pozostałych kosztów utrzymania koniecznego pozostaje kwota [...]złotych. W ocenie referendarza sądowego kwota ta pozwala skarżącemu na uiszczenie każdej opłaty sądowej w kwocie nie wyższej od [...] złotych bez narażenie jego i żony na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Nie pozwala zaś na równoczesne poniesienie minimalnych kosztów ustanowienia adwokata z wyboru. Te stanowią bowiem niemal Ľ część kwoty pozostającej na poniesienie kosztów utrzymania koniecznego skarżącego i jego żony innych niż koszty leczenia żony skarżącego. Przeznaczenie niemal czwartej części z kwoty [...]złotych na poczet kosztów ustanowienia adwokata z wyboru uniemożliwiłoby pokrycie wydatków związanych z miesięcznymi kosztami utrzymania koniecznego skarżącego i jego żony. Z tych powodów referendarz sądowy zwolnił skarżącego od obowiązku ponoszenia każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...]złotych i ustanowił dla niego adwokata. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło