II SAB/Lu 182/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Maciej Gapski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Fundacji [...]i w L. na bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie do załatwienia wniosku Fundacji [...] z siedzibą w L. z dnia 23 października 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie w załatwieniu wniosku wskazanego w punkcie I. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie grzywny; IV. zasądza od Dyrektora Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 20 listopada 2024 r. (data pisma) Fundacja [...] z siedzibą w L. (skarżąca, strona) wniosła skargę na bezczynność Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego (ZDTM) w Lublinie w sprawie udostępnienia informacji publicznej "o projekcie robót budowlanych" dotyczących ul. [...] w L.. Skarżąca nadmieniła, że wnioskiem z 23 października 2024 r. strona wystąpiła o ujawnienie projektu robót budowlanych aktualnie wykonywanych na ul. [...]. Organ 5 listopada 2024 r. odpowiedział, że "Przewidywany zakres prac budowlanych realizowanych na podstawie zgłoszenia, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa nie wymaga sporządzenia projektu budowlanego, tym samym realizacja - wniosku nie jest możliwa". W tym samym dniu skarżąca wskazała, że nie domagała się projektu budowlanego a projektu robót budowlanych. Skarżąca zastrzegła by informacji udzielić w terminie 7 dni, gdyż termin na realizację wniosku już minął, a nie było winą skarżącej, iż wniosek został źle zrozumiany przez ZDTM. Mimo upływu ponad 14 dni od przesłania odpowiedzi skarżąca odpowiedzi nie otrzymała. Zdaniem strony wniosek był oczywisty, a organ odpowiedział na niego dopiero w przedostatnim dniu, na piśmie widnieje data 31.10, jednak pismo wysłano kilka dni później. W odpowiedzi na skargę działający w imieniu ZDTM w Lublinie dyrektor wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżąca domagała się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Jest to zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przy czym art. 6 zawiera przykładowy katalog informacji publicznych, o czym przekonuje użycie w jego treści słów "w szczególności". Tak szerokie pojmowanie prawa dostępu do informacji publicznej ma umocowanie konstytucyjne. Art. 61 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP stanowią, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi, które nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) obowiązek ich udostępnienia w trybie wnioskowym bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca złożyła skutecznie wniosek o udostępnienie informacji publicznej oraz do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej i czy udzielił żądanej informacji publicznej. Zdaniem Sądu ZDTM jest podmiotem, mieszczącym się w kategorii podmiotów publicznych zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Z informacji zamieszczonej na stronie internetowej ZDTM w Lublinie (https://zdtm.lublin.eu/) wynika, że Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie został powołany dnia 1 lipca 2024 r. uchwałą Rady Miasta nr 1677/LVI/2024 z dnia 25 stycznia 2024 r. Przedmiotem działania ZDiTM jest zarządzanie i administrowanie drogami publicznymi w granicach administracyjnych Miasta Lublin z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych oraz drogami wewnętrznymi stanowiącymi własność Gminy Lublin i przejętymi przez ZDiTM oraz zarządzanie transportem zbiorowym. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę podstawę prawną działania podmiotu zobowiązanego oraz jego cele, obowiązek udostępnienia informacji publicznej w odniesieniu do ZDTM nie budzi wątpliwości. Realizacji zadań podpadających pod pojęcie wykonywania zadania publicznego, a także działalność ZDTM ze środków publicznych podlega regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym obowiązek udostępnienia informacji dotyczącej "projektu robót budowlanych" w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej aktualizuje się w takim zakresie, w jakim informacja ta dotyczy wykonywania przez Zarząd Dróg zadań publicznych lub działań finansowanych ze środków publicznych. Odnosząc się do kwestii zakresu oceny skuteczności złożenia przez stronę wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - także, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyroki NSA: z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08, z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2154/16, z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 283/17 i z dnia 16 kwietnia 2019r., sygn. akt I OSK 88/18). W rozpoznawanej sprawie 23 października 2024 r. na adres mail [...] wpłynął wniosek K. J. podpisany z upoważnienia przez K. K. o "udostępnienie projektu robót budowlanych aktualnie wykonywanych na ul. [...]". Wniosek został rozpatrzony 31 października 2024 r. i przesłany na adres poczty elektronicznej: [...].org 5 listopada 2024 r. W odpowiedzi na ww. wniosek Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie wskazał, że przewidywany na ul. [...] w L. zakres prac budowlanych jest realizowany na podstawie zgłoszenia i nie wymaga sporządzenia projektu budowlanego, zatem realizacja wniosku nie jest możliwa. W dniu 6 listopada 2024 r. został zarejestrowany w systemie Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie wniosek, który został wysłany na adres [...] 5 listopada 2024 r. po zakończeniu pracy urzędu. Wniosek został przesłany przez K. J. podpisany z upoważnienia przez K. K., w którym wnioskodawca wystąpił ponownie o udostępnienie projektu robót budowlanych wskazując "Nie prosiłem o projekt budowlany, a o projekt robót budowlanych. Robotami budowlanymi jest m.in. remont, który nie wymaga projektu budowlanego. Wydaje się oczywistym, iż nie trzeba tłumaczyć czym jest taki projekt, jednak z daleko idącej ostrożności wskażę, iż językiem zaczerpniętym ze strony zamówień publicznych ZDTM chodzi o dokumentację projektową. Mając na uwadze, że zakres wniosku był oczywisty wnoszę o udostępnienie wnioskowanej informacji w terminie 7 dni ". Sąd zwraca uwagę, że skarżąca wskazała o jaką informację jej chodzi tj. dotyczącą ujawnienia projektu robót budowlanych aktualnie wykonywanych na ul. [...]. Tym samym strona określiła konkretnie swoje zapytanie i wbrew temu co odpowiedział organ nie chodziło jej o projekt budowlany. Sąd zaznacza, iż projekt robót budowlanych, a projekt budowlany są to dwa odrębne pojęcia, których nie można ze sobą utożsamiać. Już w pierwotnie złożonym wniosku skarżąca wskazała, że wnosi o udostępnienie "projektu robót budowalnych", a nie projektu budowalnego. Jak wskazano już wyżej pojęcia te nie są ze sobą tożsame. O ile przy tym budziło to jakiekolwiek wątpliwości to w kolejnym piśmie skarżąca wprost wyjaśniła, że nie prosiła o projekt budowalny, lecz projekt robót budowlanych w związku z czym chodzi jej o dokumentację projektową. Organ nie odniósł się do tak sformułowanego żądania, ponownie wyjaśniając jedynie, że przewidywany zakres prac budowlanych jest realizowany na podstawie zgłoszenia i nie wymaga sporządzenia projektu budowlanego Udzielona informacja w zakresie projektu budowalnego nie wyczerpywała więc przedmiotu zapytania albowiem czym innym jest projekt budowalny, a czym innym szeroko rozumiana dokumentacja projektowa. Dokumentacja projektowa występuje również w przypadku robót budowalnych nie wymagających pozwolenia na budowę, przy czym w przypadku robót wykonywanych na podstawie zgłoszenie należą do niej w szczególności dokumenty wymienione w art. 30 ust. 2a prawa budowlanego. Do kwestii posiadania przez organ i udostępnienia takich dokumentów organ w żaden sposób się nie odniósł. W konsekwencji w przedmiotowej sprawie należało stwierdzić, że występujący w imieniu ZDTM dyrektor dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku strony z 23 października 2024 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podmiot zobowiązany w terminach wynikających z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., od dnia złożenia wniosku, żądanej przez stronę informacji nie udostępnił. Stąd też należało zobowiązać dyrektora ZDTM w Lublinie do załatwienia wniosku Fundacji w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Sąd uznał, że dyrektor ZDTM dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony z 23 października 2024 r., która jednak nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym - orzeczono w pkt II sentencji wyroku. W pkt III wyroku Sąd oddalił wniosek o wymierzenie dyrektorowi ZDTM grzywny. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt IV wyroku, obejmuje zasądzenie od podmiotu zobowiązanego na rzecz skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania sądowego w wysokości 100 złotych (art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.).