II SAB/Lu 189/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 września 2014 r. sprawy ze skargi P.G. - redaktora naczelnego dziennika na bezczynność Zarządu Okręgowego w przedmiocie udzielenia informacji prasowej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Zarządu Okręgowego do załatwienia wniosku o udzielenie informacji prasowej z dnia 1 lutego 2014 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Zarządu Okręgowego na rzecz P. G. - redaktora naczelnego dziennika 117 (sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. G., działając jako redaktor naczelny dziennika "Ł.", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Polskiego Związku Łowieckiego Zarządu Okręgowego w B. (dalej jako "ZO PZŁ") w przedmiocie udzielenia informacji prasowej zgodnie z wnioskiem z dnia 1 lutego 2014 r. Zdaniem skarżącego ZO PZŁ, pozostając bezczynnym w sprawie tego wniosku, naruszył przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782, dalej jako "u.d.i.p."). Skarżący wniósł zatem o zobowiązanie ZO PZŁ na podstawie art. 149 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") do udzielenia mu żądanych informacji zgodnie z powyższym wnioskiem, a nadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że przedmiotowym wnioskiem z dnia 1 lutego 2014 r. dziennikarz dziennika "Ł." S. P. zwrócił się do ZO PZŁ o udzielenie informacji w postaci adresów pocztowych do korespondencji i adresów email wszystkich kół łowieckich mających siedziby w okręgu podlegającym pod ten Zarząd oraz posiadanych numerów telefonów do osób funkcyjnych w organach tych kół. W odpowiedzi ZO PZŁ w piśmie z dnia 11 lutego 2014 r. poinformował redakcję dziennika, że zajmie się otrzymanym wnioskiem na swym najbliższym posiedzeniu. Do dnia sporządzenia skargi żądane informacje nie zostały jednak wnioskodawcy udzielone. Powołując się na przepis art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm., dalej jako "Pr. pras.") skarżący stwierdził, że dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji, w sytuacji, gdy wnioskuje o nią prasa, decydujące znaczenie ma ocena charakteru tej informacji oraz charakteru adresata wniosku. Wniosek złożony w niniejszej sprawie dotyczył natomiast informacji publicznych, zaś Polski Związek Łowiecki, jako że wykonuje zadania publiczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznych na mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. W ocenie skarżącego, przedmiotowy wniosek dziennika "Ł." winien zostać zatem załatwiony w trybie określonym w u.d.i.p., nie zaś w art. 4 Pr. pras. Brak odpowiedzi na to żądanie oznacza zatem bezczynność ZO PZŁ, na którą redaktorowi dziennika "Ł." przysługuje skarga w trybie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę ZO PZŁ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Zdaniem ZO PZŁ, z przedmiotowej skargi należy wyodrębnić dwie skargi, z których jedna dotyczy odmowy udzielenia informacji, a druga bezczynności organu. W stosunku do tej pierwszej skargi organ wskazał, iż w niniejszej sprawie nie miała miejsca odmowa udzielenia informacja, a zatem skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu. W stosunku zaś do drugiej z tych skarg, dotyczącej bezczynności ZO PZŁ, podmiot ten wyjaśnił, że w dniu 10 marca 2014 r. udzielił wnioskodawcy żądanych informacji, a zatem w tym zakresie skargę należy oddalić jako bezzasadną. Na rozprawie przed Sądem w dniu 11 września 2014 r. pełnomocnik ZO PZŁ wyjaśnił, że wniosek dziennika "Ł." wpłynął do siedziby Zarządu w dniu 5 lutego 2014 r. Jako, że został on skierowany do organu kolegialnego, musiał zostać rozpoznany na jego posiedzeniu, które ma miejsce raz w miesiącu. Skarżący został poinformowany pismem z dnia 11 lutego 2014 r. o rozpoznaniu jego wniosku na najbliższym posiedzeniu Zarządu. W dniu 10 marca 2014 r. została udzielona stosowna informacja. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Kontrola ta – stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu. W myśl zaś art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do § 2 cytowanego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Należy również podkreślić, że w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dodatkowo, w przypadku rozpoznawania skargi na bezczynność organu, sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dniu orzekania. Na wstępie należy stwierdzić, że wbrew stanowisku zaprezentowanemu w odpowiedzi na skargę, skarżący w sposób jednoznaczny oznaczył przedmiot skargi w niniejszej sprawie jako bezczynność w udzieleniu informacji prasowej, a nie jako odmowę w jej udzieleniu. Oznaczenie przedmiotu zaskarżenia w ten sposób czyni zaś skargę dopuszczalną. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem Naczelnego Sadu Administracyjnego przyjętym w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 319/13 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), które to stanowisko skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, w przypadku, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji prasowej (art. 4 ust. 1 Pr. pras.) informacji tej nie udziela i nie wydaje w tym przedmiocie żadnego aktu - redaktorowi naczelnemu czasopisma przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z art. 4 Pr. pras., przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów, informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności (ust. 1). W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy (ust. 3). Odmowę, o której mowa w ust. 3, lub niezachowanie wymogów określonych w tym przepisie, można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni; w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych (ust. 4). W niniejszej sprawie, pomimo że wniosek strony skarżącej z dnia 1 lutego 2014 r. został złożony w imieniu redakcji dziennika, a zatem pochodził od prasy w rozumieniu art. 7 ust 2 pkt 1 Pr. Pras., przy czym jako jego podstawę prawną powołano przepisy ustawy Pr. pras., a w razie nieuwzględnienia wniosku żądano od ZO PZŁ wydania odmowy w trybie art. 4 ust. 3 tej ustawy, wniosek ten – w ocenie Sadu – podlegał rozpoznaniu nie w trybie przewidzianym w art. 4 Pr. pras., lecz w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na gruncie regulacji u.d.i.p. podlega zatem ocenie również zarzucana ZO PZŁ bezczynność w sprawie tego wniosku. Zgodnie bowiem z art. 3a Pr. pras., w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p. Oznacza to, że udostępnianie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie u.d.i.p. Natomiast art. 4 ust. 1 Pr. pras. w obecnym stanie prawnym (po wejściu w życie u.d.i.p.), jedynie poszerza katalog podmiotów zobowiązanych do udzielania prasie informacji o podmioty niewymienione w u.d.i.p. tj. o przedsiębiorców i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku. W konsekwencji – jak trafnie wskazał skarżący cytując w skardze orzecznictwo tut. Sądu – dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji, w sytuacji, gdy wnioskuje o nią prasa, decydujące znaczenie ma ocena charakteru tej informacji oraz charakteru adresata wniosku. W sytuacji bowiem, gdy wniosek taki będzie dotyczył informacji publicznej i zostanie skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznych, właściwym dla jego załatwienia będzie tryb określony w przepisach u.d.i.p. (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, publ. CBOSA). Taka właśnie sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie. Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Polski Związek Łowiecki jest natomiast podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją powyższego unormowania. Jak wskazano w powołanym wcześniej wyroku NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, ustawodawca w art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 ze zm.) przekazał temu podmiotowi szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m. in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troskę o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny (por. R. Stec: "Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne.", Lex 2012). Wymaga podkreślenia, iż powyższe zadania mogą być realizowane również przez organy okręgowe Związku, w tym jego zarządy okręgowe (art. 32a ust. 4 ustawy Prawo łowieckie). Dokonując natomiast w dalszej kolejności oceny charakteru żądanych w niniejszej sprawie informacji Sąd doszedł do wniosku, że stanowią one informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację taką stanowi każda informacja o sprawach publicznych. W szczególności zaś informacją publiczną, podlegającą udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p., jest informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. "d" u.d.i.p.). W ocenie Sadu, żądane w niniejszej sprawie informacje mieszczą się w tym katalogu. Dziennik "Ł." domagał się udostępnienia danych do korespondencji (numerów telefonów i adresów skrzynek mailowych) podległych ZO PZŁ kół łowieckich oraz osób sprawujących funkcje w organach tych kół. Informacje takie dotyczą natomiast działalność ZO PZŁ, bowiem zgodnie z § 133 Statutu PZŁ, stanowiącego załącznik do uchwały XXI Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia 2 lipca 2005 r. w sprawie uchwalenia Statutu Polskiego Związku Łowieckiego, do zadań zarządów okręgowych tego Związku należy prowadzenie kontroli działalności kół (pkt 6) oraz prowadzenie ich rejestru (pkt 16). Ponadto żądane informacje stanowią informacje o organie podmiotu objętego art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz o osobach sprawujących w nim funkcje. W orzecznictwie sądowym nie tylko bowiem organy PZŁ, lecz również poszczególne koła łowieckie uznaje się, za podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznych (por. postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OZ 1155/13, publ. CBOSA). Skoro w świetle powyższych ustaleń należy uznać, że będący przedmiotem niniejszej sprawy wniosek z dnia 1 lutego 2014 r. podlegał rozpatrzeniu przez ZO PZŁ w trybie przewidzianym w u.d.i.p., wymaga wyjaśnienia, że bezczynność na gruncie tej ustawy zachodzi w szczególności wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznych, pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest jednym z ograniczeń opisanych w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w razie odmowy udostępnienia informacji publicznej, do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, w formie odpowiadającej decyzji administracyjnej, obowiązane są na mocy art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poza organami administracji publicznej również inne podmioty wymienione w art. 4 u.d.i.p. W ocenie Sądu, podniesiony przeciwko ZO PZŁ zarzut bezczynności w niniejszej sprawie nie był pozbawiony podstaw. Należy bowiem zauważyć, że wniosek strony skarżącej z dnia 1 lutego 2014 r. wpłynął do siedziby tego organu – jak wyjaśnił jego pełnomocnik na rozprawie – w dniu 5 lutego 2014 r. Co za tym idzie, winien on zostać – co do zasady – załatwiony zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w terminie 14 dni, tj. do dnia 19 lutego 2014 r. Analiza akt sprawy nie pozostawia natomiast wątpliwości, że przedmiotowy wniosek nie został rozpatrzony z zachowaniem tego terminu, co oznacza, że po jego upływie ZO PZŁ pozostawał w sprawie bezczynny. Stanu tego nie eliminowało – zdaniem Sądu – powiadomienie wnioskodawcy w piśmie z dnia 11 lutego 2014 r., iż ZO PZŁ zapozna się z jego wnioskiem na swym najbliższym posiedzeniu i wówczas ustosunkuje się do niego udzielając odpowiedniej odpowiedzi. Pismo to, nie określając precyzyjnie terminu, w którym możliwe będzie udostępnienie żądanych informacji, nie spełniało bowiem wymogów powiadomienia, o którym mowa w art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Przepis ten stanowi przeto, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W niniejszej sprawie nie budzi jednak również wątpliwości, że przed rozpoznaniem skargi ZO PZŁ udzielił dziennikowi "Ł." żądanych informacji zgodnie z wnioskiem z dnia 1 lutego 2014 r. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem pismo tego organu z dnia 10 marca 2014 r., wraz z którym przekazał on dziennikowi wnioskowane dane do korespondencji macierzystych kół łowieckich, w tym posiadane służbowe numery telefonów i adresy email osób sprawujących funkcje w organach tych kół. Oznacza to, że w chwili rozpoznania skargi ZO PZŁ nie pozostawał już w bezczynności w powyższym zakresie. Postępowanie sądowoadministracyjne w części dotyczącej zobowiązania tego podmiotu do załatwienia przedmiotowego wniosku należało zatem umorzyć na podstawie art. 161 § 1 p.p.s.a., gdyż stało się bezprzedmiotowe. Zasadne jest jednak jednocześnie w tej sytuacji zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw, o czym orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, publ. ONSA i WSA 2009/4/63, Lex nr 463487). Ustanie bezczynności ZO PZŁ przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku oceny, czy bezczynność ta nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Udzielenie wnioskodawcy żądanych informacji nie spowodowało bowiem bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, publ. ONSA i WSA 2013/1/7, LEX nr 1271778). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność ZO PZŁ w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim fakt, iż organ w 14-dniowym terminie zareagował na wniosek strony skarżącej i poinformował wnioskodawcę, iż nie zdoła przez upływem tego terminu przedmiotowego wniosku załatwić. Ponadto, choć powiadomienie to nie spełniało wymogów określonych w art. 13 ust. 2 u.d.i.p., ostatecznie ZO PZŁ udzieliło stronie skarżącej żądanych informacji z zachowaniem przewidzianego w tym unormowaniu, szczególnego 2-miesięcznego terminu na udostępnienie informacji publicznych. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.