II SAB/Lu 19/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Robert Hałabis Protokolant Asystent sędziego Bartłomiej Pastucha po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie wniosku z dnia [...] r. w sprawie świadczeń z pomocy społecznej stwierdza, że postępowanie prowadzone było w sposób przewlekły, przy czym nie miało to miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu [...] grudnia 2014 r. Z. W. wniósł skargę na przewlekłość postępowania Wójta Gminy [...] w sprawie wniosku z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej, domagając się jednocześnie stwierdzenia, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i ukarania organu grzywną. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [...] wniósł o jej oddalenie, ponosząc, że decyzja w tej sprawie została wydana w dniu [...] listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, gdyż organ pierwszej instancji dopuścił się przewlekłości postepowania w sprawie wniosku Z. W. z dnia [...] października 2014 r. Stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a., którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś § 3 określa terminy załatwiania spraw. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten istnieje również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. W rozpoznawanej sprawie zachodzą podstawy do stwierdzenia przewlekłości postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy [...] w przedmiocie wniosku Z. W. z dnia [...] października 2014 r. o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Od dnia wpłynięcia wniosku do organu, tj. od dnia [...] października 2014 r. do dnia wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie tego wniosku, tj. do dnia [...] listopada 2014 r. upłynął okres 32 dni, w którym organ rozpoznał jedynie wniosek skarżącego o wyłączenie pracowników ośrodka pomocy społecznej. Tymczasem rozstrzygnięcie tego wniosku powinno było nastąpić niezwłocznie, stosownie do dyspozycji art. 12 § 1 k.p.a. w związku z art. 35 § 1 k.p.a. Sprawa tocząca się z wniosku z dnia [...] października 2014 r. nie wymagała bowiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co wynika z treści decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. W związku z powyższym sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. stwierdził, że postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób przewlekły. Uwzględniając skargę na przewlekłość, sąd uznał jednocześnie, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Trzeba mieć bowiem na uwadze okoliczność, że uchybienie terminowi rozpoznania wniosku w niniejszej sprawie było nieznaczne, a podejmowane przez organ pierwszej instancji czynności zmierzały w istocie do rozstrzygnięcia sprawy. Organowi pierwszej instancji nie można zatem zarzucić lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych nań z mocy ustawy. Z uwagi na powyższe nie było podstaw do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. W związku z powyższym sąd orzekł, jak w sentencji.