II SAB/Lu 190/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Specjalista Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi W. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie prawa do udziału we wspólnocie leśnej I. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się bezczynności w rozpatrzeniu sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej prawa do udziału we wspólnocie leśnej; II. stwierdza, ze bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz W. P. 100 (sto) złotych kosztów postępowania. W dniu [...] września 2011 r. W. P. złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w B. P. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady N. w B. P. z dnia [...] września 1964r. Nr [...], zatwierdzającej wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi K.. Postępowanie administracyjne w tej sprawie zakończyło się decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. P. z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., utrzymującą w całości w mocy decyzję kolegium z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi K.. Powyższe decyzje kolegium zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 marca 2015 r., II SA/Lu 375/14, a sprawa została przekazana temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Będąc związanym oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w tym wyroku, kolegium wystąpiło do Starosty [...] i do Wójta Gminy K. o wyjaśnienie szeregu okoliczności wymienionych w uzasadnieniu wyroku. Jednocześnie kolegium powiadomiło poprzez obwieszczenie wszystkie osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej o wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, dokumentów i wyjaśnień dotyczących przedmiotu postępowania. W dniu [...] października 2015 r. W. P. złożył w siedzibie kolegium pismo, w którym domagał się wydania decyzji kończącej postępowanie. Następnie, w dniu [...] listopada 2015 r. złożył skargę na bezczynność kolegium, żądając wydania decyzji kończącej postępowanie i zasądzenia od organu grzywny. W odpowiedzi na skargę kolegium podniosło, że w dniu [...] listopada 2015 r. wydało decyzję znak: [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. P. z dnia [...] września 1964 r., znak: [...] zatwierdzającej wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi K.. Wskazało ponadto, że krąg osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej to zagadnienie, które dotyka istotnych uprawnień, powiązanych z prawami rzeczowymi, dotyczy dużej grupy osób, a przy tym sięga do stanu faktycznego i uprawnień sprzed kilkudziesięciu lat. Takich spraw, zdaniem organu, nie sposób załatwić, kierując się wyłącznie zasadą szybkości postępowania, bowiem w tego rodzaju sprawach priorytetem jest, aby załatwić je po wnikliwym rozważeniu wszystkich zagadnień merytorycznych i procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W pierwszej kolejności należy podnieść, że skarżący wyczerpał tryb wniesienia skargi na bezczynność określony w art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wzywając kolegium w dniu [...] października 2015 r. do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji w sprawie (k. 34 akt administracyjnych). Przechodząc do merytorycznej oceny skargi, należy podnieść, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął on żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z dnia 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99 oraz z dnia 22 września 2010 r., II OSK 1904/09, CBOSA). Analiza akt niniejszej sprawy nie pozostawia wątpliwości, że podniesiony przeciwko Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w B. P. zarzut bezczynności w sprawie z wniosku W. P. z dnia [...] września 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. P. z dnia [...] września 1964 r. zatwierdzającej wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej wsi K. jest zasadny. Bezsporne jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zwrócił kolegium akta tej sprawy wraz z wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. w dniu 8 czerwca 2015 r. (k. 11 akt administracyjnych), a kolegium wydało rozstrzygniecie w tej sprawie dopiero w dniu 27 listopada 2015 r., a zatem po upływie niemal pół roku po zwrocie akt. Tymczasem, stosownie do treści art. art. 35 § 3 k.p.a., sprawa wymagająca przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinna być rozpoznana w ciągu miesiąca, bądź – gdy jest szczególnie skomplikowana – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Wprawdzie w art. 36 § 3 k.p.a. przyznano organowi możliwość przedłużenia terminów określonych w art. 35 § 3 k.p.a., jednak z zastrzeżeniem, że ma on obowiązek zawiadomić strony o zwłoce w załatwieniu sprawy, podając jej przyczyny i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie kolegium przekroczyło terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a., nie dopełniając jednocześnie obowiązków wskazanych w art. 36 § 3 tej ustawy, co obligowało sąd do stwierdzenia bezczynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W związku z tym, że przed datą orzekania przez sąd bezczynność kolegium ustała na skutek wydania w dniu [...] listopada 2015 r. decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. P. z dnia [...] września 1964 r., nie ma podstaw do zobowiązania tego organu do wydania decyzji w tej sprawie. Jednakże ustanie bezczynności organu przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia sądu z obowiązku oceny, czy bezczynność ta nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Rozpatrzenie wniosku skarżącego po otrzymaniu skargi i wydanie w tej sprawie stosownego rozstrzygnięcia nie spowodowało bowiem bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., II OSK 1360/12, ONSAiWSA 2013/1/7). Mając powyższe na uwadze, sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność kolegium w niniejszej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę, sąd wziął pod uwagę okres przekroczenia ustawowego terminu oraz okoliczność, że organ w tym czasie podjął szereg czynności zmierzających do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i wydał rozstrzygnięcie. Orzeczenie w przedmiocie kosztów postepowania zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a. Z tych względów sąd orzekł, jak w sentencji.