II SAB/Lu 190/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. H. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wypłaty świadczenia wychowawczego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z 27 listopada 2023 r., T. H. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika złożyła skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wniosku o świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy 2022/2023 polegającą na wstrzymaniu wypłaty świadczeń na dzieci: O. H., P. H. i R. H. w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określają przepisy art. 3 § 2, 2a i 3, art. 4 i art. 5 p.p.s.a. Kognicja sądu administracyjnego w zakresie bezczynności organów administracji publicznej wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w świetle którego, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Chodzi tu o bezczynność lub przewlekłość organu w sprawach dotyczących wydania decyzji administracyjnej, postanowienia wydawanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia wydawanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, czy też pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w indywidualnych sprawach, opinii zabezpieczających i odmowy ich wydania. Ponadto chodzi o bezczynność lub przewlekłość organu w sprawach dotyczących innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, składanej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zależy zatem od tego, czy w danej sprawie dopuszczalna jest skarga na decyzje, postanowienia albo inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. Innymi słowy, dopuszczalność skargi na bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania jest pochodną dopuszczalności skargi na inny rodzaj działalności administracji. Skarga na bezczynność albo przewlekłość nie jest dopuszczalna wówczas, gdy sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia skargi na dany akt wskazany w art. 3 § 2 pkt 1- 4a p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola sądu administracyjnego obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przepis ten stanowi podstawę do złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłość w wydaniu tych aktów i czynności, które chociaż nie mieszczą się w katalogu określonym w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. to mają charakter aktów lub czynności, na podstawie których strona otrzymuje prawo lub na stronę zostaje nałożony obowiązek. W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu w związku z brakiem wypłaty świadczenia wychowawczego za okres od 1 stycznia 2023 r., do 31 maja 2023 r. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca domaga się od organu dokonania czynności faktycznej polegającej na wypłaceniu jej zaległego w jej ocenie świadczenia wychowawczego na dzieci. Przedmiotem skargi nie jest zatem akt ani czynność, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., ale określona czynność faktyczna polegającą na nie wypłaceniu określonych kwot pieniężnych z tytułu przysługującego skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego "500+". Uprawnienie skarżącej do świadczenia wychowawczego na dzieci: P. H., O. H. i R. H. za okres od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r. zostało określone informacjami z dnia 12 maja 2022 r. o przyznaniu prawa do świadczenia wychowawczego. W rozpoznawanej sprawie kwestia uprawnienia skarżącej do świadczenia wychowawczego "500+" na ww. dzieci za okres od stycznia 2023 r. do czerwca 2023 r. została zatem określona czynnością materialno-techniczną (informacja o przyznaniu świadczenia). Czynność wypłaty świadczenia nie przyznaje, nie stwierdza jak również nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków, zaś zaniechanie wypłaty świadczenia nie przesądza o braku lub pozbawieniu prawa do tego świadczenia. Realizacja bądź zaniechanie czynności wypłaty świadczenia nie wywołuje następstwa przewidzianego w przepisach prawa w zakresie uprawnień lub obowiązków strony, tj. nie ma znaczenia dla materialnoprawnych uprawnień i obowiązków skarżącej. Czynność wypłaty świadczenia wychowawczego nie jest zatem czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, jak również nie jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Z tego względu, jej niedokonanie przez organ nie może zostać uznane za bezczynność bądź przewlekłość w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 orzekł jak w sentencji postanowienia.