II SAB/Lu 21/22

Sygn. [...] II SAB/Lu 21/22 [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi K. B. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącej z [...] września 2021 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy B. P. do załatwienia wniosku wskazanego w pkt I; IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz K. B. kwotę 217 (dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 8 lutego 2022 r. K. B. (dalej jako: skarżąca) wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy, w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z [...] września 2021 r.; 2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.), w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi, a tym samym braku decyzji odmownej lub powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem. W oparciu o powyższe zarzuty, wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w dniu [...] września 2021 r., za pośrednictwem poczty elektronicznej, wystąpiła do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej poprzez: (1) sporządzenie wykazu aktualnie obowiązujących dokumentów stanowiących o działaniach, w zakresie zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się pandemii COVID-19 w roku 2019 oraz w I i II kwartale 2020 roku, a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres mailowy wnioskodawcy; (2) sporządzenie wykazu dokumentów (w tym również projektów) stanowiących o działaniach na lata nie objęte dokumentami wskazanymi w pkt 1 wniosku, w zakresie przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, a także miejsca ich udostępnienia na serwerach właściwego urzędu, względnie przesłanie ich na adres mailowy wnioskodawcy. W odpowiedzi otrzymała pismo stanowiące wezwanie do wykazania interesu publicznego. Następnie pomimo upływu terminu 14 dni nie otrzymała decyzji odmownej, względnie decyzji dotyczącej umorzenia postępowania w zakresie udzielenia informacji publicznej, a zatem doszło do naruszenia przepisów u.d.i.p. Ponadto, organ nie zawiadomił o braku możliwości udostępniania informacji zgodnie z wnioskiem, przez wzgląd na brak dyspozycji odpowiednimi środkami technicznymi; nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych z udostępnieniem informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej, przez co należy twierdzić, iż te okoliczności nie wystąpiły. Pozostawienie wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na bezczynność organu. Skarżąca zaznaczyła, że przez wzgląd na charakter jej pracy naukowej wielokrotnie występuje do organów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych podmiotów o udostępnienie informacji publicznej i niemal zawsze procedura udostępnienia informacji publicznej zakończona była sukcesem. Brak wnioskowanych informacji wiąże się natomiast z brakiem możliwości zakończenia projektu badawczego. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania względnie na wypadek uznania, że doszło do bezczynności organu – nie orzekanie, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także o nie wymierzanie organowi grzywny oraz przyznaniu od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Ponadto wniósł o odstąpienie od obciążenia go kosztami postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko, organ wskazał, że jakkolwiek istotnie organ błędnie nie zakończył w wymaganym terminie postępowania w sprawie udzielenia informacji publicznej wydaniem stosownej decyzji lub udzieleniem informacji, to aktualnie błąd ten został naprawiony. Mianowicie pismem z [...] lutego 2022 r. udzielono skarżącej odpowiedzi na jej wniosek z [...] września 2021 r. W takim stanie rzeczy postępowania w sprawie bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest między innymi bezczynność organu. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. W kontrolowanej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, dalej jako: "u.d.i.p."). Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że Wójt Gminy jest podmiotem zobowiązanym, na gruncie przywołanej ustawy, do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Nie jest również kwestią sporną to, czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Żądanie udostępnienia dokumentów urzędowych, ogólnie rzecz ujmując – dotyczących działań podejmowanych przez organ w celu zwalczania, przeciwdziałania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się pandemii COVID-19 z pewnością odpowiada definicji informacji publicznej określonej art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Skoro zatem obie przesłanki udostępnienia informacji publicznej zostały spełnione, oczywistym jest, że organ, do którego skierowano przedmiotowy wniosek, winien był podjąć działania prawem przewidziane w celu jego załatwienia. Ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też, że zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Przechodząc do analizy niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, co bezspornie wynika z akt, że organ nie podjął, w reakcji na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, przepisanego regulacjami u.d.i.p. skutecznego działania, pozostawał zatem wobec tego wniosku w bezczynności i bezczynność ta trwała również w momencie wniesienia skargi do sądu. Sytuacja procesowa w niniejszej sprawie ukształtowała się jednak w ten sposób, że po wniesieniu skargi na bezczynność organu, udostępnił on wnioskowaną informację. Mianowicie, pismem z [...] lutego 2022 r. udzieli odpowiedzi na przedmiotowy wniosek. Skoro zatem organ przed rozpoznaniem skargi załatwił wniosek skarżącej w przewidzianej przepisami u.d.i.p. formie (udostępnił wnioskowaną informację), postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udostępnienia informacji przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku. Wobec powyższego należało - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - orzec o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] września 2021 r. (pkt III sentencji wyroku). Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie, nie zwalnia jednak Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego rodzaju skargi. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł w punkcie I sentencji, że organ dopuścił się bezczynności, gdyż jego pismo z [...] lutego 2022 r., stanowiące odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji, a zarazem go załatwiające, podjęte zostało niewątpliwie z uchybieniem ustawowego terminu jej udostępnienia, a zarazem - po wniesieniu skargi do sądu. W konsekwencji doszło do przekroczenia czternastodniowego terminu na załatwienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji). Zwłoka organu w prawidłowym załatwieniu sprawy nie wynikała z lekceważenia obowiązków nałożonych na organ przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej i dążenia do ograniczenia prawa do strony do dostępu do informacji. Świadczy o tym udzielenie odpowiedzi na wniosek, choć z opóźnieniem w stosunku do terminu ustawowego. O kosztach postępowania (pkt IV wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 oraz art. 206 p.p.s.a., przyznając skarżącej zwrot kosztów w kwocie 217 zł, obejmującej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 złotych, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz 100 zł tytułem wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Sąd zdecydował o odstąpieniu do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w części, poprzez miarkowanie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, w oparciu o art. 206 p.p.s.a. W tym zakresie Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone w wyroku tut. Sądu z 28 grudnia 2021 r., II SAB/Lu 122/21 wydanym w tożsamej sprawie dotyczącej skargi K. B.. Sąd wziął bowiem pod uwagę to, że skarżąca, w imieniu której działa ten sam zawodowy pełnomocnik, wniosła co najmniej kilkanaście skarg w takich samych sprawach, dotyczących bezczynności różnych organów wykonawczych gmin, na tle takiego samego zapytania o udostępnienie informacji publiczne, zawisłych przed różnymi wojewódzkimi sądami administracyjnym. Wobec tego, w pełni uprawnione jest uznanie, że w sytuacji sporządzenia skargi o charakterze szablonowym, wykorzystywanym w przedmiotowo tożsamych sprawach, także uzasadnione jest zastosowanie art. 206 p.p.s.a. w zakresie miarkowania wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika.