II SAB/Lu 21/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. na bezczynność Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie w przedmiocie rozpoznania ponaglenia p o s t a n a w i a odrzucić skargę. B. M. (dalej również jako "skarżący" lub "strona"), wniósł do sądu skargę na bezczynność Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie w rozpatrzeniu ponaglenia z 6 października 2022 r., złożonego w związku z bezczynnością Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin w rozpoznaniu sprawy dotyczącej samowolnego wykonania muru oporowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej i niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Rację ma w sprawie organ, że skarga strony podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, jednakże z innych przyczyn niż podniesione zostały w odpowiedzi na skargę. Przedmiot skargi strony nie wchodzi bowiem w zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. W sprawie, strona wniosła skargę na bezczynność organu II instancji, w postępowaniu dotyczącym rozpatrzenia ponaglenia z 6 października 2022 r., na działanie organu I instancji. Skarga do WSA nie przysługuje jednak na bezczynność w procesie rozpatrywania ponaglenia. Mianowicie , zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają więc postanowienia art. 3 § 2 pkt 1–4 i 4a p.p.s.a. w tym sensie, że zaskarżenie bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest z mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności w nich wskazanych (zob. postanowienie NSA z 9 listopada 2022 r., II OSK 2206/22). Innymi słowy, skargę na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., można wnieść co do takiego aspektu działalności organu administracji publicznej, który powinien zostać rozstrzygnięty decyzją administracyjną (o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), postanowieniem, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie albo rozstrzygającym sprawę co do istoty (o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, które nie zostały podjęte w postępowaniu administracyjnym (o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Skarżona w sprawie bezczynność dotyczy nierozpoznania przez WINB w Lublinie złożonego przez skarżącego ponaglenia. W związku z tym należy wskazać, że na skutek wniesienia ponaglenia organ pozostający w bezczynności lub prowadzący postępowanie w sposób przewlekły jest zobowiązany wydać postanowienie, o czym stanowi art. 37 § 6 k.p.a. Wobec tego, dopuszczalność skargi na bezczynność w wydaniu postanowienia rozpoznającego ponaglenie musi być analizowana przez pryzmat art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., a więc tego, czy na takie postanowienie służy zażalenie albo czy kończy ono postępowanie albo rozstrzyga sprawę co do istoty. Postanowienie, o którym mowa w art. 37 § 6 k.p.a., nie jest jednak żadnym z postanowień wskazanych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wobec tego nie jest dopuszczalna skarga na bezczynność organu w wydaniu postanowienia w przedmiocie rozpoznania ponaglenia (por. postanowienia NSA: z 10 grudnia 2014 r., II OSK 3177/14; z 18 kwietnia 2019 r., II OSK 866/19; z 7 września 2021 r., I OSK 811/19). Rozpoznanie ponaglenia następuje bowiem w drodze czynności nadzorczej, która - nawet jeśli jest ujęta w formie postanowienia - nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego i nie przysługuje na nie zażalenie. Powyższe orzeczenie należy do postanowień, o jakich mowa w art. 123 k.p.a. i ma ono charakter wpadkowy (incydentalny). Nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, na które przysługuje skarga do sądu (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r., II OSK 2259/10). Już tylko ubocznie należy przy tym wskazał, że przedmiotowe ponaglenie – wbrew twierdzeniom skarżącego - zostało merytorycznie rozpatrzone przez WINB, który postanowieniem z 21 października 2022 r. uznał je za zasadne. Jak wynika z odpowiedzi na skargę zostało ono przesłane na adres skarżącego podany w ponagleniu i mimo dwukrotnego awizowania nie zostało odebrane. Podsumowując z podniesionych przyczyn, Sąd uznał, że skarga złożona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że sąd ma obowiązek odrzucić skargę, jeżeli z innych (niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5a p.p.s.a.) przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W tej sprawie tą "inną przyczyną" jest okoliczność, że skarga na bezczynność nie została złożona w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 i 4a p.p.s.a. W konsekwencji, Sąd orzekł jak w postanowieniu.