II SAB/Lu 226/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w przedmiocie nierozpatrzenia odwołania od decyzji dotyczącej specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału i energii elektrycznej I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. W dniu 24 kwietnia 2014 r. Z. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. w przedmiocie nierozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] r., nr [...] dotyczącej specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału i energii elektrycznej. Skarżący wyczerpał tryb wniesienia skargi na przewlekłość, składając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 11 września 2013r., które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. – postanowieniem z dnia [...], nr [...] – uznało za nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, przedstawiając tok postępowania w niniejszej sprawie. Organ wyjaśnił, że w dniu 26 lipca 2013 r. wpłynęło do Kolegium odwołanie Z. W. z dnia 12 lipca 2013 r. od ww. decyzji organu pierwszej instancji, a w dniu 9 sierpnia 2013 r. pismo z dnia 7 sierpnia uzupełniające odwołanie. Następnie w dniu [...]. postanowieniem Nr [...] Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. odmówił wyłączenia od udziału w postępowaniu w sprawie członków Kolegium – K. A. i Z. C. Na posiedzeniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. Kolegium postanowiło na podstawie art. 136 k.p.a., w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, zlecić organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania, tj. podjęcie próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z T. W. w celu ustalenia sytuacji jej męża Z. W. na okoliczność złożenia przez Z. W. wniosku o przyznanie pomocy w rozpatrywanej sprawie i stosowne pismo z dnia 30 sierpnia 2013 r. zostało przesłane do Kierownika OPS w N. z prośbą o niezwłoczne przesłanie dokumentacji do Kolegium. W związku z ww. faktem, Kolegium postanowiło przedłużyć termin załatwienia sprawy (postanowienie z dnia [...] r.) i poinformowało Z. W., iż sprawa będzie załatwiona do dnia 7 października 2013 r. z powodu zlecenia organowi pierwszej instancji uzupełnienia materiału dowodowego o wywiad z T. W. Kolegium podniosło, że powyższa okoliczność spowodowała obiektywną niemożność załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., stąd w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 36 § 1 k.p.a., obligujące Kolegium do poinformowania strony o zaistniałym stanie rzeczy oraz wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. W dniu 1 października 2013 r. wpłynęła do Kolegium z OPS w N. dokumentacja postępowania dodatkowego i w tym samym dniu Kolegium poinformowało Z. W. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia dodatkowych uwag na piśmie. Następnie w dniu 11 października 2013 r. Z. W. wniósł w sprawie pismo zatytułowane " Uwagi, Wnioski". Wobec powyższego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kolegium utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału i energii elektrycznej. Zdaniem organu zważywszy na podjęte niezbędne działania i fakt wydania decyzji, nie zaistniała przewlekłość Kolegium, co przesądza o bezzasadności wniesionej skargi, w której Z. W. zarzuca niewydanie orzeczenia w sprawie Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny w sprawie skargi na przewlekłość jest przepis art. 149 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a., którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś § 3 określa terminy załatwiania spraw. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten istnieje również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 k.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nie dopuściło się przewlekłości w sprawie z odwołania Z. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] r., nr [...] dotyczącej specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału i energii elektrycznej. Organ odwoławczy przeprowadził bowiem szereg niezbędnych i istotnych czynności, w tym wyjaśniających, zmierzających do ustalenia sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, w celu rozstrzygnięcia sprawy, do czego był uprawniony na podstawie art. 136 k.p.a. W pierwszej kolejności, postanowieniem z dnia [...] r. Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie członków kolegium: K. A. i Z. C. od udziału w postępowaniu toczącym się przed Kolegium w niniejszej sprawie. Następnie, postanowieniem z dnia [...] r. Kolegium zleciło organowi pierwszej instancji przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z T. W. w celu ustalenia sytuacji skarżącego i postanowiło przedłużyć termin załatwienia sprawy (postanowienie Nr [...] z dnia [...] r.) do dnia 7 października 2013 r. z powodu konieczności uzupełnienia materiału dowodowego o wywiad z T. W., o czym poinformowało Z. W. Z akt administracyjnych wynika, że organ pierwszej instancji podjął dwie próby przeprowadzenia tego wywiadu: w dniach 12 i 23 września 2013 r. T. W. – powiadomiona uprzednio o terminach przeprowadzenia wywiadu – nie otworzyła pracownikom socjalnym drzwi domu i nie poinformowała ich o nieobecności w tych dniach w miejscu zamieszkania. Ponadto, po pierwszej nieudanej próbie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z T. W. organ pierwszej instancji w dniu 23 września 2013 r. poinformował także Z. W. o terminie przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego w dniu 26 września 2013 r. Również w tym dniu zarówno T. W. (co wskazano powyżej), jak i Z. W. nie otworzyli pracownikom socjalnym drzwi wejściowych, w związku z tym wywiadu środowiskowego nie przeprowadzono. Następnie pismem z dnia 1 października 2013 r. wpłynęła do Kolegium z OPS w N. dokumentacja postępowania dodatkowego. Niezwłocznie, bo w tym samym dniu organ poinformował Z. W. o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i możliwością wniesienia ewentualnych dodatkowych uwag na piśmie, do czego było obowiązane na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. W dniu 11 października 2013 r. Z. W. wniósł do kolegium pismo zawierające uwagi do sprawy wraz załącznikami. Kolegium na podstawie powyżej zgromadzonego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydało rozstrzygnięcie w sprawie odwołania Z. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału i energii elektrycznej, utrzymując tę decyzję w mocy. Powyższe dowodzi, że Kolegium nie dopuściło się przewlekłości w rozpoznawanej sprawie. Działało efektywnie i bez zbędnej zwłoki. Wprawdzie organ odwoławczy przekroczył termin rozpoznania sprawy określony w art. 35 § 3 k.p.a., jednak w tym czasie podejmował istotne czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego sprawy. Należy przy tym zważyć, że pismo skarżącego dotyczące art. 10 K.p.a. w przedmiotowej sprawie wpłynęło do kolegium w dniu 11 października 2013 r., zaś rozstrzygniecie w tej sprawie zapadło niecały miesiąc później, tj. w dniu 4 listopada 2013 r. Ubocznie należy wskazać, że ewentualne uchylenie przez Kolegium decyzji organu I instancji w trybie art. 138 § 2 K.p.a. celem przeprowadzenia dodatkowego, niezbędnego w stanie faktycznym postępowania co do istoty sprawy, w znacznym stopniu przedłużyłoby prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne. Tym samym skarga na przewlekłość organu odwoławczego podlega oddaleniu jako bezzasadna na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu wydane zostało na podstawie art. 250 powyższej ustawy w związku z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). W związku z powyższym sąd orzekł, jak w sentencji.