II SAB/Lu 228/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie nierozpatrzenia odwołania od decyzji dotyczącej świadczenia pieniężnego na zakup żywności I. oddala skargę; II. przyznaje [...]A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. W dniu 28 kwietnia 2014 r. Z. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w przedmiocie nierozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...]., nr [...] w sprawie świadczenia pieniężnego na zakup żywności. Skarżący wyczerpał tryb wniesienia skargi na przewlekłość, składając wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 11 września 2013r., które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. – postanowieniem z dnia [...]., nr [...] – uznało za nieuzasadnione. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, przedstawiając tok postępowania w niniejszej sprawie. Organ wyjaśnił, że w dniu 26 lipca 2013 r. wpłynęło do Kolegium odwołanie Z. W. z dnia 12 lipca 2013 r. od wspomnianej decyzji organu pierwszej instancji, a w dniu 9 sierpnia 2013 r. pismo z dnia 7 sierpnia uzupełniające odwołanie. Następnie w dniu [...] r. postanowieniem Nr [...] Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. odmówił wyłączenia od udziału w postępowaniu w sprawie członków Kolegium – K. A. i Z. C. Na posiedzeniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. Kolegium postanowiło na podstawie art. 136 kpa, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, zlecić organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania, tj. podjęcie próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z T. W. w celu ustalenia sytuacji jej męża Z. W. na okoliczność złożenia przez Z. W. wniosku o przyznanie pomocy w rozpatrywanej sprawie i stosowne pismo z dnia 30 sierpnia 2013 r. zostało przesłane do Kierownika OPS w N. z prośbą o niezwłoczne przesłanie dokumentacji do Kolegium. W związku powyższym , Kolegium postanowieniem z dnia [....]. poinformowało Z. W., iż sprawa będzie załatwiona do dnia 7 października 2013 r. z powodu zlecenia organowi pierwszej instancji uzupełnienia materiału dowodowego o wywiad z T. W. Kolegium podniosło, że powyższa okoliczność spowodowała obiektywną niemożność załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, stąd w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 36 § 1 kpa, obligujące Kolegium do poinformowania strony o zaistniałym stanie rzeczy oraz wskazania nowego terminu załatwienia sprawy. W dniu 1 października 2013 r. wpłynęła do Kolegium z OPS w N. dokumentacja postępowania dodatkowego i w tym samym dniu Kolegium poinformowało Z. W. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wniesienia dodatkowych uwag na piśmie. Następnie w dniu 11 października 2013 r. Z. W. wniósł w sprawie pismo zatytułowane " Uwagi, Wnioski". Wobec powyższego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kolegium utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. świadczenia pieniężnego z rządowego programu "pomoc państwa w zakresie dożywiania" na zakup żywności. Zdaniem organu zważywszy na podjęte niezbędne działania i fakt wydania decyzji, nie zaistniała przewlekłość Kolegium, co przesądza o bezzasadności wniesionej skargi, w której Z. W. zarzuca niewydanie orzeczenia w sprawie Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny w sprawie skargi na przewlekłość jest przepis art. 149 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do treści art. 12 § 1 kpa, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 kpa, którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś § 3 określa terminy załatwiania spraw. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten istnieje również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 kpa). W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 kpa, ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal J. Jagielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 69-70). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. W tym świetle zarzut przewlekłego postępowania przez Kolegium jest pozbawiony podstaw. Przede wszystkim zarzut ten nie mógł okazać się skuteczny, jeśli z akt sprawy wynika jednoznacznie, że opieszałość w załatwieniu sprawy jest spowodowana okolicznościami niezależnymi od organu lub działaniem samego skarżącego. Treść decyzji z dnia 4 listopada 2013r. podaje, co nie było kwestionowane przez skarżącego, że po zleceniu w dniu 30 sierpnia 2013r. przez Kolegium, w ramach przysługującego mu uprawnienia wynikającego z art. 136 kpa, organowi I instancji przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego przez przeprowadzenie wywiadu z żoną skarżącego, podjął on dwie próby przeprowadzenia tego wywiadu: w dniach 12 i 26 września 2013r. T. W. powiadomiona pisemnie uprzednio o terminach przeprowadzenia wywiadu ( pisma odbieral skarżący ) nie otworzyła pracownikom socjalnym drzwi domu i nie poinformowała ich o nieobecności w tych dniach w miejscu zamieszkania. Ponadto, po pierwszej nieudanej próbie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z T. W. organ pierwszej instancji w dniu 23 września 2013 r. poinformował także Z. W. o terminie przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego w dniu 26 września 2013 r. Również w tym dniu zarówno T. W. (co wskazano powyżej), jak i Z. W. nie otworzyli pracownikom socjalnym drzwi wejściowych, w związku z tym wywiadu środowiskowego nie przeprowadzono. Następnie pismem z dnia 1 października 2013 r. wpłynęła do Kolegium z OPS w N. dokumentacja postępowania dodatkowego. Niezwłocznie, bo w tym samym dniu organ poinformował Z. W. o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i możliwością wniesienia ewentualnych dodatkowych uwag na piśmie, do czego było obowiązane na podstawie art. 10 § 1 kpa. W dniu 11 października 2013 r. Z. W. wniósł do kolegium pismo zawierające uwagi do sprawy wraz załącznikami. Kolegium na podstawie powyżej zgromadzonego materiału dowodowego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydało rozstrzygnięcie w sprawie odwołania Z. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania Z. W. świadczenia pieniężnego na zakup żywności, utrzymując tę decyzję w mocy. Powyższe dowodzi, że Kolegium nie dopuściło się przewlekłości w rozpoznawanej sprawie. Działało efektywnie i bez zbędnej zwłoki. Należy przy tym zważyć, że w dniu 11 października 2013r., w ramach pouczenia w trybie art. 10 kpa do Kolegium wpłynęło pismo skarżącego pismo skarżącego opisane jako "uwagi, wnioski" zaś rozstrzygniecie w tej sprawie zapadło niecały miesiąc później, tj. w dniu 4 listopada 2013 r. Tym samym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę należało oddalić. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu wydane zostało na podstawie art. 250 powyższej ustawy w związku z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).