II SAB/Lu 23/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 maja 2008 r. sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie świadczeń z pomocy społecznej I. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpatrzenia pisma M. W. z dnia 6 września 2007 r., nazwanego "skargą", dotyczącego decyzji z dnia [...]. [...], w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia wyroku z uzasadnieniem; II. przyznaje [...] L. B. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 299 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. W dniu 8 lutego 2008 r. M. W. złożył za pośrednictwem Wójta Gminy skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność tego organu. W lakonicznej skardze zarzucił bezczynność polegającą na niezałatwieniu jego skargi z dnia 6 września 2007 r., dotyczącej sprawy zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r., Nr [...]. W odpowiedzi na skargę, działający z upoważnienia wójta Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wniósł o jej oddalenie oraz wyjaśnił, że w dniu 8 lutego 2008 r. M. W. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy na niezałatwienie jego pisma z dnia 6 września 2007 r. określonego "skargą", w którym poinformował o udziale w postępowaniu administracyjnym pracownika niewyłączonego, mimo wniosku o wyłączenie z dnia 13 lipca 2007 r. W ocenie Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej skargę z dnia 6 września 2007 r. oraz pismo z dnia 13 lipca 2007 r., jako niezawierające skonkretyzowanego żądania, należało potraktować jako pisma informacyjne w sprawie toczących się bliżej niewskazanych postępowań. Organ podniósł, iż z uwagi na treść wniosku z dnia 13 lipca 2007 r., należy uznać za bezzasadny zarzut M. W. o bezczynności Wójta Gminy, bowiem pismo to nie zawierało wniosku o wyłączenie ani nie wskazywało postępowania, którego ma dotyczyć, a jedynie stwierdzało, że toczy się postępowanie w sprawie wyłączenia pracownika. Na niezałatwienie skargi z dnia 6 września 2007 r. M. W. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zaś organ ten postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...]uznał zażalenie za nieuzasadnione. Na rozprawie w dniu 27 maja 2008 r. pełnomocnik skarżącego popierał skargę, wnosząc o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - p.p.s.a.) sądowa kontrola działalności administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd doszedł do przekonania, że skarga M. W. dotycząca bezczynności Wójta Gminy jest zasadna. Bezczynność organu administracji publicznej, w rozumieniu powołanego wyżej przepisu, zachodzi wówczas, gdy organ ten nie wydaje w terminach ustawowych decyzji, postanowień lub innych aktów albo nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracji zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności, lecz nie uczynił tego w określonym ustawą terminie. Niezałatwienie zatem sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., powoduje w każdym przypadku, jak wskazuje utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usunięcie przeszkody do wydania decyzji. Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W niniejszym postępowaniu zachodzi omawiana bezczynność, bowiem organ administracji rozpoznając sprawę zainicjowaną pismem skarżącego, nie wydał rozstrzygnięcia w formie przewidzianej prawem. W myśl art. 235 k.p.a., skargę w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy, skarżący powołuje się na decyzję z dnia [...] r., Nr [...], wyjaśniając, iż ma przymiot ostatecznej. W ocenie Sądu nie jest słuszne stanowisko Wójta Gminy, który rozpatrując skargę M. W. z dnia 6 września 2007 r. przyjął, iż jest to pismo o charakterze wyłącznie informacyjnym i nie można wywodzić z niego jakiegokolwiek żądania skarżącego, skoro podniesiony w treści tego pisma zarzut udziału w postępowaniu pracownika podlegającego wyłączeniu jest bezzasadny. Podkreślić należy, iż organ administracji, koncentrując podejmowane działania na piśmie z dnia 13 lipca 2007 r., niewłaściwie przyjął, że również skarga z dnia 6 września 2007 r. dotyczy "toczącego się bliżej nie wskazanego postępowania", podczas gdy skarżący wskazał w jego treści konkretne postępowanie przez określenie numeru i daty decyzji (ostatecznej). Jeżeli bowiem decyzja, od której odwołanie (skargę) składała strona, była w chwili jego składania decyzją ostateczną, organ winien rozważyć w trybie art. 235 § 1 k.p.a., czy pisma nie potraktować jako wniosku o wznowienie postępowania lub żądanie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ powinien, mając wątpliwości czego w istocie dochodzi strona, pouczyć ją w trybie art. 9 k.p.a. o jej prawach i obowiązkach, a w zależności od powziętych wątpliwości zażądać stosownych wyjaśnień i uzupełnień (zob. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 1996 r., sygn. akt II SA/Gd 1156/96, LEX nr 44089). Jeśli pismo nie jest dostatecznie jasno sprecyzowane, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, organ powinien dążyć do ustalenia rzeczywistej treści żądania strony. Jak trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 1992 r. (sygn. IV SA 1378/91, niepubl.), dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu art. 7 k.p.a. obejmuje również ustalenie przez organ administracji treści rzeczywistego żądania strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona w trybie skargi określonej w art. 235 k.p.a. kwestionuje prawidłowość decyzji ostatecznej. Wobec powyższego, mając na uwadze okoliczności uzasadniające zobowiązanie Wójta Gminy do podjęcia czynności, Sąd orzekł, na podstawie art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji. Orzeczenie o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu uzasadnia art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c", § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).