II SAB/Lu 25/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Protokolant Referent Jacek Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku Stowarzyszenia [...] dnia [...] o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy do załatwienia wniosku wskazanego w punkcie I; IV. zasądza od Wójta Gminy na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 14 marca 2019 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w J. wniosło skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem Stowarzyszenia z 15 stycznia 2018 r., żądając zobowiązania organu do rozpatrzenia ww. wniosku, stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu Stowarzyszenie przedstawiło następujący stan sprawy: Pismem z 15 stycznia 2018 r. Stowarzyszenie zwróciło się do Wójta z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie sposobu i skutków wykonywania przez gminę zadania "opieka nad bezdomnymi zwierzętami i ich wyłapywanie", przewidzianego ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Wniosek został wysłany drogę elektroniczną, na adres Gminy podany w Biuletynie Informacji Publicznej. Ponieważ w terminie ustawowym organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek, w dniu 15 marca 2018 r. Stowarzyszenie drogą elektroniczną wystosowało w tej sprawie monit. W odpowiedzi na monit, udzielonej pismem z 22 czerwca 2018 r. organ podniósł, że udzielił odpowiedzi na wniosek w dniu 15 marca 2018 r. W związku z tym Stowarzyszenie poprosiło o wskazanie, na jaki adres udzielono odpowiedzi oraz o przesłanie potwierdzenia nadania wiadomości. Organ wskazał, że odpowiedzi udzielono na adres [...] Adres był błędny, gdyż w komunikacji elektronicznej nie używa się polskich znaków diakrytycznych. Poprawnym adresem (wskazanym we wniosku) był [...]. Tak nadana wiadomość nie miała szansy dotrzeć do adresata. Wobec dalszego milczenia organu, w dniu 21 czerwca 2018 r. Stowarzyszenie ponowiło wniosek za pośrednictwem platformy ePUAP. Pomimo to, do dnia złożenia skargi do Sądu Stowarzyszenie nie otrzymało odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a organ nie powiadomił wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, ani też nie wydał w tym przedmiocie decyzji odmownej. W ocenie Stowarzyszenia, organ dopuścił się rażącej bezczynności, o czym przesądza zwłaszcza okres czasu, jaki upłynął od dnia doręczenia wniosku (14 miesięcy) oraz fakt bezskutecznego monitowania i ponowienia wniosku przez Stowarzyszenie. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy uznał skargę za uzasadnioną w części, w której Stowarzyszenie wnosiło o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z 15 stycznia 2018 r. W tym zakresie organ uwzględnił skargę i udostępnił skarżącemu żądaną informację publiczną. W odniesieniu do pozostałej części skargi organ wniósł o stwierdzenie, że jego bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz o odstąpienie od obciążania organu kosztami postępowania. W uzasadnieniu organ przyznał, że udzielił odpowiedzi na wniosek o udostepnienie informacji publicznej, pismem z 15 marca 2018 r., ale wysyłając pismo podał omyłkowo błędny adres poczty elektronicznej Stowarzyszenia. Ponieważ w późniejszej korespondencji Stowarzyszenie nie informowało o błędzie w adresie mailowym, ani o braku doręczenia informacji publicznej wysłanej w poprzednim terminie, organ nie miał świadomości, że wnioskowana informacja nie dotarła do skarżącego. O braku doręczenia skarżącemu żądanej informacji publicznej z powodu błędu w adresie mailowym organ uzyskał informację dopiero ze skargi, po czym niezwłocznie ponownie wysłał żądaną informację publiczną na poprawny adres Stowarzyszenia, uznając skargę w tym zakresie za uzasadnioną. Żądane informacje zostały przekazane skarżącemu w dniu 5 kwietnia 2019 r. Zdaniem organu bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ przesłał skarżącemu żądane informacje i nie miał świadomości o błędzie w adresie mailowym, zaś skarżący również o takim błędzie nie poinformował organu. Uchybienie terminom instrukcyjnym przewidzianym w ustawie nie było działaniem ukierunkowanym na naruszenie przepisów, ani nie miało charakteru umyślnego, lecz wynikało wyłącznie z oczywistej omyłki przy wpisywaniu adresu mailowego skarżącego Stowarzyszenia i braku świadomości, że żądana informacja publiczna ostatecznie nie dotarła do adresata. Organ wskazał ponadto, że podobne informacje do Stowarzyszenia wysyła od kilku już lat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Wójt Gminy dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia Na wstępie należy przypomnieć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.), tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Okolicznością niesporną między stronami jest to, że żądanie zawarte we wniosku z 15 stycznia 2018 r. dotyczy informacji spełniającej kryteria definicyjne informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.: każda informacja o sprawach publicznych). Adresatem wniosku jest bez wątpienia organ władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a treść żądania dotyczy realizacji zadań publicznych z zakresu zapobiegania bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywania, stanowiącego zadanie własne gminy (art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt; Dz. U. z 2019 r., poz. 122), a zatem bez wątpienia kategorii mieszczącej się w szerokiej kategorii spraw publicznych. Skoro powyższa analiza wskazuje, że spełnione zostały zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe przesłanki, obowiązkiem Wójta było zastosowanie się do regulacji zawartych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wójt miał zatem obowiązek udostępnić informację (w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), ewentualnie powiadomić pisemnie skarżącą o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazać, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W sprawie niesporne jest, że Wójt nie udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej w wymaganym prawem terminie. Nie ma przy tym racji organ, podnosząc w odpowiedzi na skargę, że jest to termin instrukcyjny. Niedochowanie terminu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej (niezależnie od formy prawnej tej odpowiedzi), naraża organ właśnie na zarzut bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, wiąże się z określonymi obowiązkami po stronie organu (w szczególności powiadomienie wnioskodawcy o niedochowaniu terminu) oraz daje wnioskodawcy możliwość wystąpienia ze środkami ochrony prawnej. Oceniając skargę według stanu istniejącego na dzień jej wniesienia należy stwierdzić w konkluzji, że jest ona uzasadniona, gdyż Wójt dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Konstatacja ta uzasadnia treść punktu I sentencji wyroku. Uwzględniając skargę na bezczynność, Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestię Sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a przede wszystkim fakt, że działanie Wójta Gminy nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na ten podmiot przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że pracownik wykonujący czynności związane z odpowiedzią na wniesiony przez Stowarzyszenie wniosek popełnił kluczowy błąd wysyłając odpowiedź na niewłaściwy adres. Błąd ten nie stanowił jednak przejawu lekceważenia obowiązków służbowych. Specyfika błędu sprawiła, że wykryto go w istocie dopiero po wniesieniu skargi przez Stowarzyszenie. Co istotne, reakcją na skargę było niezwłoczne udostepnienie żądanej informacji, co potwierdza, że bezczynność była wynikiem omyłki, a nie celowego działania czy jaskrawego lekceważenia obowiązków służbowych. W tych okolicznościach nie można przyjąć, że zachowanie organu miało charakter rażącego naruszenia prawa. Ponieważ bezprzedmiotowe jest zobowiązywanie organu do rozpatrzenia wniosku, który został już rozpatrzony według stanu na dzień orzekania, Sąd umorzył postępowanie w tym zakresie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 5 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800, ze zm.). Zwrot kosztów objął wpis od skargi w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego w kwocie [...]zł. Pomimo wniosku organu o odstąpienie od zasądzenia kosztów na rzecz skarżącego, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia tego wniosku i odejścia od podstawowej zasady rezultatu (odpowiedzialności za wynik postępowania), wyrażonej w art. 200 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie było żadnych podstaw do zastosowania ani zasady stosunkowego rozdziału kosztów (art. 206), ani zasady słuszności (art. 208 p.p.s.a.), gdyż nie zostały spełnione przesłanki wyrażone w tych przepisach.