II SAB/Lu 266/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi G. N. na bezczynność Starosty w przedmiocie wniosku z dnia 7 marca 2014 r. o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu przejścia własności działek na rzecz Skarbu Państwa I. stwierdza, że bezczynność Starosty nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty do załatwienia wniosku G. N. z dnia 21 czerwca 2013 r.; III. zasądza od Starosty na rzecz G. N. 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 28 maja 2014 r. G. N., po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, złożył skargę na bezczynność Starosty polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia 21 czerwca 2013 r. o przystąpienie do negocjacji w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa do nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...], [...] obręb S., w gminie C. przeznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod przyszłą drogę ekspresową. Odpowiadając na skargę Starosta wskazał, że nie uznaje jej zasadności w zakresie, w jakim skarżący zarzuca organowi przekroczenie terminu do załatwienia sprawy określonego w art. 35 § 3 K.p.a. i podkreślił, że działanie Starosty w przedmiotowej sprawie nie nosiło cech bezczynności, samego prowadzenia postępowania w sprawie nie sposób również uznać za przewlekłe, w związku z tym w sprawie nie można uznać, że nastąpiło rażące naruszenie prawa. W związku z tym organ wniósł o umorzenie postępowania. Ponadto wskazał, że zobowiązuje się do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie do dnia 29 sierpnia 2014 r. z zachowaniem reguł wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto w uzasadnieniu powołał fakty wskazujące, że przekroczenie terminu do załatwienia sprawy nastąpiło z przyczyn obiektywnych, niezależnych od organu i uzasadnionych wagą sprawy. W odpowiedzi na powyższą odpowiedź organu, skarżący w piśmie z dnia 11 lipca 2014 r. podniósł, że wyjaśnienia organu dotyczące nie załatwienia jego wniosku z dnia 21 czerwca 2013 r., są "dalece niewystarczające", a jego działanie świadczy o rażącym naruszeniu prawa. Następnie w kolejnym piśmie z dnia 23 września 2014 r. skarżący poinformował, że w dniu [...] r. Starosta wydał decyzję w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za działki ewid. nr [...], [...] obręb S. w gminie C. i wniósł od tej decyzji odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustabilizowany jest pogląd, według którego o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy organ nie podjął żadnych czynności, jak i takiej, gdy czynności zostały wprawdzie podjęte, ale organ nie zakończył go stosownym aktem. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności (m.in. por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 607/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Stosownie do art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U z 2012 r. poz. 270 ze zmianami) efektem uwzględnienia skargi na bezczynność w sprawie podlegającej załatwieniu aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej jest zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jak się powszechnie uważa celem skargi na bezczynność jest bowiem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednak bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego też wskazuje się na specyfikę badania skarg na bezczynność, która polega na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był obowiązany. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowane, że Starosta wydał w sprawie decyzję z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za działki ewidencyjne nr [...], [...] obręb S., w gminie C. – na co wskazał skarżący w piśmie z dnia 23 września 2014 r. Zatem dla oceny tego, czy Starosta pozostaje bezczynny w sprawie wniosku G. N., nie mogła mieć znaczenia ocena prawidłowości podjętego przez organ rozstrzygnięcia, jak również fakt, iż została od niego wniesione odwołanie. Już bowiem sam fakt, iż organ I instancji załatwił wniosek, decyduje o tym, że jego bezczynność w tej sprawie, na jej dotychczasowym etapie, została wyeliminowana. Mając powyższe na uwadze, w związku z tym, że bezczynność Starosty minęła w dniu rozpoznawania skargi G. N., postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu administracji do rozpoznania wniosku z dnia 21 czerwca 2013 r. jako bezprzedmiotowe podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 wspomnianej ustawy. Przepis ten ma bowiem zastosowanie w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a– a przed wydaniem przez sąd rozstrzygnięcia w sprawie, organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności (por. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 – opublikowana w ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63). Ustanie bezczynności Starosty przed rozpoznaniem skargi nie zwalnia jednak Sądu z obowiązku oceny, czy bezczynność ta nosiła cechy rażącego naruszenia prawa. Rozpatrzenie wniosku z dnia 21 czerwca 2013 r. po otrzymaniu skargi nie spowodowało bowiem bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, publ. ONSA i WSA 2013/1/7, LEX nr 1271778). Sąd w przedmiotowej sprawie ustalając, że w dniu wniesienia skargi bezczynność istniała i mając na uwadze wymóg sformułowany w zdaniu drugim art. 149 P.p.s.a oraz orzecznictwo sądów administracyjnych (por. postan. NSA z dnia 13 listopada 2012r., I OSK 2626/12; wyrok NSA z dnia 4 stycznia 2013r., I OSK 2325/12; postan. NSA z dnia 31 stycznia 2013r., I OSK 86/13) – stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, ostatecznie bowiem wydano w sprawie decyzję merytoryczną. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono natomiast w oparciu o art. 200 P.p.s.a.