II SAB/Lu 29/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 maja 2023 r. sprawy ze skargi G. S. i M. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Białej Podlaskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. S. i M. K. (dalej powoływany jako "skarżący") zaskarżyli bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Białej Podlaskiej (dalej również jako "PPIS", "Organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucili naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p." poprzez nieudostępnienie informacji publicznej. Skarżący wnieśli o: 1. zobowiązanie PPIS w Białej Podlaskiej do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżących z dnia 14 grudnia 2022 r. i udzielenia informacji publicznej, 2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzenie Organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. Skarżący wskazali, że złożyli wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Białej Podlaskiej z dnia 14 grudnia 2022 r. w zakresie danych dot. szczepień ochronnych. Pismami z dnia 28 grudnia 2022 r. PPIS wezwał skarżących do nakreślenia okoliczności i faktów, które zostaną uznane za wystarczające dla przyjęcia, że działają w interesie publicznym, a wnioskowane informacje mają szczególne znaczenia dla działania organów i innych podmiotów realizujących działania publiczne. Skarżący podnieśli, że do dnia wniesienia skargi nie udostępniono żądanych informacji stanowiących informacje publiczną, pomimo obowiązku ciążącym na organie. Wskazali, że odpowiedź na wniosek skarżących nie jest informacją przetworzoną i skarżący nie muszą uzasadniać swojego interesu publicznego. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych podnieśli, że czynności takie jak skopiowanie, anonimizacja nie świadczą o przetworzeniu informacji (wyrok WSA w Krakowie z dnia 24.10.2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1070/17). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż nie zachodzi stan bezczynności, ewentualnie o oddalenie skargi. Organ zwrócił uwagę, że wobec skarżących prowadzone są postępowania egzekucyjne w celu wykonania obowiązku poddania szczepieniom ochronnym dziecka. Organ przedstawił także stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że skarżący pismem z dnia 14 grudnia 2022 r. (data wpływu do organu 15 grudnia 2022 r.) wystąpili z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w poniżej opisanym zakresie: 1. Ile w każdym z ostatnich 5 pełnych lat i roku obecnym tutejszy Organ wystosował do organu egzekucyjnego wniosków o wszczęcie postępowań w zakresie przymuszania rodziców do wykonania szczepień ochronnych u dzieci? 2. Ile wszczętych na wniosek tutejszego Organu postępowań egzekucyjnych w okresie wskazanym w punkcie 1 toczy się nadal, ile zostało zawieszonych, a ile zostało umorzonych? 3. Ile z zakończonych w okresie wskazanym w punkcie 1 postępowań zakończyło się na skutek rozpoczęcia lub kontynuowania przez rodziców obowiązku szczepień, a ile w związku z zaistnieniem długotrwałych przeciwwskazań do szczepień lub wystąpienia niepożądanego odczyny poszczepiennego? 4. Skąd tutejszy Organ pozyskuje informacje o braku realizacji przez rodziców szczepień obowiązkowych? Proszę wskazać jakie instytucje przekazały informacje o braku realizacji obowiązku szczepień w bieżącym roku? 5. lle upomnień tutejszy Organ w okresie wskazanym w punkcie 1 przesłał do rodziców, którzy nie wykonali wszystkich szczepień ochronnych? 6. Jaka była skuteczność wysłanych upomnień? Ile rodziców po otrzymaniu upomnień rozpoczęło lub zaczęło kontynuować wykonanie szczepień ochronnych? 7. Czy we wskazanym w punkcie 1 okresie zdarzały się sytuacje, że wszczęto postępowanie egzekucyjne, a dziecko miało zaświadczenie odraczające szczepienia ochronne? Ile takich sytuacji był w każdym z ostatnich 5 lat i w roku obecnym? 8. Ile tutejszy Organ w okresie wskazanym w punkcie 1 złożył do organu egzekucyjnego wniosków o umorzenie, albo zawieszenie postępowań egzekucyjnych i jakie były podstawy złożenia tych wniosków. 9. Czy tutejszy Organ zgłosił kiedykolwiek wniosek o wszczęcie postępowania przymuszającego do zaszczepienia dziecka, u którego wystąpił NOP? Czy przed wszczęciem postępowania tutejszy Organ weryfikuje rejestr NOP i bierze informacje tam zawarte pod uwagę przed decyzją o złożeniu wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego? 10. Jakie okoliczności wpływają na decyzję tutejszego Organu o wystosowaniu lub nie wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego? 11. Ile osób pracuje w komórce tutejszego Organu zajmującej się szczepieniami ochronnymi? Czy oprócz inicjowania postępowań egzekucyjnych podejmowane są inne działania w zakresie szczepień np. działalność edukacyjna i jakie to są działania? 12. Czy w związku z postępowaniami egzekucyjnymi dot. obowiązku szczepień pracowniczy tutejszego Organu konsultują kwestie problematyczne z prawnikiem? Ile takich sytuacji miło miejsce w okresie wskazanym w punkcie 1 i jakie były powody zasięgnięcia pomocy u prawnika? 13. Co możemy zrobić, jeśli stawimy się na badaniu kwalifikacyjnym, a lekarz nie będzie chciał wydać zaświadczenia o braku możliwości szczepień ani nie zaszczepi dziecka? Jakie kroki powinniśmy podjąć? 14. Czy tutejszy Organ pełni kontrolę nad zgłaszaniem przez lekarzy NOP-ów? 15. W jaki sposób Organ może dowiedzieć się o wykroczeniu lekarza polegającym na niezgłoszeniu NOP? Ile takich przypadków miało miejsce w ostatnich 5 latach? Czy NOP mimo zgłoszenia go przez właściwego lekarza finalnie zostaje zaliczony do rejestru NOP- ów? 16. Czy Organ zgłasza działania lekarzy stanowiące uchybienia przepisów prawa do właściwej Izby Lekarskiej? 17. Organ dokonał zgłoszeń uchybień prawa do Izb Lekarskich w ciągu ostatnich 5 lat? 18. Czy w związku z przeprowadzonym badaniem kwalifikacyjnym lekarz jest obowiązany wydać jakiś dokument? 19. Ile tutejszy Organ w ciągu ostatnich 5 lat odnotował niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na poszczególne szczepionki? 20. Ile ze zgłoszeń zostało przez pracownika PPIS zmienionych w zakresie kwalifikacji NOP-u i z jakiej przyczyny? Pismami z dnia 28 grudnia 2022 r. PPIS wezwał skarżących do wykazania, że działają w interesie publicznym, a informacje o które wnieśli mają szczególne znaczenie dla działania organów i innych podmiotów realizujących działania publiczne. Zakreślono skarżącym 14-dniowy termin na złożenie odpowiedzi. Skarżący we wskazanym terminie nie wykazali istnienia interesu publicznego, natomiast w dniu 27 stycznia 2023 r. do organu wpłynęła skarga skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożona przez pełnomocnika na bezczynność Organu w zakresie nie udostępnienia informacji publicznej. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej w dniu 2 lutego 2023 r. wydał decyzje o odmowie udzielenia informacji publicznej na pytania odnoszące numery: 1-3, 5-9, 12, 15, 17, 19-20. Natomiast w odniesieniu do pytań: 4, 10-11, 13-14, 16, 18 pismami z dnia 3 lutego 2023 r. PPIS w Białej Podlaskiej udzielił skarżącym żądanych informacji lub wskazał podmiot właściwy do jej udzielenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Orzekając w określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Białej Podlaskiej w zakresie udostępnienia skarżącym określonej we wniosku z dnia 14 grudnia 2022 r. informacji publicznej. Wyjaśnić należy, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie i terminie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej mający – zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 59 ze zm.) – status organu rządowej administracji zespolonej w województwie, jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a więc podmiotem zobowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych. Zdaniem Sądu informacje, o których udostępnienie wystąpili skarżący, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępnie do informacji publicznych. Prawo do informacji publicznej, o czym stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 ab initio u.d.i.p., obejmuje bowiem uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, którą stanowi najogólniej rzecz biorąc każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 ustawy). Istota sporu sprowadza się natomiast do rozstrzygnięcia, czy zarzucana Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w skardze bezczynność rzeczywiście zaistniała w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania. Wskazać należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej gwarantuje wnioskodawcy dostęp do żądanych informacji w określonych przez tę ustawę terminach. Zasadą jest, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Odstępstwo od powyższej zasady przewidziane zostało w ust. 2, w świetle którego jeżeli w powyższym terminie informacja nie może być udostępniona, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się ponadto, że fakt, iż do uwzględnienia wniosku konieczne jest wytworzenie z posiadanych informacji prostych informacji przetworzonej, uruchamia postępowanie polegające na ustaleniu, czy wnioskodawca spełnia przesłankę wskazaną w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. warunkującą uzyskanie informacji publicznej przetworzonej, tj. czy jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Należy jednak przyjąć, że w takiej sytuacji najbardziej odległym terminem, w jakim powinno nastąpić udzielenie informacji zgodnie z żądaniem, bądź wydanie decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji, jest termin 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1325/15). Dokonując kwalifikacji żądanej informacji jako informacji przetworzonej, organ powinien powiadomić wnioskującego umożliwić wykazanie w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Po upływie wyznaczonego terminu, nawet w sytuacji milczenia strony, organ, dla zrealizowania obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, powinien albo udostępnić wnioskowaną informację albo wydać decyzję odmowną, wykazując w niej brak przesłanki przewidzianej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Niepodjęcie tego rodzaju działań oznaczałoby, że organ pozostaje w bezczynności, wobec czego zasadnym byłoby zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W sytuacji podtrzymania przez organ dotychczasowej oceny charakteru wnioskowanej informacji we wskazanym zakresie organ winien wydać decyzję odmowną, w której zawarte winno zostać stanowisko wykazujące tak przesłanki uznania informacji za informacje przetworzoną, jak i przesłanki oceny braku istnienia przesłanki ustawowej wynikającej z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 16 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 2937/19). Z przedłożonych w niniejszej sprawie akt wynika, że skarżący złożyli wniosek o udzielenie informacji publicznej w dniu 14 grudnia 2022 r. Pismami z dnia 28 grudnia 2022 r. skarżący zostali wezwani do wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W tym kontekście wyjaśnienia wymaga, że zobowiązanie skarżących do wykazania interesu publicznego, w związku z oceną przez organ żądanej informacji jako przetworzonej, zostało wystosowane prawidłowo, gdyż przepis prawa uzależnia udostępnienie informacji przetworzonej od takiej przesłanki, a złożony wniosek nie zawierał okoliczności wskazujących na to, że uzyskanie informacji ma szczególnie istotne znaczenie dla interesu publicznego. Czynność ta jednocześnie została dokonana przed upływem 14 dni od złożenia wniosku, a zatem w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Ze względu na brak odpowiedzi Organ w dniu 2 lutego 2023 r. wydał decyzję o odmowie udostępnienia żądanych informacji w odniesieniu do pytań pod nr 1-3, 5-9, 12, 15, 17, 19-20. Natomiast w odniesieniu do pytań: 4, 10-11, 13-14, 16, 18 pismami z dnia 3 lutego 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej udzielił skarżącym żądanych informacji lub wskazał podmiot właściwy do jej udzielenia. Powyższe przesądza o tym, że skarga jest niezasadna. Skoro bowiem wniosek został złożony w dniu 14 grudnia 2022 r., natomiast decyzja została wydana w dniu 2 lutego 2023 r., natomiast pismo udzielające odpowiedzi na część pytań w dniu 3 lutego 2023 r., co nastąpiło przed upływem maksymalnego dwumiesięcznego terminu wskazanego w przepisie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że rozpatrując skargę na bezczynność organu, w sytuacji wydania decyzji o odmowie informacji publicznej sąd nie jest władny badać, czy przyjęta przez organ kwalifikacja danej informacji publicznej jako informacji publicznej przetworzonej jest prawidłowa. Sąd analizuje sprawę pod kątem bezczynności organu w załatwieniu wniosku, natomiast kwestia charakteru prawnego żądanej informacji może być przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi na decyzję wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., tj. na decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej z powodu niewykazania, że udzielenie żądanej informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.