II SAB/Lu 31/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. zobowiązuje Wójta Gminy do rozstrzygnięcia, w terminie trzydziestu dni od daty uprawomocnienia się wyroku, wniosku A. K. z dnia [...] r. o wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia; II. zasądza od Wójta Gminy na rzecz A. K. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania mieszkańców wsi B. uchyliło decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na magazynowaniu odpadów innych niż niebezpieczne i sprawę przekazało do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W dniu 2 grudnia 2009r. skargę na bezczynność Wójta Gminy D. w przedmiotowej sprawie wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego inwestor A. K. Postanowieniem z dnia [...] Kolegium uznało zażalenie za nieuzasadnione, podnosząc, że pismem z dnia 10 grudnia 2009r. Wójt Gminy D. poinformował skarżącego, iż z powodu złożoności i wątpliwości interpretacyjnych sprawa zostanie zakończona do dnia 30 stycznia 2010r. W dniu 8 stycznia A. K. złożył kolejne zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie i również tym razem Kolegium postanowieniem z dnia [...] uznało je za nieuzasadnione. Według Kolegium nie ma powodu do uznania bezczynności Wójta, ponieważ 14 stycznia 2010r. wyłączył on z udziału w postępowaniu pracownika organu, a wniesienie kolejnego zażalenia spowodowało ponowne przekazanie akt sprawy organowi odwoławczemu. W dniu 22 marca 2010r. A. K. skargę na bezczynność Wójta Gminy D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Domagał się zobowiązania tego organu do wydania stosownej decyzji. W skardze podniósł, iż Wójt Gminy D. pozostaje w bezczynności, którą należy datować od dnia 20 października 2009r., bowiem w tym dniu organ ten otrzymał całość akt sprawy od Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło wcześniejszą decyzję Wójta z dnia [...] i przekazało mu sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł, iż Wójt Gminy D. pomimo obowiązku wynikającego z art. 35 § 3 kpa – nie wydał do chwili obecnej decyzji w przedmiotowej sprawie, a termin na ponowne rozpatrzenie sprawy minął w dniu 20 grudnia 2009r. Organ zawiadomił wprawdzie stronę o niezałatwieniu sprawy w powyższym terminie i o wyznaczeniu nowego terminu, jednak w ocenie skarżącego takie działanie było nieuzasadnione. Wójt przedłużając termin załatwienia sprawy wskazał na złożony i budzący szereg wątpliwości charakter sprawy, jednak nie podjął, zdaniem skarżącego, żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia tych wątpliwości i załatwienia spraw, ograniczając się wyłącznie do czynności proceduralnych. Z tego też względu skarżący wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zażaleniem na bezczynność organu I instancji. Skarżący nie zgadza się z dwoma postanowieniami oranu II instancji uznającymi jego zażalenie na bezczynność za nieuzasadnione, a szczególne wątpliwości skarżącego budzi stwierdzenie Kolegium, że "z uwagi na fakt, że stan faktyczny w postępowaniu nie uległ zmianie, kolejne zażalenie należało uznać za nieuzasadnione". Zdaniem skarżącego takie stwierdzenie prowadzi do wniosku, że organ I instancji może bez ograniczeń przedłużać termin do załatwienia sprawy, gdyż nie podejmując żądnych czynności, nie zmieni stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę A. K. Wójt Gminy D. wniósł o jej odrzucenie lub ewentualnie oddalenie, gdyż w jego ocenie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione zarzuty są bezzasadne. Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie w dniu [...] wydana została decyzja, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...] uchyliło tą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Wójta Gminy D. brak jest podstaw do stwierdzenia jego bezczynności, gdyż w sprawie podejmowane były określone czynności. W związku z sugestią Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą konieczności ustalenia szerszego kręgu osób zainteresowanych rozstrzygnięciem sprawy z uwagi na znacznie szerszy zakres oddziaływania inwestycji, organ podjął wszelkie czynności, w wyniku których do udziału w sprawie dopuszczono w charakterze strony ponad dwadzieścia osób fizycznych. Z uwagi na powyższe, skarżący został powiadomiony pismem z dnia 10 grudnia 2009r., że sprawa nie zostanie załatwiona w ustawowym terminie, ponieważ nie pozwalają na to czynności podejmowane w sprawie, ich charakter oraz formalizm i złożoność postępowania. Wójt Gminy wyjaśnił, że nie pozostaje w bezczynności, zaś na opóźnienie w załatwienia sprawy ma wpływ działanie skarżącego, który dwukrotnie wnosił do kolegium zażalenie na bezczynność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] jak i postanowieniem z [...] uznało zażalenie za nieuzasadnione, jednak sytuacja ta spowodowała zwłokę w rozpoznaniu sprawy. Dwukrotne składanie zażalenia i konieczność przesyłania akt sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego spowodowało dodatkową i niezależną od organu zwłokę w rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy. Do opóźnienia w terminach przyczynił się również wniosek pracownika Urzędu Gminy o wyłączenie z udziału w rozpatrywaniu sprawy. W dniu [...] Wójt Gminy podjął decyzję o wyłączeniu z udziału w sprawie pracownika A. J., wyznaczając jednocześnie nowego pracownika do rozpatrzenia sprawy, który również potrzebował czasu do zapoznania się z aktami sprawy, co spowodowały, że wydanie decyzji w terminie do dnia 30 stycznia 2010r. nie było możliwe. Ponadto wyznaczona na dzień 19 marca 2010r. rozprawa administracyjna nie odbyła się z uwagi na zarzut strony wnioskującej (skarżącego), o charakterze proceduralnym, a związany z nieprawidłowym doręczeniem korespondencji stronom postępowania. Organ podniósł również, że wbrew twierdzeniom skarżącego podejmuje w sprawie określone czynności. Rozprawa administracyjna wyznaczona na dzień 19 marca 2010r. nie odbyła się ze względu na zarzut proceduralny skarżącego, jednak organ wyznaczył już nowy termin rozprawy na dzień 7 maja 2010r. i ta rozprawa odbyła się ( protokół z tej rozprawy złożono na posiedzeniu sądowym w dniu 15 czerwca 2010r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem nie tylko indywidualnych aktów administracyjnych, ale w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) również bezczynności organów. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność organu poddaje ocenie, czy zachowanie organu nie narusza przepisów prawa materialnego, bądź procesowego. Pojęcie bezczynności organu można zdefiniować jako stan, w jakim znajduje się organ administracji, który mimo obowiązującej zasady szybkości postępowania (art. 12 kpa) oraz ogólnych terminów załatwiania spraw administracyjnych uregulowanych w art. 35 kpa, w przypadkach istnienia w obrocie prawnym odpowiednich unormowań szczegółowych, nie załatwił sprawy w odpowiednim czasie. Inaczej mówiąc, bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie, albo wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo nałożonego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności ( por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 1999 r. sygn. akt IV SAB 153 / 98 LEX 48688, wyrok NSA z dnia 13 listopada 1999 r. sygn. akt IV SAB 124/98 LEX 43729 ). W świetle art. 35 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym niezałatwieniu sprawy w powyższym terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 Kpa). Podzielić należy przekonanie skarżącego, że w niniejszej sprawie Wójt Gminy D. pozostaje w bezczynności, ponieważ nie załatwił sprawy z wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia w terminie określonym przepisami kpa w formie przewidzianej prawem. Uzasadnienia dla odmiennego stanowiska nie sposób upatrywać w przeprowadzonej przez Wójta Gminy kolejnej rozprawie administracyjnej w sprawie w dniu 7 maja 2010r. Nie tylko bowiem została ona przeprowadzona po upływie niemal dwóch miesięcy bezczynności, ale również nie została zakończona jakimkolwiek orzeczeniem w dacie orzekania przez Sąd (wyrok NSA z dnia 6 października 2000 r. sygn. akt IV SA 105/00 LEX 53462). Gdyby akceptować punkt widzenia organu, według którego bieg terminu do załatwienia sprawy miał być uzależniony od terminów wyznaczanych rozpraw administracyjnych, nie można byłoby wykluczyć sytuacji, w której decyzja w sprawie nigdy nie zostałaby wydana. Z tego względu nie ma również znaczenia dla przyjętej przez Sąd oceny o pozostawaniu Wójta Gminy D. w bezczynności, fakt wyłączenia pracownika od rozpoznawania przedmiotowej sprawy. Okoliczność ta w żadnym wypadku nie może usprawiedliwiać opieszałości organu w załatwieniu sprawy. W urzędzie zatrudnieni są inni pracownicy i nie sposób tłumaczyć kilkumiesięcznej bezczynności organu koniecznością wdrażania się i zapoznawania ze sprawą przez nowego pracownika wyznaczonego do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Podobnie sytuacja wygląda w odniesieniu do kolejnego argumentu organu, a mianowicie twierdzenia, że przewlekłość postępowania wiąże się w znacznej mierze z działaniami skarżącego, który składając zażalenia na bezczynność do Samorządowego Kolegium Odwoławczego uniemożliwiał sprawne działanie Wójta i zajęcie się sprawą, ponieważ akta sprawy były przekazywane Kolegium. W ocenie Sądu również ten argument organu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zażalenie na bezczynność składane do organu wyższego stopnia w trybie art. 37 kpa nie ma wpływu na bieg terminów. Przekazanie akt wraz z zażaleniem do Kolegium przez organ I instancji nie uniemożliwiało, w ocenie Sądu, podejmowanie określonych czynności w sprawie, tym bardziej, że organ mógł wykonać kopię akt lub w jakikolwiek inny sposób zapewnić sobie ich dostępność. Działania organu ograniczały się natomiast jedynie, poza przeprowadzeniem rozprawy administracyjnej w dniu 7 maja 2010r., do informowania skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie i kolejnym jego przesuwaniu. Oczywiście organ ma prawo, zgodnie z art. 36 kpa wyznaczyć nowy termin załatwienia sprawy, zobligowany jest jednak do podania przyczyn tej zwłoki. Natomiast zawiadomienie organu z dnia 12 maja 2010r. o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, nie spełnia, w ocenie Sądu, tego wymogu. Organ wskazał, że sprawa nie może być rozpoznana w terminie wskazanym w zawiadomieniu z dnia 29 stycznia 2010r., powołując się na charakter sprawy budzący szereg wątpliwości. Organ nie wyjaśnił jednak, na czym polega ten szczególny (skomplikowany) charakter sprawy. Z tych powodów na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało wyznaczyć termin do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust.2 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 200r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U Nr 163, poz. 1349 ze zmianami ).