II SAB/Lu 33/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie udzielenia odpowiedzi p o s t a n a w i a odrzucić skargę. A. J. pismem z dnia 12 marca 2009 r. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na "brak odpowiedzi na złożone pismo w dniu 21 listopada 2008 r. w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej ". W skardze wskazał, iż w piśmie tym skierował kilka pytań do pracownika socjalnego MOPS i dyrektora tego Ośrodka w sprawach obniżenia kwoty na dożywianie uczniów w wakacje. Pomimo upływu ponad trzech miesięcy nie otrzymał odpowiedzi na zadane pytania. W odpowiedzi na skargę Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wskazując na bezzasadność skargi wyjaśnił, iż przedmiotowe pismo zostało przekazane do Prokuratury Rejonowej ze stwierdzeniem, iż zachodzi podejrzenie popełnienia przez skarżącego przestępstwa wywierania wpływu na czynności urzędowe pracownika organu administracji publicznej, o czym strona została powiadomiona. Ponadto odpowiedź dotycząca przedmiotowego pisma została udzielona przez organ skarżącemu pismem z dnia 13 lutego 2009 r. O bezzasadności zarzutu bezczynności stanowi również stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazujące, iż organem właściwym do rozpatrzenia pisma z dnia 21 listopada 2008 r. jest właściwa rada gminy (miasta). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Na wstępie rozważań należy wskazać, iż badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza sprawdzenie, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 za zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przywołanym przepisie wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli przez sądy administracyjne. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3). Zatem jak wynika z przedstawionych wyżej uregulowań - skarga na bezczynność organów obejmować może jedynie zaniechanie wydania decyzji, postanowień, aktów, podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień, obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przepisy prawa nie pozwalają, by przedmiotem badania przed sądem administracyjnym były jakiekolwiek inne zaniechania organów. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest bowiem określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy sprawa wszczęta przed sądem administracyjnym pismem z dnia 12 marca 2009 r., nazwanym "skargą" i skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, ma charakter sprawy sądowoadministracyjnej czy też nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W ocenie Sądu, zarówno analiza treści "skargi" jak również pism strony skarżącej znajdujących się w aktach sprawy prowadzą do wniosku, że nie stanowi ona skargi na bezczynność organu, gdyż nie dotyczy żadnej z form działania organu administracji publicznej wymienionych w pkt 1-4 art. 3 § 2 p.p.s.a.. Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, iż skarżący wniósł skargę na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wynikającą z nieudzielania odpowiedzi na pytania zawarte w piśmie skarżącego z dnia 21 listopada 2008 r. Żądanie zawarte w tym piśmie jednakże nie zobowiązywało organu (MOPS ) do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia w formie określonej art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., czego wymaga treść art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. do uznania skargi na bezczynność organu za dopuszczalną. Nie podlegają zatem badaniu w tym trybie zarzuty przedmiotowej skargi, a dotyczące obowiązku udzielenia informacji przez MOPS na sformułowane w przedmiotowym piśmie pytania dotyczące wyłącznie wskazania podstaw działania pracownika socjalnego. W tym zakresie wskazać należy, iż podnoszone zarzuty bezczynności w istocie stanowią tzw. skargę powszechną określoną przepisami art. 227 i nast. k.p.a. W szczególności w odniesieniu do podnoszonych przez skarżącego żądań wyjaśnić należy, iż przedmiotem takiej skargi mogą być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Jednakże postępowanie w sprawie tego typu skarg cechuje się tym, iż nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, jedynie zawiadamia się o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu, których numerus clausus zawiera dyspozycja art. 3 § 2 p.p.s.a. W konsekwencji w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i nast. k.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania, co skutkuje odrzuceniem skargi. Sąd rozpoznaje skargi na decyzje i inne akty administracyjne jak również na bezczynność organów dotyczącą wydawania tych aktów, nie rozpatruje natomiast skarg na nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy lub ich pracowników, w tym również na brak udzielenia odpowiedzi na pytania nie mogące stanowić przedmiotu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.