II SAB/Lu 343/13
PostanowienieWSA w Lublinie2015-09-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Czaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony w toku postępowania administracyjnego, sąd powinien podjąć postępowanie z udziałem następców prawnych zmarłego, a wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez zmarłego powinien zostać umorzony?Ratio decidendi
Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, to jest w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego. W przypadku śmierci strony, wniosek o przyznanie prawa pomocy staje się bezprzedmiotowy, gdyż prawo pomocy ma charakter osobisty i wygasa ze śmiercią strony, co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca M. H. wniosła skargę na bezczynność Burmistrza i złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę i postanowienia oddalającego wniosek o uzupełnienie wyroku, skarżąca złożyła kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy. W trakcie postępowania skarżąca zmarła. Sąd ustalił następców prawnych zmarłej i postanowił podjąć postępowanie z ich udziałem, jednocześnie umarzając postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy zmarłej skarżącej.Rozstrzygnięcie
I. Podjął z urzędu postępowanie z udziałem następców prawnych M. H. – J. H., K. H., T. H. i J. J.; II. Umorzył postępowanie w sprawie przyznania M. H. prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie rejestracji umowy o przekazaniu udziału we wspólnocie gruntowej postanawia: I. podjąć z urzędu postępowanie z udziałem następców prawnych M. H. – J. H., K. H., T. H. i J. J.; II. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania M. H. prawa pomocy.
Skarżąca M. H. w dniu 17 września 2013 r. (data nadania) złożyła – na urzędowym formularzu – wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Wyrokiem z dnia 11 lutego 2014 r. Sąd, uwzględniając złożoną w niniejszej sprawie skargę M. H. na bezczynność Burmistrza, zobowiązał ten organ do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 7 marca 2012 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy (pkt I sentencji) oraz stwierdził, że postępowanie w sprawie prowadzone było w sposób przewlekły, z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji).
Odpis tego wyroku z uzasadnieniem został doręczony w dniu 12 marca 2014 r. skarżącej, która w dniu 19 marca 2014 r. złożyła wniosek o uzupełnienie tego wyroku poprzez zasądzenie sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł za przewlekłość postępowania, jakiej dopuścił się Burmistrz .
Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2014 r. Sąd oddalił wniosek skarżącej o uzupełnienie wyroku. Odpis tego postanowienia doręczono skarżącej w dniu 24 czerwca 2014 r.
W dniu 30 czerwca 2014 r. (data nadania) skarżąca zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznania prawa pomocy, a w dniu 14 lipca 2014 r. złożyła wniosek ten na wymaganym urzędowym formularzu
W dniu 14 lipca 2014 r. (data nadania) skarżąca ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o ustanowienie adwokata.
Zarządzeniem z dnia 28 lipca 2014 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wezwał skarżącą do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwanie do wykonania tego zarządzenia doręczono skarżącej w dniu 20 sierpnia 2014 r.
W dniu 27 sierpnia 2014 r. wniosła ona sprzeciw, zarzucając, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa.
Postanowieniem z dnia 24 września 2014 r. Sąd odrzucił sprzeciw skarżącej.
Odpis tego postanowienia z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącej – J. H. w dniu 9 października 2014 r.
W dniu 16 października 2014 r. skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.
Zarządzeniem z dnia 20 października 2014 r. Sąd wezwał pełnomocnika skarżącej do podpisania tego zażalenia. Wezwanie do wykonania zarządzenia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 12 listopada 2014 r.
W piśmie z dnia 17 listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącej poinformował Sąd o tym, że skarżąca zmarła w dniu 10 listopada 2014 r.
Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. Sąd zawiesił postępowanie w sprawie do czasu ustalenia następców prawnych skarżącej. W tym samym dniu Sąd wydał zarządzenie wzywające J. H. do wskazania – w terminie 14 dni – następców prawnych zmarłej skarżącej wraz z ich adresami zamieszkania. Wezwanie do wykonania tego zarządzenia zostało doręczone J. H. w dniu 2 stycznia 2015 r.
W dniu 9 stycznia 2015 r. J. H. złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie i umorzenie w tym zakresie postępowania.
Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r. Sąd odrzucił to zażalenie. Odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczono J. H. w dniu 20 lutego 2015 r.
Pismem z dnia 7 września 2015 r. Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny poinformował tutejszy Sąd, że uprawnionymi do dziedziczenia po M. H. są: J. H., K. H., T. H. i J. J.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, to jest w razie śmierci strony – od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego.
W rozpoznawanej sprawie wskazani zostali spadkobiercy skarżącej M. H., a zatem należy przyjąć, że ustała przyczyna zawieszenia postępowania. Postępowanie może się toczyć nadal z udziałem następców prawnych zmarłej skarżącej – J. H., K. H., T. H. i J. J.. Postępowanie podlega więc podjęciu na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd zobowiązany był ponadto umorzyć postępowanie w sprawie przyznania M. H. prawa pomocy, na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 4 P.p.s.a. Z przepisów tych wynika bowiem, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy wówczas, gdy rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne.
Podkreślenia wymaga, że wobec śmierci M. H. bezprzedmiotowym stało się prowadzenie postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie jej prawa pomocy. Prawo pomocy ma charakter osobisty w tym sensie, że jest ściśle związane z podmiotem, któremu zostało przyznane. Dlatego też, zgodnie z regułą określoną w art. 251 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy wygasa ze śmiercią strony, która je uzyskała.
Wskazać nadto należy, że wcześniejsze wydanie przez Sąd rozstrzygnięcia w przedmiocie wskazanego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie było możliwe z uwagi na treść art. 127 § 3 P.p.s.a. Przepis ten stanowi bowiem, że w trakcie zawieszenia postępowania sąd nie podejmuje żadnych czynności, z wyjątkiem tych, które zmierzają do podjęcia postępowania bądź wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności.
Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło