II SAB/Lu 35/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Dudek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 maja 2008 r. sprawy ze skargi Firmy "A" na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [..]. znak [..] zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta z dnia [..]r. znak [..] p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie. W dniu 7 marca 2008 r. (data nadania) Firma "A" wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Skarżąca podniosła, że w dniu 23 marca 2007 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [..]. znak [..] zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta z dnia [..]. znak [..], którego to wniosku organ nie rozpatrzył i nie wydał decyzji rozstrzygającej w jego zakresie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącą środków zaskarżenie tj. na brak wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa polegającego na niezałatwienie sprawy w terminie. Ubocznie Kolegium wskazało, że przedmiotowy wniosek został załatwiony decyzją z dnia [..]. co oznacza, brak bezczynności organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w art. 3 § 2 ppsa, zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Przepisy cytowanej ustawy obligują Sąd do przeprowadzenia wstępnej, formalnej kontroli skargi, w zakresie w jakim kontrola ta zmierza do ustalenia istnienia przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności albo bezczynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 52 § 1 ppsa skargę (w tym skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w art. 37 § 1 możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie to służy do organu administracyjnego wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. W przypadku jednak, gdy - jak w przedmiotowej sprawie - w bezczynności pozostaje samorządowe kolegium odwoławcze, to wówczas tryb przewidziany w ww. art. 37 k.p.a. nie ma zastosowania. Nad tym organem bowiem nie ma w postępowaniu administracyjnym organu wyższego stopnia. Zażalenie, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a. jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 ppsa, który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego pod warunkiem wszakże, że, jak stanowi art. 52 § 1 omawianej ustawy, środek ten przysługiwał stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Artykuł 37 § 1 k.p.a. przewiduje, jak zaznaczono, taki środek zaskarżenia w przypadku bezczynności organu, ale tylko wówczas, gdy nad organem pozostającym w bezczynności jest organ administracji publicznej wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. W stosunku do samorządowych kolegiów odwoławczych - które są organami wyższego stopnia w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego - Kodeks nie przewiduje takiego organu. Jednocześnie art. 52 § 3 ppsa stanowi, że jeżeli nie są przewidziane środki zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 bądź bezczynność organu w tych sprawach, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Tryb ten jednak ma zastosowanie tylko w sprawach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 ww. ustawy, to znaczy, gdy chodzi o inne niż wymienione w pkt 1-3 (tego artykułu) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie dotyczy to skarg na decyzje administracyjne lub bezczynność w wydaniu takiej decyzji. Oznacza to, że wówczas gdy w bezczynności w załatwieniu sprawy administracyjnej rozstrzyganej decyzją administracyjną pozostaje samorządowe kolegium odwoławcze, to stronie przysługuje bezpośrednio skarga na bezczynność tego organu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 lipca 2006 r. I OSK 480/06, LEX 188512). W związku z tym przedmiotowa skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest dopuszczalna, a wniosek Kolegium o jej odrzucenie niezasadny. Nie oznacza to jednak, że w okolicznościach występujących w sprawie skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu. Zgodnie z art. 149 ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Zatem zastosowanie trybu przewidzianego w art. 149 ppsa jest możliwe, jeśli organ którego bezczynność zaskarżono, pozostaje w bezczynności w momencie rozpatrywania skargi. Z dołączonych do sprawy akt bezspornie wynika, że decyzją z dnia [..] ([..]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [..]r. znak [..] zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta z dnia [..] r. znak [..]. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu 14 marca 2008 r. Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, iż wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji został rozpoznany w formie przewidzianej prawem. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wskutek złożenia przez skarżącego skargi na bezczynność organu podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (por. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2006 r., I SAB/Ol 3/06, LEX 237485). Z tych względów w oparciu o treść art. 161 § 1 pkt 3 ppsa, Sąd orzekł jak w postanowieniu.