II SAB/Lu 356/13
PostanowienieWSA w Lublinie2013-09-11
Skład orzekający: Witold Falczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie referendarza sądowego o przyznaniu prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać zmienione w wyniku sprzeciwu strony, jeśli strona domagała się jedynie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego powoduje utratę mocy przez to postanowienie i rozpoznanie sprawy przez sąd. Sąd, rozpoznając sprzeciw, powinien rozpoznać wniosek strony zgodnie z zakresem jej żądania, a nie wykraczając poza niego. W tym przypadku, skoro strona domagała się jedynie zwolnienia od kosztów sądowych, sąd powinien rozpoznać wniosek w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący J. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy, błędnie interpretując wniosek, przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia, domagając się uchylenia ustanowienia adwokata, ponieważ nie wnosił o jego ustanowienie. Sąd rozpoznał sprawę w wyniku wniesionego sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 11 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na przewlekłość postępowania Starosty w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu scalania gruntów - w zakresie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 356/13 w przedmiocie prawa pomocy p o s t a n a w i a przyznać J. H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
J. H.złożył na urzędowym formularzu symbol PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. We wniosku tym wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córka, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni 67 m2.. Łączny miesięczny dochód rodziny skarżącego stanowi kwota 1.996,04 złotych brutto, na którą składa się renta skarżącego w wysokości 1.091,39 zł brutto oraz renta jego żony w wysokości 904,65 zł. Córka skarżącego studiuje i nie uzyskuje własnych dochodów, zaś koszty jej studiów ponoszą rodzice. Skarżący podniósł, że zarówno on jak i jego żona cierpią na szereg chorób wymagających stałego przyjmowania kosztownych lekarstw oraz wykonywania cyklicznych badań. Wykonywane co kilka miesięcy badania żony skarżącego kosztują od 1.500,00 złotych do 2.000,00 złotych. Dodatkowo rodzina skarżącego ponosi stałe comiesięczne wydatki, na które składają się: koszty dowozu żony skarżącego na badania – 200 złotych, koszty bieżących remontów – 100 złotych oraz koszty utrzymania mieszkania – 350 złotych. W końcowej części wniosku (rubryka nr 11) skarżący oświadczył, że "jak widać z powyższego opisu wnioskodawcę – J. H. nie stać na ponoszenie żadnych kosztów sądowych, w tym też na ustanowienia adwokata z wyboru".
Powyższy wniosek, z uwagi na oświadczenie zawarte w rubryce nr 11 druku PPF, referendarz sądowy potraktował jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zarówno zwolnienie w całości od kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata i postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. w całości wniosek ten uwzględnił. Odpis powyższego postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 26 sierpnia 2013 r. (potwierdzenie odbioru – k. 27).
W dniu 2 września 2013 r. (data nadania) skarżący złożył pismo, w którym wniósł o dokonanie zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 sierpnia 2013 r. poprzez "uchylenie ustanowienia adwokata". Skarżący oświadczył, że w żadnym piśmie procesowym nie domagał się ustanowienia adwokata, ani innego pełnomocnika, przez co powyższe postanowienie wykracza poza zakres jego żądania.
Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziały z dnia 4 września 2013 r. powyższe pismo skarżącego zostało potraktowane jako sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 sierpnia 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprzeciw zważył,
co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że w świetle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wniesienie sprzeciwu, który nie został odrzucony, powoduje, iż postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Skuteczne wniesienie przez skarżącego sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 sierpnia 2013 r. spowodowało zatem, że Sąd rozpoznał jego wniosek o przyznanie prawa pomocy traktując go – zgodnie z treścią przedmiotowego sprzeciwu – jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Sądu analiza sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego uzasadniania uwzględnienie jego wniosku o zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wprawdzie rodzina skarżącego posiada stały miesięczny dochód w łącznej wysokości 1.996,04 zł brutto, jednak biorąc pod uwagę koszty związane z leczeniem skarżącego i jego żony, a także wydatki związane z utrzymaniem ich domu, należy uznać, że nie jest to kwota umożliwiająca skarżącemu poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny.
Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło