II SAB/Lu 36/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (spr.), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi T. W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia [...] r. (data wpływu [...] r.) o przyznanie zasiłku okresowego na opłacenie usług opiekuńczych I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. G. – S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292, 80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. W dniu 4 maja 2010 r. T. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy N. Zdaniem skarżącej organ ten pozostaje w bezczynności, gdyż jej wniosek z dnia 1 września 2009 r., w którym to skarżąca domagał się przyznania świadczenia na opłacenie usług opiekuńczych, nie został załatwiony W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Wójt Gminy N. wskazał, iż decyzją z dnia 9 listopada 2009 r. przyznano skarżącej pomoc w postaci usług opiekuńczych na okres od 16 listopada 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. od której to decyzji skarżąca wniosła odwołanie. W wyniku rozpatrzenia tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 grudnia 2009 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej okresu na jaki zostały przyznane usługi opiekuńcze, wydłużając jednocześnie ten okres do 30 kwietnia 2010 r. Nadto organ zaznaczył, iż przyznane usługi zostały w tym okresie zrealizowane. Sąd zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych. Rozpoznaje również skargi na bezczynność organów. Innymi słowy, kontrola tego Sądu sprowadza się do oceny, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy lub też czy nie pozostają bezczynne. W przypadku skierowania do Sądu skargi na bezczynność rolą jego jest jedynie ustalić, czy do obowiązków organu należało działanie, którego domagał się skarżący i czy działanie takie w istocie nie zostało podjęte. Sąd nie posiada natomiast w tym postępowaniu uprawnień do kontroli działań organu administracji pod względem merytorycznym, ani też pod względem poprawności procesowej. Podkreślić nadto należy, iż sprawach na bezczynność organu administracji publicznej sądy rozpoznają skargę w stanie sprawy z daty orzekania. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 149 p.p.s.a., uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, sąd administracyjny zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W związku z powyższym, dokonując oceny zasadności przedmiotowej skargi Sąd uznał, że w istniejącym stanie faktycznym nie można było jej uwzględnić. T. W. przedmiotem skargi uczyniła bezczynność Wójta Gminy Niemce polegającą na niewydaniu rozstrzygnięcia w zakresie jej wniosku z dnia 1 września 2009 r. (data złożenia 2 września 2009 r.), w którym domagała się przyznania świadczenia z pomocy społecznej na opłacenie usług opiekuńczych z odstąpieniem od ich zwrotu. Wniosek ten - z uwagi na jego przedmiot - powinien być zatem rozpoznany przez organ administracji w trybie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), która określa rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania. Przepisy ustawy nie wskazują terminów, w jakich sprawy o świadczenia z pomocy społecznej powinny być załatwiane. W tym zakresie stosuje się zatem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 14 ustawy). Przepis art. 35 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Jest to zasada ogólna, nakładająca na organy administracji obowiązek nadawania sprawom biegu i prowadzenia postępowania bez niepotrzebnej przewlekłości. Zasada ta oznacza, że organ rozpatrujący sprawę powinien przede wszystkim dochować terminów określonych w kodeksie. W miarę możliwości organ powinien też załatwiać sprawy w terminach krótszych. Przepisy § 2 i 3 art. 35 precyzują terminy załatwiania spraw. Z treści § 2 wynika, że niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast stosownie do § 3 załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Dodać należy, że do terminów określonych w § 2 i 3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 i 2 k.p.a.). Z przytoczonych przepisów wynika, że organ pozostaje w bezczynności, jeżeli nie załatwia sprawy w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a. Jeżeli jednak organ zawiadomił stronę o nowym terminie załatwienia sprawy, stosownie do przepisu art. 36 k.p.a., nie można mu zarzucić bezczynności przed upływem wyznaczonego terminu. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, organ pierwszej instancji nie załatwił wprawdzie sprawy z wniosku skarżącej w terminach wskazanych w art. 35 § 2 i 3 k.p.a., jednak postanowieniem z dnia 30 września 2009 r. oraz z dnia 2 listopada, zawiadomił skarżącą, że z uwagi na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, wyznaczony zostaje – zgodnie z przepisem art. 36 k.p.a. – nowy termin załatwienia sprawy (do dnia 30 listopada 2009 r.). Jak bowiem wynika z uzasadnień tych postanowień, organ celem rozpatrzenia wniosku postanowił przeprowadzić postępowanie dowodowe celem ustalenia stanu zdrowia skarżącej, co wymagało uzyskania opinii lekarskich a tym samym przedłużenia czasu trwania postępowania. Bezspornym przy tym jest, iż termin ten został przez organ zachowany. Jak bowiem wynika z akt sprawy organ w dniu 9 listopada 2009 r. wydał decyzję na mocy której przyznano skarżącej pomoc w formie usług opiekuńczych na okres od 16 listopada 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 grudnia 2009 r. uchyliło tą decyzję jedynie w części dotyczącej okresu na jaki zostały przyznane usługi opiekuńcze, wydłużając jednocześnie ten okres do 30 kwietnia 2010 r. W pozostałym zakresie decyzja organu pierwszej instancji pozostała bez zmian. Nie może zatem budzić wątpliwości, iż w omawianej sprawie organ działając zgodnie z przepisami prawa w zakresie obowiązku wszczęcia postępowania i wydania rozstrzygnięcia w zakresie złożonego wniosku wywiązał się ze swoich obowiązków wydając wyżej wskazaną decyzję. Natomiast kwestia legalności tej decyzji, jak już wskazano nie może być przedmiotem niniejszej skargi. Skarżącej bowiem przysługiwał środek odwoławczy a następnie skarga sądowa. Ubocznie w omawianej sprawie wyjaśnienia wymaga jeszcze kwestia ustalenia żądania skarżącej, określonego we wniosku z dnia 1 września 2009 r., jako zasiłek okresowy na opłacenie usług opiekuńczych. W tym kontekście podnieść należy, iż ustawa o pomocy społecznej w art. 36 rozróżnia świadczenia pieniężne i niepieniężne, zaliczając usługi opiekuńcze do drugiej grupy. Organ przyznaje pomoc w postaci usług opiekuńczych samodzielnie. Różnorodność tych usług związana jest przede wszystkim z koniecznością dostosowania do indywidualnych potrzeb świadczeniobiorcy, na tej podstawie można zatem wyróżnić usługi opiekuńcze (pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę, higienę, pielęgnację i zapewnienie kontaktów z otoczeniem) oraz specjalistyczne usługi opiekuńcze, które są dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności. Należy tutaj także zwrócić uwagę, że na ich realizację ustawa nie przyznaje żadnej pomocy finansowej w postaci "zasiłku pieniężnego". W związku z faktem, iż ustawa nie przewiduje zasiłku pieniężnego na opłacenie usług opiekuńczych, organ administracji zasadnie uznał, że wniosek ten należy zakwalifikować jako wniosek o przyznanie usług opiekuńczych. W świetle powyższego, nie ma wątpliwości, że Wójt Gminy N. nie pozostawał bezczynny w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 1 września 2009 r. W zakresie tego wniosku postępowanie zostało zakończone decyzją administracyjną. Zatem skoro doszło do wydania decyzji i doręczenia jej zainteresowanej stronie, brak jest jakichkolwiek argumentów, które mogłyby uzasadniać fakt, że organ administracji publicznej nie rozpatrzył sprawy. Bezspornym jest też fakt, iż skarga została złożona już po wydaniu decyzji rozstrzygającej w zakresie przedmiotowego wniosku. Skarga została wniesiona w dniu 4 maja 2010 r. podczas gdy decyzja Wójta Gminy N. została wydana już w dniu 9 listopada 2009 r. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O wynagrodzeniu radcy prawnego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 ww. ustawy. Wysokość tego wynagrodzenia określono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).