II SAB/Lu 36/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty do załatwienia wniosku R. P. z dnia 4 marca 2016 r.; III. zasądza od Starosty na rzecz R. P. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] marca 2016 r. R. P. złożyła do Starosty [...] drogą elektroniczną (na adres [...] adres podany na stronie Starostwa [...] w Biuletynie Informacji Publicznej) wniosek o udostępnienie informacji publicznej, poprzez nadesłanie na adres poczty elektronicznej, z którego nadano wniosek, zeskanowanych umów bądź umów cywilnych zawartych przez Powiat J. z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W przypadku braku takich umów wniosła o poinformowanie, że umowy takie nie zostały zawarte. Starosta nie zareagował na wniosek, w związku z czym pełnomocnik R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na jego bezczynność w tym zakresie. Zażądał stwierdzenia, że Starosta pozostawał w bezczynności w sprawie wniosku z dnia [...] marca 2016 r. i zobowiązania do rozpoznania wniosku w terminie przewidzianym ustawą o dostępie do informacji publicznej. Ponadto pełnomocnik skarżącej zażądał przeprowadzenia na rozprawie dowodów z dokumentów załączonych do skargi. W skardze podniesiono, że w terminie przewidzianym ustawą Starosta, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie udostępnił wnioskowanych informacji w żądanej formie, nie wydał decyzji o odmowie ich udzielenia, ani też decyzji o umorzeniu postępowania. Świadczy to o pozostawaniu organu w bezczynności. Pełnomocnik skarżącej zażądał zasądzenia kosztów postępowania, w tym [...] zł tytułem kosztów adwokackich, zgodnie z oświadczeniem złożonym na podstawie § 16 zd. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w zw. z pkt 3 załączonej do skargi umowy. W oświadczeniu stwierdził, że zgodnie z umową ze skarżącą, jest ona obciążona w przedmiotowej sprawie kosztami zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej za czynności adwokackie. Odpowiadając na skargę, Starosta wniósł o umorzenie postępowania bądź oddalenie skargi. Wyjaśnił, że w ramach autokontroli uwzględniono skargę na bezczynność, doręczoną w dniu [...] marca 2016 r., przekazując skarżącej w dniu [...] kwietnia 2016 r. w formie elektronicznej informacje, których dotyczył wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jednocześnie, w myśl § 1a tego przepisu, sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., zwanej dalej u.d.i.p.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Do udostępniania informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane są w szczególności organy władzy publicznej. W świetle art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 814), starosta jest przewodniczącym organu wykonawczego powiatu. Jest zatem niewątpliwie podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. W ocenie Sądu nie budzi również wątpliwości, że żądana przez skarżącą informacja stanowi informację publiczną. Artykuł 1 ust.1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6. Przepis ten zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu, pośród których znalazły się między innymi informacje o podmiotach władzy publicznej, w tym majątku, którym dysponują, o zasadach funkcjonowania podmiotów publicznych, w tym: trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, o majątku publicznym, w tym majątku jednostek samorządu terytorialnego (zob. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit b, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a, art. 6 ust. 1 pkt 5 lit c u.d.i.p.). Zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Biorąc powyższe pod uwagę, orzecznictwo konsekwentnie stoi na stanowisku, że udostępnieniu podlega także treść umów cywilnoprawnych zawieranych z podmiotami dysponującymi majątkiem publicznym. Umowy cywilnoprawne w zakresie, w jakim dotyczą dysponowania środkami publicznymi, stanowią podstawę do zmniejszenia aktywów, którymi dysponuje organ. Podlegają zatem udostępnieniu zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f/ u.d.i.p. Umowy te obrazują zasady funkcjonowania organu administracji publicznej i sposób gospodarowania środkami publicznymi, którymi dysponuje organ. Żądane przez skarżącą informacje w postaci umów zawartych przez Powiat J. z adwokatem lub radcą prawnym albo z kancelarią adwokatów, radców prawnych albo kancelarią adwokatów i radców prawnych, dotyczących stałej obsługi prawnej powiatu, należało zatem uznać za informacje publiczne w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro Starosta jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a informacje, których udostępnienia żąda skarżąca, stanowią informację publiczną, obowiązkiem Starosty było ich udostępnienie w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). W tym samym terminie, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy, podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej winien wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, o ile stwierdzi, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, na przykład wynikające z ograniczeń w dostępie do informacji publicznej, określonych w art. 5 ustawy W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, że w terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., Starosta [...] nie podjął czynności materialno-technicznej polegającej na udostępnieniu skarżącej żądanych informacji w sposób i w formie zgodnymi z wnioskiem, ani nie wydał decyzji odmawiającej udostępnienia tych informacji. Starosta udzielił skarżącej wnioskowanych informacji dopiero w dniu [...] kwietnia 2016 r., po tym, jak otrzymał skargę na bezczynność w tym przedmiocie. Organ ten był zatem bezczynny w dacie wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Z uwagi na to, że czternastodniowy termin na rozpoznanie wniosku skarżącej został przekroczony w sposób nieznaczny, tj. o niespełna trzynaście dni, oraz biorąc pod uwagę, że żądana informacja została skarżącej udzielona, Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność organu w tej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym, że Starosta przestał tkwić w bezczynności już po wniesieniu skargi, a przed datą orzekania przez sąd, brak było podstaw do zobowiązania tego organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia [...] marca 2016 r. w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie sądowe w tym zakresie zatem podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe w myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08 (ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63), jeśli organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności, już po wniesieniu skargi na bezczynność, zastosowanie znajduje przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nakazujący sądowi umorzenie postępowania, które stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 201 § 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a, w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800), zasądzając na rzecz skarżącej koszty pełnomocnictwa w kwocie [...]zł, zwrot uiszczonego wpisu w wysokości określonej w § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynoszącej [...] zł oraz opłatę skarbową w wysokości [...] zł za udzielenie pełnomocnictwa. Sąd nie dopatrzył się możliwości podwyższenia stawki minimalnej za czynności adwokackie, bowiem nie wystąpiła żadna z okoliczności, o których mowa § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie uprawniających do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w wysokości przewyższającej stawkę minimalną. Fakt złożenia oświadczenia o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia adwokata na podstawie § 16 nie obliguje Sądu do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w wysokości określonej w tymże oświadczeniu. Sprawa poddana sądowej kontroli nie jest zawiła ani obszerna, a tym samym nakład pracy pełnomocnika w związku z występowaniem w przedmiotowej sprawie był niewielki, co uzasadnia zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według stawki minimalnej. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.