II SAB/Lu 391/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Z. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy w przedmiocie zasiłku celowego I. stwierdza, że postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób przewlekły z rażącym naruszenia prawa; II. wymierza Wójtowi Gminy grzywnę w kwocie 500 zł (pięćset złotych). Z. W. wniósł skargę na przewlekłość postępowania Wójta Gminy N. w sprawie z jego wniosku z dnia [...] października 2011 r. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podnosząc, że w dniu [...] września 2012 r. wydał decyzję znak: [...] odmawiającą skarżącemu przyznania żądanego świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, gdyż organ pierwszej instancji działał przewlekle, nie podejmując żadnych czynności w sprawie w okresie od otrzymania wniosku skarżącego, tj. od dnia [...] października 2011 r. do dnia wydania decyzji, tj. do [...] września 2012 r. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny w sprawie skargi na przewlekłość jest przepis art. 149 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zgodnie z którym sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie do treści art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 k.p.a., którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś § 3 określa terminy załatwiania spraw. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten istnieje również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji uchybił terminowi załatwienia sprawy wynikającemu z art. 35 § 3 k.p.a., wydając decyzję w dniu [...] września 2012 r., a zatem po upływie jedenastu miesięcy od dnia otrzymania wniosku skarżącego, tj. od dnia [...] października 2011 r. Z tego względu sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 149 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. stwierdził, że postępowanie przed organem pierwszej instancji w niniejszej sprawie prowadzone było w sposób przewlekły. Jednocześnie sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 p.p.s.a., stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy N. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że – jak wynika z akt administracyjnych – przez okres jedenastu miesięcy od otrzymania wniosku skarżącego organ pierwszej instancji nie podjął żadnej czynności zmierzającej do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Co więcej, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r., wydanym na skutek zażalenia Z. W. na niezałatwienie w terminie sprawy z wniosku z dnia [...] października 2011 r., kolegium wyznaczyło Wójtowi Gminy N. dodatkowy trzydziestodniowy termin na załatwienie tego wniosku, licząc od dnia otrzymania przedmiotowego postanowienia. Postanowienie to zostało organowi pierwszej instancji doręczone w dniu [...] sierpnia 2012 r. (k. 3 akt administracyjnych), a decyzja tego organu wydana została dopiero w dniu [...] września 2012 r., a zatem z przekroczeniem terminu wyznaczonego przez organ odwoławczy. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, by po otrzymaniu postanowienia kolegium organ pierwszej instancji przeprowadził jakiekolwiek czynności wyjaśniające, niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym organowi pierwszej instancji można zarzucić lekceważące traktowanie obowiązków nałożonych nań z mocy ustawy. Mając na uwadze rażący charakter naruszenia prawa, sąd, na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. wymierzył organowi pierwszej instancji grzywnę w wysokości 500 złotych. Wysokość wymierzonej grzywny odpowiada kryteriom wskazanym w art. 154 § 6 p.p.s.a., a nadto jest adekwatna do długiego i nieuzasadnionego żadnymi racjonalnymi przyczynami okresu przewlekłości postępowania. Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.