II SAB/Lu 42/19
PostanowienieWSA w Lublinie2019-06-19
Skład orzekający: sędzia WSA Jacek Czaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie przywrócenia własności nieruchomości oraz zasądzenia odszkodowania z tytułu szkody ma charakter cywilnoprawny i podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ roszczenie dotyczące zasądzenia odszkodowania ma charakter cywilnoprawny i nie może być dochodzone przed sądem administracyjnym. Ponadto, organy administracji nie są właściwe do rozpoznania wniosku o przywrócenie własności nieruchomości, gdyż kwestie te należą do właściwości sądów powszechnych, a prawo własności wskazanych działek nie przysługuje skarżącej.Stan faktyczny
G. W. wniosła skargę na bezczynność Starosty w zakresie rozpoznania jej żądania przywrócenia własności nieruchomości, które miały zostać jej bezprawnie odebrane. Skarżąca domagała się również zasądzenia odszkodowania z tytułu zniszczenia hodowli zwierząt. Starosta wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Sąd administracyjny uznał, że skarga nie podlega jego kognicji.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
19 czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu 19 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z skargi G. W. na bezczynność Starosty w przedmiocie przywrócenia własności nieruchomości postanawia odrzucić skargę.
[...] G. W. wniosła do Sądu skargę, w której zarzuciła Staroście bezczynność w zakresie rozpoznania jej żądania przywrócenia własności działek ewidencyjnych o numerach: [...] odebranych jej bezprawnie. W związku z tym wniosła o przywrócenie jej przez Sąd własności wyżej działek oraz o zasądzenie na jej rzecz od Starosty odszkodowania w wysokości [...] miesięcznie od 1991 r. do chwili obecnej, tytułem kosztów, jakie poniosła wskutek zniszczenia hodowli zwierząt, prowadzonej przez nią w ramach gospodarstwa rolnego. Podkreśliła, że Starosta nie tylko "okradł" ją ze wskazanych działek rolnych, a także doprowadził do "zniszczenie" jej gospodarstwo rolnego.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
W myśl art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23; dalej: "k.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; dalej: "ordynacja podatkowa") oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Z powołanych wyżej uregulowań wynika, że przedmiotem skargi mogą być wskazane akty lub czynności, a także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących tych aktów lub czynności.
Mając na uwadze treść skargi, oczywiste jest, że skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Skarżąca domaga się rozstrzygnięcia przez Sąd sprawy bezczynności Starosty w sprawie przywrócenia jej prawa własności działek ewidencyjnych o numerach: [...] (o pow. 0,79 ha), [...] (o pow. 0,33 ha), [...] (o pow. 0,58 ha) i [...] (o pow. 1,18 ha), które Starosta – jako organ prowadzący ewidencję gruntów – odebrał jej i przekazał sąsiadowi, a także żąda przyznania odszkodowania w wysokości [...] złotych miesięcznie od 1991 r. do chwili obecnej, z tytułu szkody wyrządzonej przez organ wskutek zniszczenia prowadzonej przez nią hodowli zwierząt.
W ocenie Sądu, roszczenie skarżącej dotyczące zasądzenia odszkodowania z tytułu doznanej szkody ma niewątpliwie charakter cywilnoprawny i jako takie nie może być dochodzone przez sądem administracyjnym. Nie budzi również wątpliwości, że Starosta ani inne organy administracji nie są właściwe w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej dotyczącego przywrócenia własności działek gruntu. Należy bowiem zauważyć, jak wynika z akt sprawy, że wskazane w skardze działki: nr [...] – o pow. 0,79 ha (w skardze omyłkowo wpisano "79 ha"), nr [...] – o pow. 0,58 ha [...] i nr [...] (o pow. 1,18 ha), nie stanowią własności skarżącej, albowiem zostały przekazane umową darowizny (zawartą w formie aktu notarialnego R. .) na rzecz jej córki G. W. (aktualnie G. Z.). Następnie osoba ta zbyła działki nr [...] na rzecz brata – T. W. (akt notarialny [...] dla działek tych urządzona jest księga wieczysta nr [...] Natomiast działka nr [...] – o pow. 0,33 ha (w skardze omyłkowo wpisano "33 ha") stanowi obecnie współwłasność skarżącej (w udziale 5/8) oraz jej dzieci J. S., M. W., T. W. i G. Z. (w udziałach po 3/32 ) (k. 20-24, 31, 33-35 akt adm.).
Z powyższego wynika, że skarga nie podlega kognicji Sądu i z tej przyczyny podlega odrzuceniu, na podstawie powołanego art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło