II SAB/Lu 42/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Starosta dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 10 marca 2022 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty do załatwienia wniosku wskazanego w pkt I; IV. zasądza od Starosty na rzecz J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 9 kwietnia 2022 r. J. M. (dalej jako: skarżący), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Starosty Opolskiego (dalej jako: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej jako: u.d.i.p.), poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu na wniosek skarżącego informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że 10 marca 2022 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie w formie elektronicznej, za pośrednictwem platformy e-PUAP projektu stałej organizacji ruchu na drodze powiatowej nr [...] Organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek. W związku z tym skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z 10 marca 2022 r. oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu organ podniósł, że w terminie ustawowym, tj. 22 marca 2022 r. udostępnił w wersji elektronicznej projekt organizacji ruchu, o który wnioskował skarżący. W udzielonej odpowiedzi organ wskazał, że nie dysponuje projektem w wersji elektronicznej, wobec czego skarżący otrzymał skan w formacie PDF jako załącznik do pisma z odpowiedzią. W piśmie procesowym z 2 maja 2022 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko zawarte w skardze, że organ nie udostępnił wnioskowanej informacji. Skarżący zwrócił uwagę, że organ nie przedstawił pliku UPD, który potwierdziłby jednoznacznie doręczenie korespondencji. Załączony zrzut z ekranu prezentuje treść korespondencji wysłanej ze skrzynki e-PUAP na adres mailowy, którego skarżący nie podawał organowi. Skarżący stwierdził, że wiadomość o tej treści nie dotarła do niego, ani na adres poczty elektronicznej, ani poprzez e-PUAP. W kolejnym piśmie procesowym z 6 czerwca 2022 r. skarżący złożył wniosek o wezwanie organu do przedłożenia urzędowego poświadczenia doręczenia w celu potwierdzenia skutecznego doręczenia informacji oraz o wystąpienie do Centralnego Ośrodka Informatyki w celu uzyskania informacji na temat przesłanej przez organ korespondencji i możliwości technicznych jej doręczenia. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga zasługuje w części na uwzględnienie, gdyż Starosta Opolski dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z 10 marca 2022 r. Należy na wstępie przypomnieć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W sprawie bezsporne jest, że informacje żądane przez skarżącego mają charakter informacji publicznej, a Starosta Opolski jest podmiotem zobowiązanym do ich udostępnienia. Stosownie do art. 1 ust. 1 i u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Taki charakter bezsprzecznie mają informacje dotyczące organizacji ruchu drogowego na drogach publicznych. Wobec powyższego organ powinien był załatwić wniosek skarżącego w trybie i terminie przewidzianym w u.d.i.p. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że udostępnił żądaną informację skarżącemu w terminie ustawowym (w dniu 22 marca 2022 r.). Dowodem tego mają być załączone do odpowiedzi wydruki zrzutów z ekranu skrzynki nadawczej organu na platformie e-PUAP. Należy jednak zauważyć, że skarżący wnioskował o przesłanie mu odpowiedzi na wniosek poprzez platformę e-PUAP, w takiej też formie złożył wniosek (w przesłanych przez organ do sądu aktach administracyjnych brak jest wniosku skarżącego, tym niemniej jednak jest to okoliczność bezsporna między stronami, czego dowodzą również pisma organu – odpowiedź na skargę i dołączona do niej odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji). Tymczasem z analizy wydruków zrzutów z ekranu skrzynki nadawczej organu na platformie e-PUAP wynika, że organ wysłał zeskanowane dokumenty na adres mailowy "[...]". W tej sytuacji należy uznać, że organ nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji w terminie ustawowym. Przemawia za tym kilka argumentów. Po pierwsze, udostępnienie informacji ma nastąpić w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Skoro skarżący złożył wniosek za pośrednictwem platformy e-PUAP i żądał przesłania informacji w ten sposób, to należało przesłać skarżącemu odpowiedź na wniosek w ten właśnie sposób. Jest to tym bardziej istotne dla sprawy, że przesłanie odpowiedzi na wniosek w sposób zgodny z żądaniem skarżącego jednoznacznie rozwiewałoby jakiekolwiek wątpliwości związane z doręczeniem odpowiedzi w terminie ustawowym, gdyż organ dysponowałby dowodem w postaci urzędowego poświadczenia doręczenia. Po drugie, jeżeli z przyczyn technicznych (np. wielkość pliku zawierającego zeskanowane dokumenty) przesłanie odpowiedzi za pośrednictwem platformy e-PUAP nie było możliwe (choć należy w tą wątpić – organ nie podnosi takich argumentów, ponadto do odpowiedzi na skargę doręczonej na elektroniczną skrzynkę podawczą sądu dołączono odpowiedź na wniosek w postaci skanów dokumentów), należało w trybie art. 14 ust. 2 u.d.i.p. powiadomić skarżącego (poprzez platformę e-PUAP) o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazać, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (np. poprzez zwykłą pocztę elektroniczną). Gdyby w tej sytuacji skarżący w terminie 14 dni od powiadomienia nie złożył wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, należałoby umorzyć postępowanie o udostępnienie informacji. Po trzecie, doręczenie informacji w sposób niezgodny z wnioskiem, jakkolwiek niewłaściwe, skutkowałoby oddaleniem skargi na bezczynność, gdyby organ dowiódł, że doręczył informację skarżącemu w ustawowym terminie, wprawdzie nie w taki sposób, jak oczekiwał skarżący, ale w inny sposób, umożliwiający w pełni zapoznanie się z odpowiedzią na wniosek. Wynika to z daleko idącego odformalizowania postępowania w sprawie o udostępnienie informacji publicznej, prowadzącego do przyjęcia, że zarówno sam wniosek jak i odpowiedź na niego mogą być przesyłane zwykłą pocztą elektroniczna, jeśli taka jest wola wnioskodawcy. Niestety, z uwagi na to, że organ wysłał odpowiedź wprawdzie ze swojej skrzynki nadawczej e-PUAP, ale na adres mailowy, nie jest w stanie dowieść, że doręczył odpowiedź na wniosek w terminie. Organ próbuje wprawdzie dowieść skuteczności doręczenia, powołując się na zrzuty z ekranu skrzynki nadawczej. Należy jednak zauważyć, że adres mailowy, na jaki wysłano odpowiedź nie jest przypisany do konta skarżącego na platformie e-PUAP, nie był również wskazany we wniosku (skarżacy żądał komunikacji poprzez platformę e-PUAP). Jeżeli zatem skarżący twierdzi, że korespondencja nie dotarła do niego, ciężar dowodu, że było inaczej, spoczywał na organie. W tych okolicznościach wniosek może być tylko jedne: organ nie zdołał skutecznie podważyć twierdzeń skarżącego i nie dowiódł, że przesłał korespondencję w taki sposób, że skarżący miał możliwość zapoznania się z nią. Powyższe konstatacje prowadzą do konkluzji, że organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego w ustawowym terminie, co oznacza, że dopuścił się bezczynności. Należy przy tym zauważyć, że do wyciągnięcia powyższych wniosków wystarczy analiza akt sprawy, zbędne jest podejmowanie dodatkowych czynności wyjaśniających., zgodnie z wnioskami zawartymi w piśmie procesowym skarżącego z 6 czerwca 2022 r. Zbędne jest wzywanie organu do przedłożenia urzędowego poświadczenia doręczenia, bo organ nie jest w stanie wygenerować takiego dokumentu, z uwagi na nieprzesłanie korespondencji na konto e-PUAP skarżącego. Podobnie zbędne jest zwracanie się do Centralnego Ośrodka Informatyki, jako podmiotu odpowiedzialnego za prowadzenie platformy e-PUAP. To rzeczą organu było dowiedzenie, że mimo zastosowania błędnego sposobu korespondencji, odpowiedź dotarła do skarżącego w ustawowym terminie w postaci umożliwiającej zapoznanie się z nią. Organ takiego dowodu nie przedstawił. Pomimo stwierdzenia bezczynności organu Sąd uznał za niezasadne zobowiązywanie organu do udzielenia odpowiedzi na wniosek skarżącego. Wynika to z faktu, iż w piśmie procesowym z 2 maja 2022 r. skarżący jednoznacznie stwierdził, że z pliku przesłanego z sądu jako odpowiedź organu na skargę wyodrębnił dokumenty, które były przedmiotem wniosku z 10 marca 2022 r. Nie ma zatem wątpliwości, że skarżący aktualnie dysponuje informacjami, których udostępnienia żądał. Cel wniosku został zatem osiągnięty. Istotą postępowania jest uzyskanie informacji publicznej, a nie prowadzenie jałowych sporów prawnych. W tej sytuacji, wobec ustania bezczynności na dzień rozpatrywania skargi, należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku - stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Zdaniem Sądu, jakkolwiek organ dopuścił się bezczynności, to jednak z pewnością nie miała ona charakteru rażącego. Bezczynność była wynikiem zastosowania przez organ wadliwego sposobu doręczenia skarżącemu żądanej informacje, a nie złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Nie bez znaczenia jest również fakt, że udostępnianie informacji publicznej, jakkolwiek istotne, nie jest jednak głównym zadaniem organu, a sądowi z urzędu znany jest fakt, że skarżący kieruje setki wniosków dotyczących organizacji ruchu drogowego do organów odpowiedzialnych za zarządzanie drogami publicznymi w całym kraju. Argumenty te uzasadniają rozstrzygnięcia zawarte w punktach I i II sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt IV sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., przyznając skarżącemu zwrot kosztów w kwocie, obejmującej uiszczony wpis od skargi. Skarżący nie wykazał, aby poniósł inne koszty postępowania, podlegające zwrotowi.