II SAB/Lu 445/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - w zakresie wniosku J. H. o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie referendarzy sądowych: Anny Puton-Mazurkiewicz, Jarosława Harczuka i Marcina Małka p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wyłączenie starszego referendarza sądowego Anny Puton-Mazurkiewicz, starszego referendarza sądowego Jarosława Harczuka i referendarza sądowego Marcina Małka od orzekania w niniejszej sprawie. J. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem skarżącego z dnia 2 lipca 2014 r. W piśmie z dnia 17 listopada 2014 r. skarżący wniósł o wyłączenie "od podejmowania jakichkolwiek decyzji procesowych w tej sprawie" referendarzy sądowych: Marcina Małka, Jarosława Harczuka i Anny Puton-Mazurkiewicz. Uzasadniając ten wniosek skarżący podniósł, iż utracił do ww. referendarzy sądowych wiarę "do bezstronniczego podejmowania decyzji procesowych" Referendarze ci działają bowiem "razem i w zmowie, a swoimi fałszywymi spostrzeżeniami przekazują między sobą". W pisemnym oświadczeniu z dnia 21 listopada 2014 r. referendarz sądowy Marcin Małek wskazał, że między nim, a skarżącym J. H., nie zachodzą więzy, o których mowa w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), ani też żadne inne okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Skarżącego zna on wyłącznie jako stronę postępowań sądowych. Osoba ta nie jest mu znana osobiście. Nigdy też nie przejawiał emocjonalnego stosunku zarówno wobec wymienionego, jak również wobec przedmiotu spraw prowadzonych z jego udziałem. Również starsi referendarze sądowi Jarosław Harczuk i Anna Puton Mazurkiewicz w dniu 21 listopada 2014 r. złożyli pisemne oświadczenie, w których stwierdzili, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączenia ich z mocy ustawy, o których mowa w art. 18 p.p.s.a., jak również wymienione w art. 19 p.p.s.a. okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w tej sprawie. Referendarze ci podkreślili, że J. H. nie znają osobiście, a jedynie z toczących się postępowań sądowoadministracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek o wyłączenie referendarzy sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Stosownie zaś do art. 19 p.p.s.a. sąd – niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 – wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Stosunek osobisty, o którym mowa w powyższym artykule, jest najczęściej stosunkiem emocjonalnym (przyjaźń, niechęć), może być także stosunkiem natury gospodarczej lub być spowodowany zależnością służbową. Podkreślić należy, że instytucja wyłączenia sędziego, ukształtowana powyższymi przepisami, ma odpowiednie zastosowanie do referendarzy sądowych, co wynika z art. 24 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w powołanych wyżej przepisach, obligujące Sąd do wyłączenia referendarzy sądowych: Anny Puton-Mazurkiewicz, Jarosława Harczuka i Marcina Małka od orzekania w tej sprawie. Przede wszystkim nie przemawia za tym fakt, iż referendarze ci podejmowali w innych sprawach z udziałem J. H. niekorzystne dla niego rozstrzygnięcia z zakresu prawa pomocy, uzasadniając je tymi samymi przesłankami. Okoliczność ta nie odpowiada bowiem żadnej z sytuacji opisanych w art. 18 p.p.s.a. Ponadto stwierdzić należy, że pomiędzy skarżącym, a referendarzami: Anną Puton-Mazurkiewicz, Jarosławem Harczukiem i Marcinem Małkiem, nie istnieje stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności tych referendarzy w niniejszej sprawie. Potwierdzeniem tego są pisemne oświadczenia referendarzy. Skarżący nie wskazał natomiast żadnych okoliczności, które mogłyby prowadzić do odmiennych wniosków i uzasadniać jego "utratę wiary" w bezstronność tych referendarzy. Nie uprawdopodobnił on również w żaden sposób swojego twierdzenia o rzekomym działaniu tych referendarzy "razem i w zmowie" przeciwko skarżącemu. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 22 § 2 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.