II SAB/Lu 498/13
WyrokWSA w Lublinie2013-10-08
Skład orzekający: Maria Wieczorek-Zalewska, Witold Falczyński, Krystyna Sidor
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, w której Skarb Państwa posiada pozycję dominującą i która wykonuje zadania publiczne jako przedsiębiorstwo energetyczne, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Spółka, w której Skarb Państwa posiada pozycję dominującą i która wykonuje zadania publiczne jako przedsiębiorstwo energetyczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Bezczynność takiego podmiotu w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej uzasadnia zobowiązanie go do załatwienia wniosku w określonym terminie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy urządzeń energetycznych na jego działce. Spółka nie udzieliła informacji ani nie wydała decyzji odmownej, ograniczając się do odpowiedzi dotyczącej roszczeń cywilnoprawnych. Skarżący wniósł skargę na bezczynność spółki. Spółka argumentowała, że nie jest zobowiązana do udzielania informacji publicznej, a żądane dokumenty stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i służą dochodzeniu prywatnych roszczeń.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano spółkę do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych po uprawomocnieniu się wyroku, stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądzono od spółki na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Referent Marzena Okoń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność [...] Spółki [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje [...] Spółkę [...] do załatwienia wniosku A. K. z dnia 7 stycznia 2013 r. w części dotyczącej udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku ; II. stwierdza, że bezczynność [...] Spółki [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od [...] Spółki [...] na rzecz A. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] sierpnia 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga A. K. na bezczynność X S.A. w L. polegającą na nieudostępnieniu skarżącemu informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r.
Skarżący wskazał, że przedmiotowym wnioskiem wystąpił do X S.A. w L. o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji i innych stosownych dokumentów stanowiących podstawę lokalizacji i budowy urządzeń energetycznych na będącej jego własnością działce nr [...], położonej w miejscowości K. Skarżący podniósł, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał wnioskowanych dokumentów w żądanej formie ani rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej, czy też o umorzeniu postępowania w tym przedmiocie. W związku z powyższym wniósł o zobowiązanie spółki do udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę X S.A. w L. wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Wskazała, że w świetle art. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej, żądane przez skarżących informacje nie stanowią informacji publicznej. Ponadto spółka nie jest podmiotem obowiązanym do udzielania informacji publicznej, gdyż prowadzona przez nią działalność ma charakter cywilnoprawny. Wykonywane przez spółkę zadania operatora systemu dystrybucyjnego, pomimo, iż podlegają nadzorowi Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, nie stanowią zadań publicznych.
Nadto dokumenty, których wydania domagał się skarżący, wiążą się z dochodzeniem przez niego od spółki roszczeń cywilnoprawnych, a takie działanie świadczy o prywatnym interesie skarżącego, nie mającym nic wspólnego z informacją publiczną. Skarżący faktycznie chce bowiem – w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej – uzyskać dowody potwierdzające zasadność tych roszczeń. W tym zakresie nie mają więc zastosowania przepisy wspomnianej ustawy, lecz regulacje Kodeksu postępowania cywilnego.
W ocenie spółki, nawet, gdyby uznać, że żądane informacje mają charakter informacji publicznej, a sama spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, to brak byłoby podstaw do uwzględnienia skargi, gdyż ujawnienie żądanych informacji prowadziłoby do naruszenia chronionej ustawowo "tajemnicy przedsiębiorstwa".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga na bezczynność X S.A. z siedzibą w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest dopuszczalna, stąd zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o jej odrzucenie jest bezzasadny.
W myśl art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej ustawa).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 – 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie z art. 4 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.), pozycję dominującą ma podmiot, który posiada kontrolę nad przedsiębiorcą, wyrażającą się m.in. w dysponowaniu bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu.
Skarb Państwa jest akcjonariuszem posiadającym większość głosów na Walnym Zgromadzeniu X S.A. w W. (61,89% – s. 36 sprawozdania Zarządu za okres zakończony 30 września 2012 r., opubl.: ...). Spółka ta jest zaś jednym akcjonariuszem X w L. Nie ulega zatem wątpliwości, że Skarb Państwa dysponuje większością głosów na walnym zgromadzeniu X w L.
Ponadto przedmiotowa spółka, będąc przedsiębiorstwem energetycznym, stanowi przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, wykonujące zadania publiczne, które jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (tak m. in. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, niepubl.).
X S.A. w L. należy zatem do grona podmiotów obowiązanych do udzielania informacji publicznych na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Bezczynność podmiotu obowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy nie podejmuje on w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie tej informacji jednego z następujących działań:
1) nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno – technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 ustawy), albo
2) nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy), albo
3) nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 ustawy),
4) nie powiadamia wnioskodawcy o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, albo że żądanej informacji nie posiada.
W niniejszej sprawie X S.A. nie odniosła się do żądania udostępnienia informacji publicznej w żaden ze wskazanych sposobów. Za taki nie można bowiem uznać treści pisma datowanego na [...] lutego 2013 r., w którym spółka ustosunkowała się jedynie do zawartego we wniosku skarżącego żądania zawarcia umowy służebności przesyłu i wypłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości będącej własnością skarżącego, nie odnosząc się do żądania udostępnienia określonej we wniosku informacji publicznej.
Uznając, że powyższe pismo nie stanowi przewidzianego przez ustawę o dostępie do informacji publicznej sposobu załatwienia wniosku o udzielenie informacji publicznej, należy uznać, że spółka w przedmiotowej sprawie dopuściła się bezczynności.
Wbrew stanowisku spółki wyrażonemu w odpowiedzi na skargę, treść wniosku skarżącego była na tyle precyzyjna, że umożliwiała ustalenie istoty żądanej informacji. Skarżący wskazał bowiem, że przedmiotem wniosku są decyzje i inne dokumenty dotyczące lokalizacji i budowy infrastruktury elektroenergetycznej na będącej jego własnością działce nr [...], położonej w miejscowości K.
W związku z powyższym, na podstawie art. 149 § 1 zd. 1 p.p.s.a., sąd zobowiązał X S.A. w L. do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku.
Jednocześnie, w oparciu o treść art. 149 § 1 zdanie 2 p.p.s.a., sąd stwierdził, że bezczynność spółki w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność, sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym fakt, iż zachowanie spółki nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy ustawy.
Orzeczenie o kosztach zostało wydane na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło