II SAB/Lu 50/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Z.W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. W dniu 18 lipca 2011 r. Z. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Wójta Gminy N., polegającą na nie wypłaceniu przez ten organ zasiłku stałego przyznanego mu decyzją Wójta Gminy N. z dnia 21 maja 2004 r. w okresie od 11 lutego 2005 r. do 11 stycznia 2009 r. w kwocie 20.064 zł. W uzasadnieniu skargi Z. W. podał, że decyzja z dnia 21 maja 2004 r. realizowana była do 10 stycznia 2005 r., po czym nastąpiło wstrzymanie wypłaty przyznanego zasiłku, czym organ naruszył prawo. Przyznany zasiłek przeznaczony był na opłacenie opieki z powodu braku bezpłatnych usług opiekuńczych. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy N. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Argumentując to żądanie organ wskazał, iż decyzją Wójta Gminy N. z dnia 4 listopada 2002 r. skarżącemu przyznano zasiłek stały w kwocie 418 zł, począwszy od 1 lipca 2002 r. na stałe. Decyzja ta na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. wygasła z dniem 1 maja 2004 r. W związku z tym Wójt Gminy Niemce decyzją z dnia 21 maja 2004 r. przyznał Z. W. świadczenie w formie zasiłku stałego na stałe, począwszy od 1 maja 2004 r. Świadczenie to było wypłacane w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 stycznia 2005 r. Dalej organ wskazał, iż w wyniku podjętych działań ustalił, iż Z. W. w okresie otrzymywania przyznanego zasiłku pobierał rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy przyznaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w L. W związku z tym nastąpiło wstrzymanie wypłaty zasiłku stałego począwszy od 1 lutego 2005 r. Jak wskazał organ Z. W. mimo stosownego pouczenia nie przekazał organowi informacji dotyczącej pobierania przez niego renty. Oznacza to, iż zasiłek stały przyznany na podstawie decyzji z dnia 21 maja 2004 r. pobrany przez skarżącego w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 stycznia 2005 r. jest świadczeniem nienależnym. Zgodnie bowiem z art. 139 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ze świadczeń pieniężnych określonych w ustawie podlega potrąceniu między innymi zasiłek stały wypłacony na podstawie przepisów o pomocy społecznej za okres, za który przyznano emeryturę lub rentę. Kwestia zwrotu nienależnie pobranego zasiłku stałego począwszy od 1 maja 2004 r. została przekazana przez powołany przepis do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dalej organ wskazał, że decyzją Wójta Gminy N. z dnia 21 maja 2009 r. uchylono w całości decyzję z dnia 21 maja 2004 r. i odmówiono przyznania zasiłku stałego z uwagi na niespełnienie przez skarżącego warunków do jego nabycia. Decyzja ta jest ostateczna. W związku z tym - w ocenie organu – bezpodstawnym jest dochodzenie przez skarżącego zapłaty żądanej kwoty w oparciu o decyzję Wójta Gminy N. z dnia 21 maja 2004 r. Końcowo organ wskazał, iż Sąd Okręgowy w L. postanowieniem z dnia 31 maja 2011 r., sygn. akt II Cz [...]/11 oddalił zażalenie Z. W. na postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt II C [...]/09 w części żądania zapłaty 20.064 zł, uznając za zasadne w tym zakresie odrzucenie pozwu przez sąd pierwszej instancji. Roszczenie w części dotyczącej odsetek będzie przedmiotem ponownego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów. Zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Tym samym zaskarżenie bezczynności organu administracji jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień, innych aktów i czynności oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. W przedmiotowej sprawie żądane przez skarżącego zachowanie organu nie polegało na wydaniu decyzji, postanowienia lub pisemnej interpretacji lecz na podjęciu czynności w celu wykonania decyzji. Z tego względu wniesioną skargę Sąd potraktował jako skargę na bezczynność w zakresie podjęcia czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W tym miejscu wskazać należy, iż zdaniem składu orzekającego przez inne czynności, o których mowa w przepisie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. należy rozumieć wyłącznie czynności z zakresu administracji publicznej na mocy, których organ podejmuje na podstawie przepisów prawa władcze rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej. Do tego rodzaju aktów i czynności nie zalicza się czynność materialnotechniczna polegająca na wypłacie przyznanego decyzją administracyjną świadczenia. Z tego względu zaniechanie organu w tym zakresie na podstawie przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. a contrario nie podlega zaskarżeniu do sądu. Podobnie NSA w postanowieniu z dnia 11 grudnia 1997 r., sygn. akt. II SA 1060/97, Pr. Gosp. 1998, nr 7, s. 37 stwierdził, że zwrot nienależnej opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Poglądy wyrażone w tym postanowieniu zachowują aktualność na gruncie obecnie obowiązujących przepisów powołanej ustawy p.p.s.a. W niniejszej sprawie odrzucenie skargi z przywołanych przyczyn nie było jednak dopuszczalne z uwagi na treść art. 58 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z jego brzmieniem sąd administracyjny nie może odrzucić skargi, gdy w jego ocenie sprawa nie należy do właściwości tego sądu, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Jak wynika z akt sprawy Sąd Okręgowy w L. II Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z dnia 31 maja 2011 r.(II Cz [...]/11) oddalił zażalenie Z. W. na postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia 26 listopada 2010 r. (II C [...]/09) w zakresie dotyczącym odrzucenia pozwu skarżącego o zapłatę kwoty 20.064 zł z tytułu niewypłaconego zasiłku stałego za okres od 11 lutego 2005 r. do dnia 11 stycznia 2009 r. przyznanego skarżącemu decyzją Wójta Gminy Niemce z dnia 21 maja 2004 r. W ocenie tego Sądu właściwą drogą do dochodzenia przedmiotowych roszczeń jest postępowanie w przedmiocie bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Niezależnie jednak od zasadności uznania się niewłaściwym przez sąd powszechny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie związany jest tym stanowiskiem. Uznanie dopuszczalności skargi i przyjęcie jej do rozpoznania nie oznacza jednak jej zasadności. Przedmiotem żądania skarżącego w niniejszej sprawie jest wypłata na jego rzecz zasiłku stałego przyznanego mu mocą decyzji Wójta Gminy N. z dnia 21 maja 2004 r. nr [...]. Zgodnie z tą decyzją świadczenie to zostało przyznane na stałe począwszy od dnia 1 maja 2004 r. Skarżący twierdzi, że decyzja była realizowana, a tym samym następowała wypłata świadczenia jedynie do lutego 2005 r. Taki stan rzeczy potwierdza również Wójt Gminy N. Zważyć jednak należy czego skarżący nie dostrzega, iż wstrzymanie wypłaty świadczenia nastąpiło na skutek powzięcia przez organ wiadomości, że skarżący wraz z przyznanym zasiłkiem stałym pobiera od 1 grudnia 2002 r. rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (vide: pismo Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 22 marca 2005 r.). Informacji na temat pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy Z. W., pomimo stosownego pouczenia nie przekazał organowi. W tej sytuacji wypłacony na podstawie decyzji z dnia 21 maja 2004 r. w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 stycznia 2005 r. zasiłek stały stał się świadczeniem nienależnym. Zgodnie z treścią art. 139 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) zasiłek stały wypłacony na podstawie przepisów o pomocy społecznej podlega potrąceniu ze świadczeń pieniężnych określonych w ustawie za okres, za który przyznano emeryturę lub rentę. W związku z tym nie tylko celowe lecz również korzystne dla skarżącego było wstrzymania wypłaty przyznanego zasiłku stałego. Dalsza jego wypłata powodowałaby tylko powiększanie kwoty świadczenia podlegającego w dalszej kolejności zwrotowi na rzecz organu, jak to miało miejsce w stosunku do pobranego nienależnie przez skarżącego zasiłku stałego wyrównawczego przyznanego mu na podstawie decyzji Wójta Gminy N. z dnia 4 listopada 2004 r. nr [...]. Na zakończenie należy dodać, iż bezspornym również jest, że decyzja Wójta Gminy N. z dnia 21 maja 2004 r. po przeprowadzeniu postępowania z urzędu, na skutek uzyskanych informacji o pobieraniu przez skarżącego świadczenia rentowego została uchylona w całości decyzją Wójta Gminy N. z dnia 5 stycznia 2009 r., Nr [...], którą jednocześnie odmówiono stronie przyznania zasiłku stałego. Podsumowując stwierdzić należy, że w świetle przywołanych okoliczności sprawy, brak jest podstaw do zastosowania art. 149 p.p.s.a. i zobowiązania organu do podjęcia czynności wykonania decyzji Wójta Gminy N. z dnia 21 maja 2004 r. Dlatego też wobec nieuwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.ps.a. Sąd orzekł jak w wyroku. Natomiast o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).