II SAB/Lu 548/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2014 r. sprawy ze skargi T. W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie nieprzekazania skargi z dnia 1 czerwca 2013 r. dotyczącej wznowienia postępowania administracyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. T. W. wniosła w dniu 8 sierpnia 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Wójta Gminy N. polegającą na nieprzekazaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargi (wniosku) z dnia 1 czerwca 2013r. dotyczącej wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że wskutek nieuzupełnienia braków formalnych skargi na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. pozostawił ją bez rozpoznania. Organ przedstawił jednocześnie szczegółowo przebieg czynności, jakie podejmował w celu rozpoznania przedmiotowej skargi. Wskazano, że w dniu 3 czerwca 2013r. (datowana na 1 czerwca 2013r.) wpłynęła skarga T. W. dotycząca decyzji Kierownika OPS w N. z dnia [...], nr [...] o odmowie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. Ośrodek Pomocy Społecznej pismem z dnia 11 czerwca 2013r. wezwał T. W. do sprecyzowania wniosku zawartego w skardze z dnia 1 czerwca 2013r. dotyczącej ww. decyzji z dnia [...] pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. W dniu 13 czerwca 2013r. T. W. odmówiła przyjęcia przedmiotowego wezwania. Wobec tego organ w dniu 26 maja 2013r. przesłał wnioskodawczyni pismo nr OPS.8120.1116.2013 o pozostawieniu skargi bez rozpoznania, którego T. W. również odmówiła przyjęcia w dniu 26 czerwca 2013r. Organ wyjaśnił, że w dniu 25 lipca 2013 r. wpłynęło pismo SKO.41/3104/OS/2013 dotyczące zażalenia T. W. z dnia 18 lipca 2013r. złożone bezpośrednio w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L. W dniu 31 lipca 2013r. pismem OPS.8120.1231.2013 przesłano do Kolegium informację w tej sprawie. Następnie w dniu 2 sierpnia 2013r. pismem Nr OPS.8120.1250.2013 została udzielona odpowiedź na wezwanie T.W. z dnia 23 lipca 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarga jest dopuszczalna. Na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje bowiem skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 3 września 2013 r., nr I OPS 2/13, publ. LEX nr 1356405). Zgodnie z tym przepisem kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności wynikających z przepisów prawa, a także stwierdza czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż organ administracji pozostaje w bezczynności, gdy w prawie określonym terminie (w terminie wskazanym w art. 35 k.p.a., to jest w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania) nie podjął w sprawie żadnych czynności, albo wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania stosownym aktem administracyjnym lub nie podjął wymaganej czynności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 lipca 1999r., sygn. akt I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz.87 oraz z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1904/09 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga T. W. na bezczynność Wójta Gminy N. polegającą na nierozpoznaniu jej wniosku z dnia 1 czerwca 2013 r. dotyczącego usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarga nie mogła zostać załatwiona merytorycznie, ponieważ T. W. na wezwanie organu, nie sprecyzowała swoich żądań, co skutkowało pozostawieniem skargi bez rozpoznania. W aktach sprawy znajdują się pokwitowania odbioru przez skarżącą ww. wezwania do sprecyzowania w dniu 13 czerwca 2013r., jak i zawiadomienia o pozostawieniu skargi bez rozpoznania w dniu 27 czerwca 2013r. z adnotacjami "adresat odmówił przyjęcia", z podpisami adresata i datami odmowy przyjęcia. Należy wskazać, że zgodnie z art. 47 § 1 k.p.a. jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Pismo to stanowi dowód, że adresat odmówił przyjęcia pisma. Wystąpienie skutków domniemania przewidzianego w art. 47 § 2 k.p.a. jest uwarunkowane prawidłowym dokonaniem wszystkich przewidzianych w art. 47 § 1 k.p.a. czynności podmiotu doręczającego i organu administracji publicznej. Jeżeli zatem wystąpiła przesłanka zastosowania art. 47 k.p.a., tj. adresat pisma odmówił jego przyjęcia, doręczający zwrócił je nadawcy wraz z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy, a organ administracji publicznej włączył je wraz z adnotacją do akt sprawy, to należy przyjąć, że data doręczenia pisma jest datą odmowy przyjęcia go przez adresata. Bezspornym jest, że organ w przedmiotowej sprawie podejmował w toku postępowania czynności w celu rozpoznania przedmiotowej skargi, jednak ostatecznie nie mógł załatwić jej w innej formie, jak tylko pozostawić bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom (niż brak adresu wnoszącego) ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Należy podkreślić, że powołanie się przez organ administracji na art. 64 § 2 k.p.a. służyć może wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1996 r., sygn. akt II SA 1473/94, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Należy podnieść, że organy administracji publicznej czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z taką sytuacją mamy również doczynienia w przedmiotowej sprawie. Organ pomocy społecznej w wezwaniu do sprecyzowania skargi wskazał T. W. przystępnie i precyzyjnie, jakie jedno z postępowań nadzwyczajnych może skarżąca wszcząć. Takie działanie organu stanowi wypełnienie normy zawartej w art. 8 k.p.a. nakazującej organom administracji publicznej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 12 września 2013 r., sygn. akt II OSK 919/12, publ. LEX nr 1375646). Podsumowując stwierdzić należy, że w świetle przywołanych okoliczności sprawy, brak jest podstaw do zastosowania art. 149 p.p.s.a. i zobowiązania organu do podjęcia jakichkolwiek czynności. Dlatego też wobec nieuwzględnienia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt I wyroku. Natomiast o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł w pkt II wyroku na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461).