II SAB/Lu 59/15
WyrokWSA w Lublinie2015-05-14
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc-Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, w której Skarb Państwa posiada pośrednio większość głosów na walnym zgromadzeniu, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej, i czy jej bezczynność w tym zakresie, trwająca ponad rok i trzy miesiące, stanowi rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Spółka, w której Skarb Państwa posiada pośrednio większość głosów na walnym zgromadzeniu, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Bezczynność takiej spółki w udzieleniu informacji publicznej przez okres ponad roku i trzech miesięcy od złożenia wniosku stanowi rażące naruszenie prawa. Mimo udostępnienia informacji po wniesieniu skargi, sąd stwierdza bezczynność i zasądza koszty postępowania, umarzając jednocześnie postępowanie w zakresie zobowiązania do załatwienia wniosku jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność spółki X S.A. w przedmiocie udostępnienia dokumentacji technicznej i prawnej dotyczącej urządzeń infrastruktury przesyłowej. Spółka nie udzieliła informacji ani nie wydała decyzji odmownej w ustawowym terminie, co trwało ponad rok i trzy miesiące. Po wniesieniu skargi spółka udostępniła jeden dokument. Skarżący wniósł o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i zwrot kosztów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania spółki do załatwienia wniosku, stwierdził bezczynność spółki z rażącym naruszeniem prawa i zasądził od spółki na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi T. B. na bezczynność [...] SA z siedzibą w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowania w zakresie zobowiązania [...] SA z siedzibą w L. do załatwienia wniosku T. B. z dnia 10 października 2013 r. o udzielenie informacji publicznej; II. stwierdza bezczynność [...] SA z siedzibą w L., która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od [...] SA z siedzibą w L. na rzecz T. B. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] marca 2015 r. do X S.A. z siedzibą w L. wpłynęła skierowana do tutejszego sądu skarga T. B. na bezczynność tej spółki polegającą na nieudostępnieniu skarżącemu informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia [...] października 2013 r.
W skardze podniesiono, że pismem z dnia [...] października 2013 r. skarżący wystąpił do X S.A. o udostępnienie kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, przebudowy, eksploatacji i remontów urządzeń infrastruktury przesyłowej na działce nr [...] położonej w miejscowości B. G. Skarżący wyjaśnił, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał wnioskowanych dokumentów w żądanej formie ani rozstrzygnięcia o odmowie udostępnienia informacji publicznej, czy też o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z powyższym wniósł o zobowiązanie spółki do udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem.
W odpowiedzi na skargę X S.A. w L. wniosła o jej oddalenie, ewentualnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Spółka wyjaśniła, że w dniu [...] marca 2015 r. udostępniła skarżącemu kopię jedynego posiadanego dokumentu dotyczącego urządzeń infrastruktury przesyłowej na działce nr [...], położonej w miejscowości B. G., tj. decyzji Głównego Architekta Województwa z dnia [...] kwietnia 1978 r., znak: [...] zatwierdzającej plan realizacyjny linii 15 kV i stacji transformatorowej do zasilania suszarni zielonek dla [...] P.
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego przychylił się do wniosku o umorzenie postępowania z uwagi na to, że żądana informacja została skarżącemu udostępniona, wnosząc jednocześnie o stwierdzenie, że bezczynność spółki miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zwrot kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).
Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej jako u.d.i.p.).
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).
Do udostępniania informacji publicznej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, obowiązane są w szczególności osoby prawne, w których Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego posiadają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 50, poz. 331 ze zm.), a także podmioty reprezentujące inne niż państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne.
Zgodnie z art. 4 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, pozycję taką ma podmiot, który posiada kontrolę nad przedsiębiorcą, wyrażającą się m.in. w dysponowaniu bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu.
Skarb Państwa jest akcjonariuszem posiadającym większość głosów na Walnym Zgromadzeniu Y S.A. w W. (61,89% akcji spółki – s. 77 sprawozdania Zarządu z działalności grupy kapitałowej za okres zakończony [....] pdf).
Y. S.A posiada 99,55% akcji spółki Z. S.A., zaś ta ostatnia Spółka jest w posiadaniu 89,91% akcji X. S.A. (s. 13 Skróconego śródrocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres 6 miesięcy zakończony dnia 30 czerwca 2013 r., dokument dostępny w WWW [...].pdf).
Nie ulega zatem wątpliwości, że Skarb Państwa dysponuje pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu X S.A. w L.
Niezależnie od tego należy podkreślić, iż nawet gdyby uznać X. S.A. w L. za podmiot niezależny od Skarbu Państwa, to Spółka ta, będąc przedsiębiorstwem energetycznym, stanowi przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, wykonujące zadania publiczne, które jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, niepubl., dostępny w CBOSA).
W ocenie Sądu żądane przez skarżącego informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Informacją taką jest w szczególności informacja o danych publicznych, w tym "treść i postać dokumentów urzędowych", a zwłaszcza "treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć" (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret 1 u.d.i.p.).
We wniosku z dnia [...] października 2013 r. skarżący wystąpił do X S.A. w L. o udostępnienie kserokopii dokumentacji technicznej i prawnej stanowiącej podstawę lokalizacji, budowy, przebudowy, eksploatacji i remontów urządzeń infrastruktury przesyłowej na działce nr [...], położonej w miejscowości B. G. Skarżący domagał się więc niewątpliwie udostępnienia mu "treści i postaci dokumentów urzędowych", o jakich mowa w powołanym przepisie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ u.d.i.p.
Nie budzi wątpliwości sądu, że X S.A. była bezczynna w sprawie wskazanego wyżej wniosku. Bezczynność ta, jak wynika z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., zaistniała wraz z upływem 14-dnowego terminu, liczonego od dnia otrzymania przedmiotowego wniosku i trwała również w dacie złożenia skargi.
Pozostaje jednak poza sporem, że X S.A., w dniu [...] marca 2015 r., a zatem po wniesieniu przez T. B. skargi, udzieliła skarżącemu żądanej informacji. Oznacza to, że przed rozpoznaniem skargi wniosek skarżącego został już załatwiony w sposób przewidziany w przepisach ustawy, a tym samym Spółka X. przestała tkwić w bezczynności w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania Spółki X. do załatwienia przedmiotowego wniosku należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe.
Powyższa okoliczność nie zwalnia jednak sądu z obowiązku oceny, czy bezczynność, jakiej w niniejszej sprawie dopuściła się Spółka X, nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Rozpatrzenie przez spółkę wniosku o udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi nie spowodowało bowiem bezprzedmiotowości postępowania w tym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSAiWSA 2013, nr 1, poz. 7).
Mając powyższe na uwadze, sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Spółki X miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę, sąd wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a przede wszystkim upływ ponad roku i trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez skarżącego ([...] październik 2013 r.) do jej udostepnienia przez spółkę ([...] marca 2015 r.).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło