II SAB/Lu 64/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. F. na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie w sprawie wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 12 lutego 2026 r. W. F. (dalej także jako: skarżący), wniósł skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie (dalej jako organ lub Wojewódzki Zespół) w sprawie wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 26 lutego 2025 r. skarżący złożył wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Wniosek został złożony do niewłaściwego organu – choć skarżący mieszka na terenie województwa mazowieckiego, wniosek został złożony do Wojewódzkiego Zespołu w Lublinie. Po dołączeniu do udziału w postępowaniu, pełnomocnik skarżącego podjął korespondencję mającą na celu ustalenie przyczyn, z powodu których wniosek nie został przekazany do organu właściwego. W dniu 13 lutego 2026 r. pełnomocnik skierował do organu ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Pomimo wielokrotnych monitów ze strony pełnomocnika skarżącego organ nie przekazał wniosku zgodnie z właściwością, co oznacza, że Wojewódzki Zespół pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół potwierdził, że w marcu 2025 r. wpłynął do niego wniosek o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Na dzień 7 stycznia 2026 r. wyznaczono termin posiedzenia składu orzekającego, jednocześnie zawiadamiając stronę, że wniosek nie może zostać rozpoznany w terminie ustawowym z uwagi na złożony charakter sprawy. Wyznaczone posiedzenie nie odbyło się, z uwagi na pismo pełnomocnika skarżącego, informujące o tym, że wniosek został złożony do niewłaściwego organu. Z uwagi na zaginięcie pisma strony, dopiero zawiadomieniem z 11 lutego 2026 r. poinformowano o przekazaniu wniosku skarżącego, zgodnie z właściwością miejscową do Wojewódzkiego Zespołu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z innych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako: p.p.s.a.). Ustalenie poziomu potrzeby wsparcia następuje w drodze decyzji administracyjnej, wydawanej przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego albo, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej, ewentualnie – na wniosek centrum usług społecznych. (art. 6b ust. 1, art. 6b3 ust. 1, art. 6b5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 913, ze zm.; dalej jako: u.r.z.n.). Wnioski, o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia rozpatrywane są w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia wpływu do wojewódzkiego zespołu (art. 6b4 ust. 5 u.r.z.n.). Załatwienie sprawy wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia powinno nastąpić poprzez wydanie wskazanej wyżej decyzji. Jeżeli jednak organ (wojewódzki zespół), do którego wniosek został złożony nie jest właściwy miejscowo do rozpatrzenia wniosku, powinien niezwłocznie przekazać wniosek (podanie) do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie (art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, ze zm.; dalej jako: k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie bezspornie w dniu 5 marca 2025 r. do Wojewódzkiego Zespołu w Lublinie wpłynął wniosek skarżącego o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. We wniosku wskazano jako miejsce zameldowania miejscowość M. (położoną w województwie lubelskim), jednak jako adres stałego pobytu wnioskodawcy wskazano miejscowość J., położoną w województwie mazowieckim. Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.r.z.n., właściwość miejscową powiatowego i wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności ustala się według miejsca stałego pobytu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności. Sprawa z wniosku skarżącego należała zatem do właściwości Wojewódzkiego Zespołu w Warszawie. Wojewódzki Zespół w Lublinie przekazał wniosek do organu właściwego miejscowo, ale uczynił to dopiero w dniu 11 lutego 2026 r., zawiadamiając skarżącego. Zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 16 lutego 2026 r. (k. 16-17 akt adm.) Skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu w Lublinie została wniesiona w dniu 19 lutego 2026 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej operatora wyznaczonego, k. 5 akt sąd.), a zatem już po przekazaniu wniosku skarżącego zgodnie z właściwością. Kwestią kluczową w rozpoznawanej sprawie jest zatem ocena skutków wniesienia skargi na bezczynność w przedmiocie wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia po rozpatrzeniu załatwieniu tego wniosku przez organ niewłaściwy – w postaci zawiadomienia o przekazaniu podania zgodnie z właściwością. Problem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania załatwieniu sprawy, której dotyczy skarga, był przedmiotem analizy w dwóch uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale z 22 czerwca 2020 r. (II OPS 5/19), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Z kolei w uchwale z 7 marca 2022 r. (II OPS 1/21), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził następujące stanowisko: "Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Istota argumentacji w uzasadnieniach obydwu uchwał opiera się na podstawowej tezie, że wydanie aktu kończącego ostatecznie postępowanie administracyjne skutkuje ustaniem stanu bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jeżeli w dacie wniesienia skargi stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania ustał, brak jest przedmiotu sprawy sądowoadministracyjnej, co uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania i skutkuje odrzuceniem skargi. Stanowisko wyrażone w powyższych uchwałach znajduje pełne odniesienie do spraw dotyczących wniosków o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia jest jak najbardziej zasadne. Skarga na bezczynność skierowana jest przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przestaje w sensie prawnym istnieć wówczas, gdy organ administracji załatwi sprawę (zakończy postępowanie) we właściwej formie – również poprzez przekazanie podania zgodnie z właściwością, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. Taka sytuacja stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na bezczynność, co jednoznacznie wynika z uzasadnień przywoływanych wyżej uchwał. Wobec ustania stanu bezczynności przed wniesieniem skargi, nie było przedmiotu, co do którego sąd mógłby się wypowiadać merytorycznie w wyroku. W tej sytuacji – w dacie wniesienia skargi nie istniał już przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej, co musi skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzucił skargę.