II SAB/Lu 65/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] "[...]" w [...] na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby [...] w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a I. umorzyć postępowanie; II. zasądzić od Sądu Dyscyplinarnego Izby [...] w [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] "[...]" w [...] kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 8 kwietnia 2015 r. wpłynęła do Sądu skarga Stowarzyszenia Studentów [...] z siedzibą w [...] (dalej także: "Stowarzyszenie") na bezczynność Sądu Dyscyplinarnego Izby Notarialnej w [...], polegającą na nieudostępnieniu skarżącemu Stowarzyszeniu informacji publicznej żądanej we wniosku z dnia 15 lutego 2015 r. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że uznaje skargę, jednakże, jak podkreślił, żądane przez stronę skarżącą informacje przesłano w dniu 22 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że skarga była dopuszczalna. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."; por. przykładowo: wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, Lex nr 236545). Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.; zwanej dalej także "ustawą"). W myśl art. 4 ust. 1 ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Z powyższego przepisu wynika, że Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w [...], jako organ samorządu zawodowego, jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Trzeba również wskazać, że dane, których udostępnienia domagało się Stowarzyszenie we wniosku z dnia 15 lutego 2015 r., stanowiły informację publiczną. We wniosku tym bowiem skarżące Stowarzyszenie zwróciło się do organu o udzielenie odpowiedzi na pytania: "1. Ile postępowań dyscyplinarnych w roku 2014 wszczął tutejszy Sąd Dyscyplinarny? Proszę o podanie informacji ile z nich wszczęto na podstawie wniosków Ministra Sprawiedliwości, a ile na podstawie wniosków tutejszej rady izby notarialnej. 2. Ile postępowań dyscyplinarnych toczących się przed tutejszym Sądem Dyscyplinarnym zakończyło się prawomocnym orzeczeniem w roku 2014? 3. Ile postępowań dyscyplinarnych toczących się przed tutejszym Sądem Dyscyplinarnym zakończyło się prawomocnym ukaraniem obwinionego w roku 2014?" (karta 1 akt administracyjnych). W świetle art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy, w tym o organach samorządu zawodowego oraz o zasadach funkcjonowania tych podmiotów. Skoro zatem wniosek skarżącego Stowarzyszenia dotyczył informacji o charakterze publicznym, a podmiot, do którego był on skierowany, obciążony był ustawowym obowiązkiem udostępniania tego rodzaju informacji, podlegał on załatwieniu w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Na gruncie tej ustawy bezczynność zachodzi zaś wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznych, pomimo dysponowania żądaną informacją publiczną, nie udostępnia jej zgodnie z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy, tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (za wyjątkiem sytuacji opisanych w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 ustawy), bądź też w tym terminie nie wydaje na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (co jest uzasadnione np. wobec stwierdzenia, że żądana informacja objęta jest jednym z ograniczeń opisanych w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy). Zaznaczyć w tym miejscu należy, że w razie odmowy udostępnienia informacji publicznej, do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, w formie odpowiadającej decyzji administracyjnej, obowiązane są na mocy art. 17 ust. 1 ustawy poza organami administracji publicznej również inne podmioty wymienione w art. 4 ustawy. Z akt sprawy wynika, czego nie kwestionował strona skarżąca, że Sąd Dyscyplinarny Izby Notarialnej w [...] w dniu 22 kwietnia 2015 r., a zatem już po wpłynięciu do organu skargi Stowarzyszenia (co miało miejsce w dniu 24 marca 2015 r.), przesłał wnioskodawcy pismo, w którym odnosząc się do poszczególnych pytań we wniosku strony skarżącej poinformował, że: 1. w 2014 r. tutejszy Sąd Dyscyplinarny nie wszczął żadnego postępowania dyscyplinarnego, na wniosek Ministra Sprawiedliwości, ani na wniosek Rady Izby Notarialnej w [...]; 2. w 2014 r. przed tutejszym Sądem Dyscyplinarnym zakończyło się prawomocnym orzeczeniem jedno postępowanie dyscyplinarne; 3. w 2014 r. prawomocnym ukaraniem obwinionego zakończyło się jedno postępowanie dyscyplinarne toczące się przed tutejszym Sądem (karta 33 akt sądowych). Nie ulega wątpliwości, że wskazane wyżej pismo organu zostało doręczone skarżącemu Stowarzyszeniu – za pośrednictwem poczty elektronicznej – w dniu 22 kwietnia 2015 r. (karta 33 akt sądowych). Powyższe oznacza, że w chwili rozpoznania skargi Stowarzyszenia organ nie pozostawał już w bezczynności w niniejszej sprawie, albowiem w całości rozpatrzył wniosek skarżącego z dnia 15 lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie należało zatem umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., gdyż stało się ono bezprzedmiotowe (uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA 2009, nr 4, poz. 63). Zasadne było jednak w tej sytuacji zasądzenie od organu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kosztów postępowania, niezbędnych do celowego dochodzenia jego praw, o czym orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (zob. wskazana wyżej uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08). Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.