II SAB/Lu 68/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 22 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie usług opiekuńczych oddala skargę. Z. W. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej także: Kolegium) w sprawie z wniosku z 25 stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych. Skarżący zarzucił Kolegium "brak postanowień w trybie niezwłocznym, zagrożenie życia od 2013 r.", pozostawianie wniosków bez rozpoznania z powodu wrogiego nastawienia organów do skarżącego, z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności "na podstawie wypaczenia art. 64 § 2 k.p.a. i dowolności na szkodę". W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie i wyjaśnił, że postanowieniem z [...] maja 2018 r., znak: [...], podjęto postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Kolegium, kwestionowaną przez skarżącego we wniosku z 25 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. Stosownie zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Jakkolwiek przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Stosownie do art. 37 ust. 1 k.p.a. bezczynność zachodzi, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a., zaś przewlekłość ma miejsce wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Podkreślenia wymaga, że zarzuty skarżącego dotyczące tego, iż Kolegium dopuściło się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania są bezzasadne. Wnioskiem z 25 stycznia 2018 r., zatytułowanym "skarga", skarżący zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z [...] maja 2017 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu usług opiekuńczych. Wniosek ten wpłynął do Kolegium 30 stycznia 2018 r., zaś pismem z 2 lutego 2018 r. Kolegium wystąpiło do organu pierwszej instancji o przesłanie całości akt przedmiotowej sprawy. Pismem z 12 lutego 2018 r., które wpłynęło do Kolegium 15 lutego 2018 r., organ pierwszej instancji przesłał część dokumentów z akt sprawy, informując jednocześnie, że akta sprawy zostały przekazane do Kolegium przy odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z [...] maja 2017 r., znak: [...] Po zapoznaniu się na posiedzeniu 23 marca 2018 r. z opisanym wyżej pismem z 25 stycznia 2018 r., zawierającym wniosek o wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...], Kolegium postanowiło dołączyć ten wniosek do sprawy znak: [...], wszczętej – na skutego pisma skarżącego z 28 lipca 2017 r. (wpływ do Kolegium: 1 sierpnia 2017 r.) zawierającego wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej omawianą decyzją Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...] – postanowieniem Kolegium z [...] października 2017 r., znak: [...] i zawieszonej z urzędu postanowieniem Kolegium z [...] października 2017 r., znak: [...], do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargi skarżącego na decyzję Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...] Pismem z 23 marca 2018 r., znak: [...], Kolegium poinformowało skarżącego, że wobec tego, iż aktualnie toczy się w drugiej instancji postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej kwestionowaną we wniosku z 25 stycznia 2018 r. decyzją Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...], nie może być rozpoznawany nowy wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w tym samym przedmiocie. Dlatego też, jak wyjaśnił organ, wniosek ten zostanie rozpatrzony przy sprawie znak: [...] W dniu 23 marca 2018 r. wpłynął do Kolegium prawomocny wyrok WSA w Lublinie z 23 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 829/17 oddalający skargę Z. W. na decyzję Kolegium z [...] lipca 2017 r. znak: [...], wraz z aktami (w tym aktami organu pierwszej instancji wspólnymi dla kilku spraw skarżącego). Następnie 10 kwietnia 2018 r., w odpowiedzi na pismo WSA w Lublinie z 9 kwietnia 2018 r. Kolegium wypożyczyło Sądowi akta administracyjne I i II instancji dotyczące sprawy sygn. sygn. akt II SA/Lu 827/17 ze skargi skarżącego na decyzję Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...], przy czym akta pierwszej instancji były wspólne również dla sprawą zakończonej kwestionowaną we wniosku skarżącego z 25 stycznia 2018 r. decyzją Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...] Wspomniane akta, zostały zwrócone do Kolegium przez WSA w Lublinie w dniu 24 kwietnia 2018 r. Wobec wpływu do Kolegium prawomocnego wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Lu 829/17 oddalającego skargę skarżącego na przedmiotową decyzję Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...] wraz z aktami sprawy, Kolegium postanowieniem z [...] maja 2018 r., znak: [...], podjęło z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej wskazaną decyzją Kolegium. Ponadto, co Sądowi jest wiadome z urzędu, Kolegium decyzją z [...] sierpnia 2018 r., znak: [...], po rozpoznawaniu między innymi opisanego na wstępie wniosku skarżącego z 25 stycznia 2018 r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 150 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 5 k.p.a., odmówiło uchylenia omawianej decyzji Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...] 2017 (zob. k. 64-65 akt administracyjnych sprawy o sygn. akt II SA/Lu 832/18). Mając na uwadze powyższe, podkreślenia wymaga, że w rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić skutecznie Kolegium bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego. Przede wszystkim Kolegium podejmowało w sprawie wymagane czynności zmierzające do załatwienia wniosku skarżącego z [...] stycznia 2018 r., bowiem po wpłynięciu tego wniosku zwróciło się do organu pierwszej instancji o udostępnienie akt sprawy. Zasadnie też stwierdziło, że wniosek ten należy dołączyć do sprawy znak: [...], dotyczącej wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej omawianą decyzją Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...] Nie budzi również wątpliwości Sądu, że prawidłowo Kolegium nadało temu wnioskowi dalszy bieg procesowy, albowiem po podjęciu postępowania w tej sprawie, na skutek przekazania przez Sąd organowi prawomocnego wyroku wydanego w sprawie sygn. akt II SA/Lu 829/17, którym oddalono skargę skarżącego na kwestionowaną decyzję Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...] oraz wpływu do Kolegium akt administracyjnych sprawy, decyzją z [...] sierpnia 2018 r. rozpoznało wspomniany wniosek i odmówiło uchylenia decyzji własnej. Podkreślenia wymaga, że sądowi jest wiadome z urzędu, że skarżący inicjuje bardzo wiele postępowań przed organami administracji publicznej i Sądem, wnosząc liczne pisma procesowe. Zauważyć przy tym należy, że jakkolwiek wskazana decyzja Kolegium z [...] sierpnia 2018 r. nie została wydana w dwumiesięcznym terminie wskazanym w art. 35 § 3 k.p.a., to jednakże – co potwierdza przedstawiony wyżej przebieg postępowania w niniejszej sprawie – opóźnienie w wydaniu decyzji nie wynikało z przyczyn leżących po stronie organu. Podkreślenia wymaga, że skoro organ bez zbędnej zwłoki podejmował czynności zmierzające do należytego ustalenia stanu faktycznego, to – w świetle art. 35 § 5 k.p.a. – okresy opóźnień w wydaniu decyzji nie podlegały doliczeniu do ustawowych terminów załatwiania spraw. Istotne jest zarazem, co wynika z akt administracyjnych, że na skutek składanych jednocześnie przez skarżącego żądań, Kolegium wydało postanowienia o wznowieniu trzydziestu kilku postępowań zakończonych decyzjami ostatecznymi tego organu. Dlatego też choć sprawa niniejsza – co do zasady – nie powinna być uznana za szczególnie skomplikowaną, jeśli chodzi o przedmiot jej rozstrzygnięcia, to wspomniana wyżej okoliczność, że skarżący równolegle zainicjował przed Kolegium kilkadziesiąt postępowań nadzwyczajnych w różnych sprawach administracyjnych, niewątpliwie prowadziła także do zwiększenia stopnia złożoności rozstrzygnięcia opisanego wyżej wniosku skarżącego z 25 stycznia 2018 r. Nie można zatem organowi zarzucić bezczynności. W ocenie Sądu, nie jest również uzasadniony zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie tego wniosku. Jak bowiem wyżej wyjaśniono, do uznania, że organ prowadzi sprawę przewlekle konieczne jest jednocześnie ustalenie, że podejmowane przez niego działania mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. W niniejszej sprawie okoliczności takie nie zachodzą. W szczególności, z wyżej wskazanych przyczyn, za czynność pozorną, czy nieistotną nie można uznać dołączenia wniosku skarżącego z 25 stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z [...] lipca 2017 r., znak: [...], do już toczącego się postępowania, wszczętego na skutek wcześniejszego wniosku skarżącego o wznowienie tego samego postępowania. Nie ulega zarazem wątpliwości, że jak podniesiono wyżej wniosek skarżącego został rozpatrzony przez Kolegium, które odmówiło uchylenia kwestionowanej przez niego decyzji własnej. Należy przy tym zwrócić uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej, nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria, jak: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów (por. wyrok WSA w Kielcach z 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16). Sądowi z urzędu jest wiadome, że skarżący nie formułuje jednoznacznie swoich żądań, a jednocześnie składa wiele pism procesowych w inicjowanych przez siebie licznych postępowaniach. Przykładowo jedynie odnotować trzeba, że wspomniany na wstępie wniosek z 25 stycznia 2018 r. dotyczył wznowienia postępowania w dwunastu postępowaniach, a – jak wynika z akt sprawy o sygn. akt II SAB/Lu 69/18 – złożony w Kolegium kilka dni później wniosek skarżącego z 30 stycznia 2018 r. dotyczył wznowienia postępowania w kolejnych dwudziestu pięciu sprawach. Mając powyższe na uwadze, nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie postępowań w sprawach z wniosków skarżącego, toczących się nie tylko w trybach zwyczajnych, ale także nadzwyczajnych, wymaga od organów administracji publicznej, a zwłaszcza od Kolegium, szczególnej staranności, która wiąże się z dodatkowymi czynnościami procesowymi zmierzającymi do prawidłowego załatwienia żądań skarżącego, zgodnie z jego wolą. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.