II SAB/Lu 7/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. L. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Lubelskiego w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia odrzucić skargę. K. L. wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Lubelskiego w przedmiocie wniosku z 28 października 2020 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres od 1 października 2020 r. do 31 maja 2021 r. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga na przewlekłość postępowania Wojewody Lubelskiego w przedmiocie świadczenia wychowawczego podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Bezczynność i przewlekłość postępowania organu stanowią dwa odrębne przedmioty kontroli sądowoadministracyjnej, co wynika wprost z zarówno z wyżej powołanych przepisów p.p.s.a., jak i z art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.). W toku postępowania wszczętego wnioskiem skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego skarżąca złożyła ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Ponaglenie to strona odniosła jednak nie do stanu przewlekłości (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), lecz bezczynności organu (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wynika to jednoznacznie z treści ponaglenia, w którym strona wyraźnie wskazuje, że składa ponaglenie na bezczynność organu (punkt pierwszy ponaglenia). Tymczasem przedmioty skarg na bezczynność i przewlekłość nie są tożsame, a obie sprawy nimi wywołane mogą istnieć niezależnie od siebie. Mając to na uwadze, w przypadku, każdej ze skarg wymagane jest spełnienie warunku, o którym mowa w art. 53 § 2b p.p.s.a. – wniesienie ponaglenia. Innymi słowy, aby skutecznie wnieść do sądu administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.), taką skargę musi poprzedzać ponaglenie z uwagi na ten właśnie stan, nie zaś na bezczynność (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.; por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2020 r., I FSK 495/20 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponaglenie na bezczynność organu nie zastępuje ponaglenia na przewlekłość postępowania i na odwrót. Skarżąca nie poprzedziła skargi na przewlekłość postępowania Wojewody złożeniem ponaglenia z uwagi na przewlekłość postępowania tego organu, nie wyczerpując tym samym środków zaskarżenia, jakie przysługiwały jej w administracyjnym toku instancji. Z uwagi na powyższe skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Ubocznie należy podnieść, że nadano bieg sprawie II SAB/Lu 8/22 ze skargi K. L. na bezczynność Wojewody w zakresie wniosku skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego za okres od 1 maja 2021 r. do 31 lipca 2021 r. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji.