II SAB/Lu 70/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2012 r. sprawy ze skargi J. H. na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. oddala skargę; II. przyznaje [...] J. P. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 złotych (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 złotych (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem należnego podatku od towarów i usług. W dniu 5 czerwca 2012 r. (data nadania) J. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] polegającą na braku udostępnienia skarżącemu informacji publicznej żądanej przez niego w pismach z dnia 28 stycznia, 21 lutego i 27 lutego 2012 r. W skardze oraz w piśmie procesowym z dnia 11 września 2012 r. skarżący wskazał, iż w dniu 28 stycznia 2012 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Apelacyjnego [...] o przeprowadzenie lustracji w jednej ze spraw cywilnych. Wobec niezałatwienia tego wniosku przez organ złożył kolejne pismo w dniu 21 lutego 2012 r., a następnie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 27 lutego 2012 r. W odpowiedzi na pierwsze pismo został poinformowany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego o tym, że brak jest podstaw do objęcia nadzorem wskazanej przez niego sprawy, zaś pozostałe kwestie podniesione w jego piśmie zostały przemilczane. Organ nie udzielił mu nadto żadnej odpowiedzi na pisma z 21 i 27 lutego 2012 r. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o wyznaczenie dodatkowego czternastodniowego terminu Prezesowi Sądu Apelacyjnego [...] w celu załatwienia wskazanych wyżej pism, a także zażądał ustalenia przyczyn i osób winnych zaistniałej sytuacji. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego [...] wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Prezes Sądu Apelacyjnego wyjaśnił, że pismo skarżącego z dnia 28 stycznia 2012 r. wpłynęło do tego Sądu w dniu 6 lutego 2012 r. W tej samej dacie pismo to wpisano jako skargę w trybie art. 227 K.p.a. do repertorium skarg i wniosków prowadzonego przez IV Wydział Wizytacji Sądu Apelacyjnego oraz zażądano akt merytorycznych [...], której ono dotyczyło. W odpowiedzi na wniosek, jak wskazał organ, pismem z dnia 14 lutego 2012 r., nr [...], skarżący został poinformowany o braku podstaw do objęcia sprawy nadzorem administracyjnym. W piśmie tym Prezes Sądu Apelacyjnego wyjaśnił skarżącemu, że żądanie zgłoszone przez niego w sprawie [...] zostało rozpoznane przez Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia 25 października 2011 r. i wszelkie jego zarzuty (w tym dotyczące reprezentacji stron, postępowania dowodowego) mogły być oceniane w trybie instancyjnym (postępowaniu apelacyjnym), a nie w postępowaniu administracyjnym. Organ podkreślił, że dalsze czynności w tej sprawie (w związku z żądaniem doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem oraz wniosku o przywrócenie terminu) podejmowane są sprawnie i nie wymagają działań nadzorczych, a merytoryczna ich ocena należy również do Sądu, a nie do Prezesa Sądu. Sprawując jedynie nadzór administracyjny Prezes Sądu nie może bowiem wkraczać w dziedzinę, w której orzekający sędziowie są niezawiśli. Prezes Sądu nie ma także uprawnień do zarządzenia wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania sądowego. Po otrzymaniu tego pisma (w dniu 22 lutego 2012 r.) skarżący w dniu 23 lutego 2012 r. (data nadania) złożył kolejny wniosek (datowany na 21 lutego 2012 r.), w którym zażądał: doręczenia odpisu "pisma adresowanego" w sprawie wywołanej pismem z dnia 28 stycznia 2012 r. o przeprowadzenie wizytacji w sprawie [...] do Sądu Okręgowego oraz wskazania podstawy prawnej "do przekazania własnej sprawy do Sądu, w którym powstały nieprawidłowości". Wskazane pismo pozostawiono bez odpowiedzi z uwagi na wcześniejsze udzielenie merytorycznej odpowiedzi pismem z dnia 14 lutego 2012 r. Odnosząc się do złożonej skargi Prezes Sądu Apelacyjnego podkreślił, że sama skarga i treść sprecyzowanych w niej zarzutów nie znajdują umocowania w przepisach ustaw z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, gdyż żądania w niej zawarte nie są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 tej ustawy. Skarga dotyczy pism rozpoznanych na gruncie dwóch postępowań: postępowania skargowego z działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o dostępie do informacji publicznej, stąd wymagają one odrębnego rozpatrzenia. Rzeczywistym przedmiotem skargi jest postępowanie sądowe w sprawie [...], toczące się przed Sądem Okręgowym w [...], a skarżący dochodzi swych racji zarówno na drodze postępowania skargowego, jak też w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, kierując do Sądu kolejne pisma z żądaniami dokonania lustracji i oceny podejmowanych w sprawie czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a." sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej wart. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. (T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109). Organ administracji pozostaje w bezczynności w szczególności w przypadku, gdy nie udzielił zainteresowanej jednostce żądanej przez nią informacji publicznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem). Informację publiczną, stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy, stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Informacja taka podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Do udostępniania informacji publicznej obowiązane są w szczególności organy władzy publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy). Przepis art. 6 ust. 1 ustawy zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej, które podlegają udostępnieniu. Informacje te dotyczą w szczególności: - podmiotów obowiązanych do udzielenia informacji publicznej, w tym ich: statusu prawnego lub formy prawnej, organizacji, przedmiotu działalności i kompetencji, organów i osób sprawujących w nich funkcje i ich kompetencji, majątku (pkt 2 lit. a-d oraz f); - zasad funkcjonowania wskazanych wyżej podmiotów, w tym: trybu ich działania, sposobów załatwiania spraw, stanu przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrów, ewidencji i archiwów oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (pkt 3 lit. a-b, d-f); - danych publicznych, w tym i postaci dokumentów urzędowych (pkt 4 lit. a). Skarżący, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu 1 lutego 2012 r. (data nadania) złożył wniosek (datowany na 28 stycznia 2012 r.) "o przeprowadzenie lustracji akt sprawy [...] Sądu Okręgowego w [...], przez podległy Prezesowi Wydział Wizytacyjny w ramach nadzoru nad Sądami Okręgowymi". We wniosku tym skarżący zarzucił Sądowi Okręgowemu w [...] nieprawidłowości w rozpoznawaniu wskazanej sprawy polegające na: 1. dopuszczeniu do udziału w sprawie "prokuratorii" w W., a niedopuszczeniu do udziału pozwanych, bez wskazania podstawy prawnej; 2. niezałatwieniu wniosku strony o wskazanie takiej podstawy prawnej; 3. nieodpłatnym wydaniu "prokuratorii" kserokopii akt z tej sprawy oraz niezałatwienie wniosku strony o wskazanie podstawy prawnej takiego działania; 4. zaniechaniu wezwania i zawiadomienia pozwanych o toczącym się procesie cywilnym; 5. zaniechaniu odebrania od pozwanych oraz od "prokuratorii" wyjaśnień i zeznań; 6. bezpodstawnym umożliwieniu udziału "prokuratorii" (z uwagi na wartość przedmiotu sporu); 7. nierozpoznaniu wniosków składanych przez powoda J. H.; 8. "nieprzyjęciu" wniosku o uzasadnienie wyroku, nieuwzględnieniu wniosku powoda i jego pełnomocnika o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku, a także nieuwzględnianiu "wszystkich pism"; 9. zażądaniu kolejnego wpisu w kwocie 96 zł od zażalenia należycie opłaconego przez pełnomocnika, a następnie zarządzeniu zwrotu kwoty 30 zł; 10. niedopuszczeniu, by sprawa trafiła do sądu odwoławczego. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący zażądał od Prezesa Sądu Apelacyjnego "objęcia sprawy nadzorem administracyjnym, doprowadzenia do poprawnych i zgodnych z prawem decyzji procesowych, lub zarządzenie wznowienia postępowania" (k. 2 akt adm.). W ocenie Sądu żądania skarżącego, zawarte we wskazanych wyżej pismach, skierowane były do podmiotu, obowiązanego do udzielenia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, to jest od Prezesa Sądu Apelacyjnego [...], jednakże nie dotyczyły udostępnienia informacji publicznych w myśl art. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że informacja publiczna dotyczy wyłącznie sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich (por. przykładowo wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2010 r., II SAB/Wa 9/10, niepubl.). Skarżący, jak wynika ze złożonych przez niego pism z dnia 28 stycznia, 21 lutego i 27 lutego 2012 r., nie domagał się udzielenia mu informacji publicznej, lecz żądał od Prezesa Sądu Apelacyjnego objęcia nadzorem administracyjnym sprawy [...] toczącej się przed Sądem Okręgowym w [...] (w tym również "przeprowadzenia lustracji"), "doprowadzenia do poprawnych i zgodnych z prawem decyzji procesowych", a także "zarządzenie wznowienia postępowania". Sprawa [...] toczyła się przed Sądem Okręgowym w [...] z powództwa J. H., a zapadły w niej wyrok z dnia 25 października 2011 r. uprawomocnił się, wobec niewniesienia apelacji (k. 51 akt sądowych). Żądania skarżącego nie sprowadzały się zatem do udzielenia mu informacji publicznej, a zmierzały do wzruszenia niekorzystnego dla niego prawomocnego wyroku. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji wyroku.