II SAB/Lu 71/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. i P. S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego w sprawie oceny stanu technicznego ogrodzenia postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 9 lutego 2026 r. D. S. i P. S. (dalej także jako: skarżący), wnieśli skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: PINB lub organ). Jak wynika z treści skargi, została ona wniesiona w związku z zawiadomieniem skarżących z 14 czerwca 2022 r., dotyczącym szeregu samowoli budowlanych na działce nr [...] położonej w miejscowości S.. W piśmie procesowym z 17 marca 2026 r. (stanowiącym odpowiedź na skargę) organ wskazał, że w wyniku składanych przez skarżących wniosków, prowadził postępowania administracyjne w dwunastu sprawach dotyczących szeregu samowoli budowlanych w odniesieniu do różnych obiektów położonych na ww. działce. Jednym z tych postępowań była sprawa stanu technicznego ogrodzenia, zakończona decyzją PINB w B. P. z 4 marca 2022 r., nakazującą właścicielom działki usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego ogrodzenia pomiędzy działką nr [...] a działkami nr [...] i [...]. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, dotyczące sprecyzowania przedmiotu skargi, skarżący wyjaśnili (pismo z 31 marca 2026 r.), że ich skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w B. P. dotyczy wszystkich postępowań wskazanych w ww. piśmie organu. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że pismo skarżących z 9 lutego 2026 r. obejmuje dwanaście skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w B. P. w sprawach dotyczących różnych obiektów budowlanych znajdujących się na działce nr [...]. Sprawy te zostały zarejestrowane pod odrębnymi sygnaturami (II SAB/Lu 71-82/26). Skarga w sprawie o sygn. II SAB/Lu 71/26 dotyczy bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez PINB w B. P. w sprawie stanu technicznego ogrodzenia na ww. działce. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z innych przyczyn, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako: p.p.s.a.). Jak wynika z przekazanych przez organ akt administracyjnych, sprawa dotycząca stanu technicznego ogrodzenia znajdującego się na działce nr [...] została zakończona ostateczną decyzją PINB w B. P. z 4 marca 2022 r., nakazującą ówczesnym właścicielom działki, tj. G. i Z. L. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego ogrodzenia usytuowanego pomiędzy tą działką a działkami nr [...] i [...] (będącymi własnością skarżących) poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na wymianie, naprawie uszkodzonych, wykruszonych i spękanych elementów ogrodzenia. Termin wykonania obowiązku ustalono na 30 czerwca 2022 r. W dniu 28 lipca 2022 r. przeprowadzono oględziny, w toku których ustalono, że został naprawiony jeden z odcinków ogrodzenia. Pozostała część (odcinek wschodni) nie została naprawiona z uwagi na sporny przebieg granicy (brak dostępu z uwagi na konflikt z sąsiadami). Pismem z 10 września 2026 r. P. S. wystąpił ze skargą do L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. (dalej jako: WINB) na zaniechanie działań przez PINB w B. P.. Postanowieniem z 13 października 2025 r. L. WINB uznał skargę P. S. za uzasadnioną w części i wyznaczył PINB w B. P. dodatkowy termin wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W dniu 30 października 2025 r. pracownicy PINB w B. P. przeprowadzili kolejne oględziny na działce nr [...], w wyniku których stwierdzono, że wschodni odcinek ogrodzenia został rozebrany, a w jego miejsce wykonano ogrodzenie z siatki stalowej przekraczającej 2,2 m od poziomu terenu. W tej sytuacji pismem z 5 listopada 2025 r. PINB w B. P. zawiadomił skarżących, że wobec wykonania obowiązku nałożonego decyzją z 4 marca 2022 r. postępowanie został zakończone. Problem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania załatwieniu sprawy, której dotyczy skarga, był przedmiotem analizy w dwóch uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale z 22 czerwca 2020 r. (II OPS 5/19), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Z kolei w uchwale z 7 marca 2022 r. (II OPS 1/21), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził następujące stanowisko: "Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Istota argumentacji w uzasadnieniach obydwu uchwał opiera się na podstawowej tezie, że wydanie aktu kończącego ostatecznie postępowanie administracyjne skutkuje ustaniem stanu bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jeżeli w dacie wniesienia skargi stan bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania ustał, brak jest przedmiotu sprawy sądowoadministracyjnej, co uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania i skutkuje odrzuceniem skargi. Stanowisko wyrażone w powyższych uchwałach znajduje pełne odniesienie do rozpoznawanej sprawy. W dacie wniesienia skargi nie toczyło się już postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego ogrodzenia znajdującego się na działce nr [...], gdyż zostało zakończone ostateczną decyzją PINB w B. P. z 4 marca 2022 r. Nie toczyło się również postępowanie egzekucyjne, zmierzające do wyegzekwowania obowiązku nałożonego powyższą decyzją, gdyż obowiązek ten został wykonany, o czym organ poinformował skarżących pismem z 5 listopada 2025 r. Trzeba jednocześnie nadmienić, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku poddanego egzekucji, służą szczególne środki prawne w postaci skargi na bezczynność wierzyciela (art. 6 § 1 a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; Dz. U. z 2026 r., poz. 268; dalej jako: u.p.e.a.) oraz skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (art. 54a u.p.e.a.). Z jednego z tych środków prawnych skorzystał skarżący P. S. – postanowieniem z 13 października 2025 r. L. WINB uznał za zasadną w części skargę na bezczynność PINB w B. P. (jako wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym). Na postanowienie oddalające skargę na bezczynność wierzyciela oraz na postanowienie w przedmiocie skargi na bezczynność wierzyciela służy zażalenie (art. 6 § 1a in fine oraz art. 54 § 5 w zw. z art. 54a § 2 u.p.e.a.), a następnie skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Nie ma zatem możliwości bezpośredniego zaskarżenia do sądu bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W przedstawionej sytuacji, w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie istniał przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej, nie było przedmiotu, co do którego sąd mógłby się wypowiadać merytorycznie w wyroku Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzucił skargę.