II SAB/Lu 73/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia SO del. Arkadiusz Mrowiec, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku z dnia 9 listopada 2013 r. o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pomocy na dożywianie. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy N. odmówił przyznania Z. W. świadczenia pieniężnego na zakup żywności w ramach rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Po rozpoznaniu odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją nr [...] z dnia [...] rozstrzygnięcie Wójta utrzymało w mocy. W dniu 7 listopada 2013r. do Kolegium wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję z dnia [...]. Z kolei w dniu 14 listopada 2013r. Kolegium otrzymało pismo strony opatrzone datą 9 listopada 2013r., które uznano za wniosek o wznowienie postępowania, zakończonego jego decyzją z dnia [...]. W dniu 2 grudnia 2013r. Kolegium zwróciło się do nadawcy pisma o dostarczenie lub przesłanie prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego sfałszowanie dowodu w powyższej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] Kolegium poinformowało Z. W. o załatwieniu sprawy w terminie do dnia 15 stycznia 2014r., co uzasadniono brakiem odpowiedzi na pismo z dnia 2 grudnia 2013r., a następnie postanowieniem z dnia [...] wznowiono postępowanie w przedmiotowej spawie. Z kolei postanowieniem z dnia [...] Kolegium zawiesiło postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi na decyzję z dnia [...] dowodząc, że stanowi zagadnienie wstępne dla rozpatrzenia sprawy. Pismem z dnia 15 stycznia 2014r. Z. W. wezwał Kolegium do usunięcia bezprawia, które organ postanowieniem z dnia [...], uznał za nieuzasadnione. Wnioskiem z dnia 14 stycznia 2014r. skarżący złożył pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w którym cofnął skargę w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia 5 lutego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postępowanie umorzył. Wcześniej, 27 stycznia 2014r. do Kolegium wpłynęła skarga Z. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na nie wydanie i nie doręczenie orzeczeń kończących sprawy. Zdaniem skarżącego postępowanie zostało patologicznie zawieszone w oczekiwaniu na wyrok sądu. W jego mniemaniu Kolegium " nie odróżnia pomocy sądu, organu w toku własnego postępowania, od postępowania ze skargi złożonej do WSA ( odrębnego )". Według skarżącego "skarga do SKO obliguje załatwienie sprawy ( art. 235 kpa ) zanim WSA zajmie się nią, a po skasowaniu własnej decyzji SKO zawiadamia sąd o tym, że zna prawo". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Organ opisał przebieg czynności podejmowanych w sprawie i stwierdził, że do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i zwrotem akt nie jest możliwe rozpoznanie skargi i nie zaistniał stan jego bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarówno w literaturze prawniczej, jak i orzecznictwie powszechnie podzielany jest pogląd, według którego o bezczynności organu można mówić wówczas, gdy pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy organ nie podjął żadnych czynności, jak i takiej, gdy czynności zostały wprawdzie podjęte, ale organ nie zakończył go stosownym aktem. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną, czy też niezawinioną opieszałością organu. Wniesienie skargi jest zatem uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia go wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu czy czynności. Konsekwencją takiego rozumienia pojęcia bezczynności jest rozwiązanie przyjęte w art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zmianami ), według którego w razie uwzględnienia skargi na bezczynność w sprawie podlegającej załatwieniu aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej jest zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu lub do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jak się powszechnie uważa celem skargi na bezczynność jest bowiem doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednak bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Dlatego też w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie wskazuje się na specyfikę badania tego rodzaju skarg, polegającą na tym, że sąd ogranicza się do skontrolowania, czy organ rzeczywiście nie podjął działania, do którego był obowiązany. W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się w istocie do rozważenia, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zobligowane do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, poddanej już kontroli sądowej. Prawdą jest, że przepisy kpa nie zawierają żadnej regulacji dotyczącej tak zawisłej sprawy, co mogłoby oznaczać możliwość wznowienia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy co do meritum, na co zdaje się wskazywać skarżący. Odpowiedniej normy nie zawierają również przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiące jedynie w art. 56, że w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania postępowanie sądowe ulega zawieszeniu. Mimo to stanowisko skarżącego nie może znaleźć akceptacji. Należy zauważyć, że chociaż przepisy kpa nie zawierają zakazu wszczynania postępowania nadzwyczajnego w stosunku do decyzji, w stosunku do której złożono skargę do sądu administracyjnego, to w orzecznictwie utrzymuje się pogląd, według którego wniesienie prawnie skutecznej skargi stanowi przeszkodę do wszczęcia w sprawie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz Bogusław Dauter, Bogusław Gruszczyński, Andrzej Kabat, Małgorzata Niezgódka – Medek Wyd. Wolters Kluwer 2013, str. 224, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz – Tadeusz Woś, Hanna Knysiak – Molczyk, Marta Romańska Wyd. Prawnicze LexisNexis 2005 str. 269, tak też uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 27 czerwca 2000r. FPS 12/99 ONSA 2001/1/7, wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2006r. II OSK 50/06 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Podkreśla się, że zakaz taki jest oczywisty w świetle postanowień art. 170 ustawy, regulującego skutki prawomocności orzeczeń sądu administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem orzeczenie sadu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach przewidzianych w ustawie, także inne osoby. Sformułowany w ten sposób pozytywny skutek prawomocności orzeczeń sądowych wyłącza możliwość uruchomienia wewnątrzadministracyjnego postępowania kontrolnego przez organy administracji publicznej także z urzędu. Jasne jest bowiem, że w tym postępowaniu nie mogłaby zapaść inna decyzja ( postanowienie ), niż orzeczenie sądu administracyjnego rozstrzygające skargę na ostateczną decyzje (postanowienie). Warto jednak zaznaczyć, że według uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009r. ( I OPS 6/09 ONSAiWSA 2010/2/18 ) fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia na nią skargi przez sąd administracyjny zamyka organom administracji legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, jednakże tylko w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego. Jeśli zatem skarżący skutecznie wniósł skargę do sądu administracyjnego, organ powinien w takim przypadku na podstawie art. 61a § 1 kpa odmówić wszczęcia postępowania, a jeśli zostało wszczęte zawiesić do czasu rozpoznania skargi, co też uczyniono. Nie ma natomiast podstaw do stwierdzenia jego bezczynności. Niczego w sprawie nie zmienia złożenie w dniu 14 stycznia 2014r. pisma o cofnięciu skargi na decyzję z dnia [...], skoro postanowienie o umorzenie postępowania ( nieprawomocne ) zostało wydane dopiero 5 lutego 2014r., a więc już po wniesieniu skargi na bezczynność Kolegium. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.