II SAB/Lu 75/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie nierozpoznanie "skargi" z dnia 23 września 2011 r. dotyczącej przyznania świadczenia na opłacenie rachunku za energię elektryczną I. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpoznania wniosku z dnia 23 września 2011 r. – w terminie 30 dni od daty doręczenia organowi akt sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy nie stanowiła rażącego naruszenia prawa; III. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Z. W. wniósł w dniu 10 listopada 2011r. /data wpływu/ skargę na bezczynność Wójta Gminy . polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia 23 września 2011r. o świadczenie na opłacenie rachunku za energię elektryczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że wskutek nieuzupełnienia braków formalnych wniosku należało na podstawie art. 64 § 2 kpa pozostawić go bez rozpoznania, o czym zawiadomiono skarżącego pismem z dnia 30 listopada 2011r. Organ przedstawił jednocześnie szczegółowo przebieg czynności, jakie podejmował w celu rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżącego. Wskazano, że kilkakrotnie pracownicy organu udawali się do mieszkania skarżącego celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego – tj. w dniach 30 września 2011r., 12 października 2011r., 19 października 2011r., 25 października 2011r. - jednak z uwagi na odmowę udziału skarżącego w wywiadzie, z wizyt sporządzano notatki służbowe, a następnie zawiadamiano skarżącego o kolejnym terminie wywiadu; w dniu 19 października 2011r. wyznaczono natomiast termin załatwienia sprawy na dzień 18 listopada 2011r., o czym poinformowano skarżącego pismem, doręczonym mu w dniu 24 października 2011r. W dniu 18 października 2011r. Z. W. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego . zażalenie na bezczynność organu I instancji polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia 23 września 2011r., jednak postanowieniem z dnia 28 listopada 2011r. Kolegium stwierdziło, że zażalenie jest nieuzasadnione. W międzyczasie w dniu 4 listopada 2011r. organ I instancji wezwał Z. W. do przedłożenia określonych dokumentów koniecznych – zdaniem organu – do rozpoznania wniosku o świadczenia z pomocy społecznej, mianowicie: aktualnego zaświadczenia lekarskiego z Poradni Zdrowia Psychicznego stwierdzającego systematyczne leczenie skarżącego i przyjmowanie przez niego leków z grupy psychotropowych oraz dowodów zapłaty (imiennych faktur), które świadczyłyby o znacznych wydatkach skarżącego. W wykonaniu wezwania, skarżący nadesłał organowi pismo z dnia 7 listopada 2011r., jednak – jak stwierdził organ - nie przedłożył wskazanych dokumentów. Z tego powodu pismami z dnia 16 listopada 2011r. oraz z dnia 30 listopada 2011r. organ poinformował skarżącego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa. Zdaniem organu, w tej sytuacji nie można mu zarzucić bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, kontrola działalności organów administracji sprawowana przez sądy w zakresie zgodności z prawem obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Organ administracji pozostaje w bezczynności w przypadku niezałatwienia sprawy (w terminie określonym w art. 35 kpa tj. w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania) bądź w przypadku niepodjęcia innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999r., I SAB 60/99, OPS 2000, Nr 6, poz.87). W świetle art. 149 § 1 ppsa - sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności wynikających z przepisów prawa, a także stwierdza czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze wskazane przepisy stwierdzić należy, że skarga Z. W. na bezczynność Wójta Gminy .polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia 23 września 2011r. o świadczenie na opłacenie rachunku za energię elektryczną - jest zasadna - jak bowiem wynika z akt sprawy – wniosek ten dotychczas nie został rozpoznany, a okoliczności wskazywane przez organ I instancji nie usprawiedliwiają jego bezczynności. Wprawdzie organ podejmował w toku postępowania szereg czynności w celu rozpoznania wniosku, jednak ostatecznie wniosku tego nie załatwił we właściwej formie, pozostawiając wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa. Takie zakończenie postępowania było nieuprawnione, gdyż dokumenty, do wskazania których organ wezwał skarżącego: aktualne zaświadczenie lekarskiego z Poradni Zdrowia Psychicznego stwierdzającego systematyczne leczenie skarżącego i przyjmowanie przez niego leków z grupy psychotropowych oraz dowody zapłaty (imiennych faktur), które świadczyłyby o znacznych wydatkach skarżącego - nie miały charakteru wymogów formalnych wniosku, dlatego zastosowanie przez organ art. 64 § 2 kpa było nieuzasadnione. Zgodnie bowiem z tym przepisem, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom (niż brak adresu wnoszącego) ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Należy podkreślić, że powołanie się przez organ administracji na art. 64 § 2 kpa służyć może wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1996 r., II SA 1473/94, OSP 1997, z. 7-8, poz. 136 oraz z dnia 30 września 1999 r., I SAB 89/99, niepubl.). Skarżący wnosił o przyznanie świadczenia na opłacenie rachunku za energię elektryczną - na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Z przepisów tej ustawy (ani z innych przepisów) nie wynika jednak, by jednym z wymogów formalnych wniosku o przyznanie takiego świadczenia było dołączenie do niego dokumentów zażądanych od skarżącego pismem z dnia 4 listopada 2011 r. Niezłożenie przez skarżącego tych dokumentów mogło więc co najwyżej mieć wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie jego wniosku, nie mogło natomiast być uznane za brak formalny, skutkujący pozostawieniem wniosku bez rozpoznania w oparciu o art. 64 § 2 kpa. Z tych względów należy stwierdzić, że organ pozostaje w bezczynności, dlatego - na podstawie art. 149 § 1 ppsa – należało zobowiązać go do rozstrzygnięcia – w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem – wniosku skarżącego z dnia 23 września 2011 r. o świadczenie na opłacenie rachunku za energię elektryczną. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono natomiast na podstawie art. 250 ppsa oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).