II SAB/Lu 75/21
WyrokWSA w Lublinie2021-09-09
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Grzegorz Grymuza, Joanna Cylc-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności, odmawiając udostępnienia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, podczas gdy żądana informacja dotyczy środowiska i powinna być udostępniona na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie?Ratio decidendi
Organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ żądana informacja dotyczyła środowiska i jej udostępnienie powinno nastąpić na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (lex specialis), a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ prawidłowo poinformował skarżącego o konieczności skorzystania z odrębnych przepisów, a informacja o liczbie wniosków o usunięcie drzew została udzielona zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, pytając czy Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa występowała o zezwolenie na usunięcie drzew oraz prosząc o skany wydanych decyzji. Organ udzielił informacji o liczbie wniosków, ale odmówił udostępnienia skanów decyzji, wskazując, że dotyczą one informacji o środowisku i podlegają udostępnieniu na podstawie odrębnej ustawy. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu, twierdząc, że organ błędnie potraktował wnioskowane decyzje jako niebędące informacją publiczną i powinien był odmówić w drodze decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na bezczynność organu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi S. B. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
W dniu 12 lipca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga S. B. na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie z wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
Okoliczności faktyczne i prawne w niniejszej sprawie przedstawiają się następująco.
W dniu 9 marca 2021 r., skarżący złożył do M. w L., wniosek na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej o udostępnienie informacji publicznej, o następującej treści: "Czy Spółdzielnia Budowlano - Mieszkaniowa C. w L. występowała w okresie od 1 stycznia 2020 do dnia realizacji wniosku z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew lub krzewów z nieruchomości" o numerze księgi wieczystej wskazanej we wniosku nr [...] (tzw. tereny wspólne O. C.).
Przedmiotowy wniosek został przesłany za pośrednictwem poczty elektronicznej z adresu: [...] na adres organu: [...] w dniu 9 marca 2021 r. We wniosku zawarto również prośbę o przesłanie informacji publicznej zwrotnie (wraz ze ewentualnymi skanami wydanych decyzji) na adres poczty elektronicznej [...].pl. [...] na powyższy wniosek została skarżącemu udzielona w piśmie organu z dnia 19 marca 2021 r., znak sprawy: [...] oraz przesłana w tym samym dniu, to jest 19 marca 2021 r., na wskazany przez skarżącego adres poczty elektronicznej: [...], na co wskazuje załączony do akt sprawy, raport z dziennika zmian z elektronicznego systemu zarządzania dokumentacją funkcjonującego w Urzędzie Miasta L..
W dniu 6 maja 2021 r. skarżący nadesłał za pośrednictwem poczty elektronicznej pismo, w którym wskazał, iż nie otrzymał odpowiedzi na przedmiotowy wniosek z dnia 9 marca 2021 r. Na skutek powyższego organ poprzez skrzynkę elektroniczną M. A. Z. (komórka organizacyjna Urzędu Miasta L.) poinformował skarżącego, że żądana odpowiedź została wysłana w dniu 19 marca 2021 r. Dodatkowo, mając na względzie wyżej wymienioną korespondencję skarżącego informującą o trudnościach w odbiorze przesłanej mu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej - organ ponownie w dniu 14 maja 2021 r. przesłał skarżącemu wymienioną odpowiedź. W treści tej korespondencji zawarto informację, że żądana przez skarżącego informacja nie jest informacją publiczną, lecz jest informacją o środowisku i jego ochronie. Mając na uwadze powyższe, organ wskazał, że nie ma możliwości pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu i uznając je za wadliwie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o zobowiązanie Prezydenta Miasta do udostępnienia informacji publicznej wskazanej w złożonym wniosku w terminie 14 dni od dnia rozpatrzenia niniejszej skargi oraz o zasądzenie od Prezydenta Miasta kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, podniesiono, że podjęta przez Prezydenta Miasta próba załatwienia pismem sprawy sugeruje, iż wnioskowane decyzje zostały potraktowane jako nie stanowiące informacji publicznej. W ocenie skarżącego takie stanowisko jest błędne, gdyż nawet informacja o środowisku nie przestaje być informacją publiczną tylko i wyłącznie z uwagi na treść (przedmiot).
W ocenie skarżącego Prezydent Miasta chcąc skutecznie uchylić się od obowiązku udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej powinien wskazać na publicznie dostępny wykaz obejmujący - w zakresie ustawy o ochronie przyrody - m.in. wnioski o wydanie zezwolenia i zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu - art. 21 ust.2 pkt 24 lit. f) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Brak odesłania wskazuje jednak, iż wykaz taki nie jest prowadzony, co uzasadnia – w ocenie skarżącego – udostępnienie powyższej informacji w trybie ustawy o informacji publicznej. Ponadto, skarżący zwrócił uwagę, że wykaz taki - stosownie do art. 23 ust. 1 ww. ustawy - powinien być udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej, co także stanowi okoliczność wskazującą, iż żądane informacje stanowią informację publiczną.
Na taką okoliczność w ocenie skarżącego, wskazuje również to, że organ udzielił informacji, iż S. C. pięciokrotnie występowała z wnioskami o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów.
Skarżący zarzucił także, że Prezydent Miasta nie wskazał do której kategorii informacji o środowisku wymienionych w art. 9 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie należą - w jego mniemaniu - wnioskowane przez skarżącego zezwolenia. Skarżący podniósł, że skoro dane objęte wnioskiem stanowią informację publiczną, to odmowa ich udostępnienia powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, co jednak w sprawie niniejszej nie miało miejsca i uzasadnia stwierdzenie bezczynności Prezydenta Miasta.
W odpowiedzi na skargę, organ wskazał, że mając na uwadze raporty doręczeń pism skierowanych i doręczanych skarżącemu, za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący niedoręczenia przez organ w ustawowym terminie odpowiedzi na wniosek z dnia 9 marca 2021 r.
Organ wskazał, że skarżący zażądał przesłania odpowiedzi na wskazany adres mailowy, a organ zadośćuczynił temu żądaniu. Prawo wyboru przez wnioskodawcę sposobu i formy udostępnienia informacji powoduje, że ponosi on niejako ryzyko związane z konkretnym środkiem komunikacji, w sytuacji, gdy organ w przepisanym przez prawo terminie udzielił żądanej informacji używając wskazanego przez wnioskodawcę środka komunikacji. W ocenie organu, odpowiedź organu doręczono skarżącemu w dniu 19 marca 2021 r. a więc przed upływem 14 dniowego terminu na udzielenie informacji przewidzianego w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
Odpowiadając na ww. wniosek organ poinformował skarżącego, że S. B.-M. C. w L. występowała pięciokrotnie w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. z wnioskami o wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów z nieruchomości wskazanej we wniosku.
Odnosząc się natomiast do udostępnienia skanów decyzji wydanych na podstawie tych wniosków organ podniósł, iż zawarte w nich informacje stanowią informacje o środowisku i jego ochronie, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Natomiast, skarżący we wniosku z dnia 9 marca 2021 r. wyraźnie wskazał, iż składa go "na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej" z prośbą "o udostępnienie informacji publicznej".
Organ wyjaśnił, że ustawodawca w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publiczne przyznał prymat obowiązującym już ustawom określającym szczególny, a więc odrębny od przewidzianego w tej ustawie tryb dostępu do informacji publicznej. Jeżeli zatem obowiązują odmienne regulacje ich udostępniania, będą one miały pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej (ustawa o dostępie do informacji publicznej nie będzie miała wówczas zastosowania). Taką odrębną regulacją ustawową jest ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), a w szczególności przepisy art. 12-20 określające zasady i tryb (warunki, terminy, opłaty itp.) dostępu do informacji będących informacjami o środowisku.
Na podstawie powyższego, organ wniósł o oddalenie skargi, konsekwentnie twierdząc, że przedmiotowy wniosek w zakresie udostępnienia skanów decyzji zezwalających na wycinkę drzew nie może zostać zrealizowany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż dostęp do informacji będących informacją o środowisku i jego ochronie, odbywa się na zasadach określonych w wymienionych wyżej przepisach ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, a nie na ogólnych zasadach określonych przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Tylko podmiot uprawniony do otrzymania informacji decyduje, na podstawie jakich przepisów będzie żądał określonej informacji - jego wola ma tu podstawowe znaczenie. Podmioty, do których wpłynął wniosek o udzielenie określonego rodzaju informacji, nie mogą dowolnie zmieniać wybranego przez osobę wnioskującą trybu udzielenia informacji.
Co więcej organ poinformował wnioskodawcę, iż "w celu zatem uzyskania żądanych informacji proponuję podjąć działania w oparciu o przepisy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko".
Odnosząc się do stanowiska skarżącego, że "nie stało na przeszkodzie, by udostępnić informację o ilości wystąpień S. z wnioskami o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów", organ wskazał, że informacja w tym zakresie jest informacją podlegającą udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i została udzielona stosowna odpowiedź w tym zakresie. W pozostałym zakresie wniosek nie podlegał rozpatrzeniu w trybie tej ustawy, o czym organ poinformował skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, gdyż organ nie dopuścił się bezczynności przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego z dnia 9 marca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika natomiast z przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., który stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
W niniejszej sprawie Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Skarżący wnioskiem z dnia 9 marca 2019 r., powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do Prezydenta Miasta o udostępnienie informacji, czy S. B. - M. C. w L. występowała w okresie od 1 stycznia 2020r. do dnia realizacji wniosku, z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew lub krzewów z nieruchomości stanowiącej tereny wspólne O. C.. W przypadku odpowiedzi pozytywnej, skarżący wniósł także o skany decyzji zezwalających na wycinkę drzew.
W pierwszej kolejności należy rozważyć, jakie przepisy będą miały zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy. Skarżący złożył wniosek w oparciu o ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2020. poz. 2176; dalej jako: "u.i.d.p."), natomiast organ udzielając odpowiedzi na wniosek wskazał, że zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r. poz. 2081 oraz 2019 poz. 630; dalej "u.o.o.ś.").
Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.i.d.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Jednocześnie ust. 2 tego przepisu stanowi, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem, że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium".
Na tle tego unormowania w doktrynie i orzecznictwie podnosi się, że przepisów u.d.i.p. nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Inaczej ujmując - regulacje dotyczące trybu dostępu do informacji publicznej, zawarte w innych aktach prawnych, wyłączają możliwość domagania się udostępnienia informacji publicznej w oparciu o unormowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawy, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., można zatem podzielić na ustawy ograniczające dostęp do informacji publicznej ze względu na szczególny rodzaj chronionych przez nie dóbr oraz ustawy, które nieraz bardzo szczegółowo i obszernie, ale odmiennie niż u.d.i.p. regulują dostęp do określonego rodzaju informacji publicznej (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wydanie 2, Warszawa 2012, s. 45).
Do tej drugiej kategorii ustaw należy u.o.o.ś. Ustawa ta stanowi lex specialis w stosunku do u.d.i.p., co oznacza, że żądania związane z informacjami dotyczącymi środowiska podlegają rozpatrzeniu w ramach prawnych wyznaczonych przepisami u.o.o.ś. - tak w zakresie udostępnienia tego rodzaju informacji, jak i odmowy ich udostępnienia. Przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania w takim zakresie, w jakim zasady i tryb dostępu do żądanych informacji określa u.o.o.ś. (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 462/15, dostępny CBOSA).
Podsumowując, powyższe wywody, stwierdzić należy, że przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. istotnie ogranicza zasady udostępniania informacji publicznej określone w samej ustawie dając pierwszeństwo regulacjom określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznej zamieszczonym w przepisach innych ustaw.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, gdyż żądana informacja publiczna dotyczy środowiska lub jego ochrony i zastosowanie znajdzie, jako lex specialis, tryb udostępniania tej informacji przewidziany w u.o.o.ś. Materia informacji o jaką zwrócił się skarżący niewątpliwie dotyczy informacji o środowisku i jego ochronie, a zatem informacji o tej dokumentacji udziela się w oparciu o u.o.o.ś.
Nie może być przy tym sporu co do tego, że organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 9 marca 2021 r., bowiem w piśmie z dnia 19 marca 2021r. organ wskazał, że S. C. występowała pięciokrotnie w okresie od 1 stycznia 2020 r., z wnioskami o wydanie decyzji zezwalającej na usunięcie drzew i krzewów z nieruchomości wskazanej we wniosku. Natomiast w dalszej części pisma wyjaśnił, że w zakresie udostępnienia skanów decyzji wydanych na podstawie tych wniosków zastosowanie będzie miała wspomniana już wyżej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko. Zatem przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność organu przejawiająca się – w ocenie skarżącego - nieudostępnieniem informacji o środowisku i jego ochronie w przewidzianym do tego terminie.
To, że w dniu 19 marca 2021 r. informacja taka została wysłana do skarżącego znajduje potwierdzenie w złożonym przez organ dokumencie zatytułowanym jako "Eksport raportu", z którego wynika, że w dniu 19 marca 2021 r. wysłano dokument na email: [...], a więc na email podany przez skarżącego we wniosku o udostępnienie informacji.
Skoro zatem, przedmiotem skargi, jest bezczynność, merytoryczną ocenę zasadności rozpoznawanej w tej sprawie skargi poprzedzać powinny jednak jeszcze rozważania, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie nie musi być poprzedzona jakimkolwiek środkiem zaskarżenia. Udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie następuje w formie czynności materialno-technicznej, której formę zewnętrzną reguluje art. 15 u.o.o.ś. Jeśli zatem organ nie dokonał takiej czynności, nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji o środowisku (art. 20 ust. 1 u.o.o.ś.), a sama ustawa nie określa środków zaskarżenia w sytuacji bezczynności organu, to zasadnym jest przyjęcie, że zastosowanie będą miały zasady ogólne (zob. postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2016 r., II OSK 1391/16, lex nr 2083396).
Skarga taka nie musi być poprzedzona także przewidzianym w art. 37 § 2 k.p.a. ponagleniem na bezczynność organów administracji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 1391/16, w u.o.o.ś. znajduje się odesłanie do kodeksu postępowania administracyjnego tylko w zakresie informowania o przedłużeniu terminu przewidzianego do udostępnienia informacji (art. 14 ust. 2 u.o.o.ś.), wydania decyzji administracyjnej (art. 20 ust. 1 u.o.o.ś.). Natomiast w art. 20 ust. 2 u.o.o.ś. ustawodawca wskazał, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2327 z późn. zm.), z tym że: przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi (pkt 1); skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę (pkt 2).
Z podanych wyżej przyczyn Sąd stwierdził, że niniejsza skarga na bezczynność organu wywiedziona w niniejszej sprawie jest dopuszczalna i spełnia warunki formalne.
Wyjaśnić należy, że celem skargi na bezczynność organu jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawem określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził on postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności w prawem przewidzianym terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich przyczyn określona czynność, czy akt nie zostały podjęte Wyjaśnić należy również, że celem skargi na bezczynność w przypadku wniosku o udostępnienie informacji o środowisku jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania wynikającego z przepisów prawa. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest nie tylko uzasadnione w przypadku odmowy wydania aktu, pomimo istnienia w tym względzie obowiązku ustawowego, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu, ale także w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy. Dla uznania przez Sąd stanu bezczynności lub przewlekłości organu konieczne jest jednak ustalenie, że organ administracji zobowiązany był, na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo podjęcia określonych czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 28/17; wyrok NSA z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2733/15; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2020 r.; sygn. akt I OSK 3483/18).
Sąd podziela stanowisko organu, który stwierdził, że wnioskowana informacja faktycznie dotyczy środowiska lub jego ochrony i w takim razie zastosowanie znajdzie, jako lex specialis, tryb udostępniania tej informacji przewidziany w u.o.o.ś. i informacji o tej dokumentacji udziela się właśnie w oparciu o u.o.o.ś. O powyższym stanowisku organ prawidłowo poinformował skarżącego w formie pisemnej (pismo z dnia 19 marca 2021 r.).
Zwrócić należy uwagę, że nie istnieje dualizm prawny w zakresie udostępniania informacji publicznej, objętych dyspozycją art. 8 i art. 9 u.o.o.ś. Nie ma bowiem żadnych podstaw by wskazywać na jakieś elementy podlegające ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku, a pozostałe udostępniane w oparciu o u.d.i.p. Jeżeli materia decyzji dotyczy informacji o środowisku i jego ochrony, to informacji publicznej o tej decyzji udziela się w oparciu o ustawę o udostępnianiu informacji o środowisku. W każdym przypadku, gdy przedmiotem konkretnego postępowania będzie któryś z celów określonych w art. 1 pkt 1 lit. a) u.o.o.ś., rozwiązania wynikające z tej ustawy znajdować będą zastosowanie. Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku wprowadziła otwartą definicję informacji o środowisku i jego ochronie, stanowiąc w art. 9 ust. 1 m. in., że udostępnieniu podlegają informacje dotyczące stanu elementów środowiska oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami (wyrok NSA z 20.3.2012 r., I OSK 2451/11, CBOSA).
Adresat wniosku, jeżeli nie może udostępnić informacji ze względu na konieczność zastosowania przepisów ustawy szczególnej, powinien o tym fakcie powiadomić wnioskodawcę pismem. To na podmiocie wnoszącym o udostępnienie informacji publicznej ciąży obowiązek sformułowania wniosku w sposób na tyle jednoznaczny i precyzyjny, aby mógł być rozpatrzony w oczekiwanym przez wnioskodawcę zakresie. Z uwagi na powołany już wyżej art. 1 ust. 2 u.d.i.p. konieczne jest skrupulatne badanie przedmiotu wniosku. W przypadku kolizji ustaw pierwszeństwo nad przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej mają przepisy ustaw szczególnych, ale tylko w przypadku odmiennego uregulowania zasad i trybu dostępu do informacji publicznych.
Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że ustawodawca wyraźnie rozdzielił prawo dostępu do środowiska od prawa dostępu do informacji, co wynika z przepisów ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 78, poz. 483, ze zm.), w której prawo o do informacji publicznej zostało określone w art. 61 ust. 1, a prawo do informacji o środowisku w art. 74 ust. 3. Tryb, sposób i zakres takiego działania został określony w dwóch różnych aktach prawnych, tj.: u.d.i.p. i ustawie środowiskowej. Przypomnieć należy, że prawo dostępu do obu rodzajów informacji jest prawem podmiotowym, które może być wykorzystywane tylko przez podmiot uprawniony do otrzymania informacji publicznej lub informacji o środowisku. Oznacza to, że tylko podmiot uprawniony do otrzymania informacji decyduje, na podstawie jakich przepisów będzie żądał określonej informacji – jego wola ma tu podstawowe znaczenie. Zarówno podmioty, do których wpłynął wniosek o udzielenie określonego rodzaju informacji, jaki też sąd administracyjny, nie mogą dowolnie zmieniać wybranego przez osobę wnioskującą trybu udzielenia informacji (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt I OSK 932/13; CBOSA). Skarżący, we wniosku z dnia 9 marca 2021r., konsekwentnie zażądał udzielenia informacji przez organ w trybie określonym w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Natomiast, analiza akt sprawy wskazuje, że właściwym aktem prawnym, który znajduje zastosowanie do wniosku skarżącego jest wyłącznie u.o.o.ś. Informacje o wnioskach o wydanie decyzji o zezwoleniach na usunięcie drzew zawarte są w publicznie dostępnych wykazach danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie (art. 21 ust. 2 pkt 24 lit. f u.o.o.ś.). Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 24 lit. f u.o.o.ś. w publicznie dostępnych wykazach zamieszcza się dane z zakresu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody o wnioskach o wydanie zezwolenia i o zezwoleniach na usunięcie drzewa lub krzewu. Zgodnie z art. 14 ust. 3 u.o.o.ś. dokumenty, o których dane są zamieszczane w publicznie dostępnych wykazach, o których mowa w art. 21 ust. 1, udostępnia się niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 3 dni od dnia złożenia wniosku.
Z kolei ewentualna odmowa udzielenia informacji żądanej we wniosku skarżącego powinna zostać oparta na rozwiązaniach prawnych przyjętych w tej ustawie oraz wykładni norm prawnych w tym akcie zawartych, a nie w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Warunki odmowy udostępniania tego rodzaju informacji o środowisku zostały szczegółowo określone w Rozdziale 2 "Odmowa udostępniania informacji" u.o.o.ś. Strona skarżąca nie domagała się udzielenia "informacji publicznej" zdefiniowanej w u.o.o.ś., ale w trybie u.d.i.p. Obowiązuje tu zatem odmienny tryb dostępu do informacji publicznej. Całe postępowanie związane z rozpoznaniem przedmiotowego wniosku winno być poddane uregulowaniom nie u.d.i.p. lecz u.o.o.ś. (w szczególności według przepisów Działu II u.o.o.ś. zatytułowanego "Udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie"). Wobec tego kwestie, takie, jak między innymi, czy zakres wniosku (pytania postawione przez skarżącego) odpowiada zakresowi podmiotowemu i przedmiotowemu u.o.o.ś. na tyle by udzielić żądanej informacji, a także ustalenie czy organ jest rzeczowo właściwy tudzież zobowiązany do udzielenia żądanej informacji, czy też zachodzą przesłanki formalne i materialnoprawnej natury do udostępnienia albo odmowy udostępnienia informacji oraz w jakiej części, powinny zostać ocenione według reżimu u.o.o.ś.
W takim też trybie skarżący powinien był złożyć wniosek o udzielenie żądanej informacji publicznej.
Tym samym brak było faktycznych i prawnych podstaw do uwzględnienia skargi i uznania zarzutu bezczynności organu za uzasadniony.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło