II SAB/Lu 75/24

WyrokWSA w Lublinie2024-07-18

Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Jacek Czaja, Brygida Myszyńska-Guziur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 27 marca 2024 r., w szczególności poprzez nieudzielenie odpowiedzi na wszystkie zadane pytania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność organu, uznając, że organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania wnioskodawczyni w ustawowym terminie. Organ nie jest zobowiązany do udostępniania informacji, których nie posiada, ani do udzielania porad prawnych, medycznych czy dokonywania ocen konstytucyjności przepisów w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Część pytań wnioskodawczyni nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu ustawy.
Stan faktyczny
Skarżąca zarzuciła Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Białej Podlaskiej bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawczyni skierowała do organu 13 pytań dotyczących m.in. odporności po szczepieniach, rejestrów osób uchylających się od szczepień, statystyk szczepień, nałożonych grzywien na lekarzy, zgonów i niepożądanych odczynów poszczepiennych, a także kwestii prawnych związanych z obowiązkiem szczepień. Organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania w terminie 14 dni od wpływu wniosku, wskazując, jakie dane posiada, a jakie nie stanowią informacji publicznej lub nie są w jego posiadaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Białej Podlaskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. B. (dalej powoływany jako "skarżąca", "wnioskodawczyni") zarzuciła bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Białej Podlaskiej (dalej jako "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że: Pismem z dnia 27 marca 2024 r. (data wpływu do organu 29 marca 2024 r.) zwrócili się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, kierując 13 pytań. Organ pismem z dnia 10 kwietnia 2024 r. udzielił wnioskodawczyni odpowiedzi na wszystkie zadane pytania w następujący sposób: "Pytanie 1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? Odporność po szczepienna zależy od wielu czynników, a przede wszystkim od: rodzaju szczepionki, cech indywidualnych osoby szczepionej np. wiek, wcześniejsza ekspozycja na antygen, obecność p/ciał matczynych, stanu klinicznego, czynników genetycznych. W związku z tym należy zwrócić uwagę, że indywidualna odpowiedź układu immunologicznego na podanie szczepionki może być różna u różnych osób. Literatura podaje, że odporność p/tężcowi i p/błonicy utrzymuje się 10 lat, natomiast p/krztuścowi spada szybciej (po około 5 latach), w przypadku gruźlicy odporność utrzymuje się około 10 - 15 lat, odporność p/odrze, śwince, różyczce po podaniu 2 dawek szczepionki utrzymuje się około 15 lat, w przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu. B u zdrowych osób ochrona przed zachorowaniem po pełnym podstawowym szczepieniu utrzymuje się co najmniej przez kilkanaście lat. Natomiast w przypadku szczepieniu p/!Poliomyelitis prawdopodobnie do końca życia, p/Haemophilus influenzae ochrona występuje u małych dzieci do 5 roku życia - czyli u tych, które nie są w stanie wytworzyć przeciwciał samodzielnie po naturalnym kontakcie z bakterią. W przypadku szczepienia p/pneumokokom ze względu na stosunkowo krótkie stosowanie szczepionek nie ma dokładnych danych na temat długości ochrony. Wiadomo jednak, że szczepionka zabezpiecza najbardziej narażone na ciężkie powikłania grupy wiekowe. Działa u dzieci do 5 roku życia i u dorosłych po 65 roku życia. Zgodnie z wynikami badań, jedna dawka szczepionki BCG przeciw gruźlicy chroni dziecko przed, najcięższymi postaciami gruźlicy (gruźlica rozsiana i gruźlicze zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych) i znacznie zmniejsza ryzyko jakiegokolwiek zachorowania na tę chorobę. Działanie ochronne szczepienia BCG utrzymuje się więcej niż 20 lat. Pytanie 2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostanie 5 lat? Jeżeli nie, to dlaczego? W odpowiedzi na pytanie drugie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej informuje, że nie prowadzi rejestru osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień. Lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych tworzona jest na podstawie zgłoszeń przychodni podstawowej opieki zdrowotnej w raportach kwartalnych zgodnie z § 17 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 27 września 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077). Pytanie 3. Według informacji od prof. I. P.-S. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostanie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej informuje, że nie posiada danych statystycznych o szczepieniach osób narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej. Pytanie 5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej informuje, że na terenie działania urzędu w ciągu ostatnich 5 lat nie nałożono grzywien na lekarzy. Pytanie 6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? W odpowiedzi na pytanie 6 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej informuje, że nie posiada danych statystycznych dotyczących zgonów do 4 tygodni od podania preparatu szczepionkowego. Pytanie 7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania urzędu odnotował jeden NOP ciężki u osoby powyżej 65 r.ż., po szczepieniu p/COVID-19. Pytanie 9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia się trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczna z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? Obowiązek szczepień jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych (art. 68 ust. 4 Konstytucji RP). W ramach realizacji tego obowiązku w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 27 września 2023 r. opracowany jest schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży, który stanowi o terminach wymagalności obowiązku. Pytanie 10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzenia Ministra Zdrowia? Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej informuje, że zgodnie żart. 17 a ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. 2023 r. poz. 1284 z późn. zm.) w przypadku, gdy w wyniku szczepienia ochronnego obowiązkowego u osoby, u której zostało przeprowadzone to szczepienie wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego w wyniku których: osoba ta wymagała hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo u osoby tej wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres krótszy niż 14 dni osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Świadczenie kompensacyjne jest przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta. Pytanie 11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej informuje, że do kompetencji PPIS nie należy diagnozowanie i badanie, które wykonuje się w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. Wiedzę medyczną i informację na temat możliwych badań można uzyskać na wizycie u lekarza POZ, bądź lekarza specjalisty, a także zapoznać się z Charakterystyką Produktu Leczniczego. Pytanie 13. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka? Trybunał Konstytucyjny sygn. akt SK 81/19 dnia 09.05.2023 r. orzekł, że obowiązek szczepień ochronnych jest zgodny z konstytucją, jednak program szczepień ochronnych nie może być wydawany w formie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego, lecz w rozporządzeniu. Jak podkreślił Trybunał, wyrok ten nie oznacza zakwestionowania samego obowiązku poddawania się szczepieniom ale powoduje konieczność dostosowania prawa do tego rozstrzygnięcia. Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją uznał art. 17 ust. 11 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Przepis ten zakłada, że Program Szczepień Ochronnych na dany rok ze szczegółowymi wskazaniami terminów i liczby dawek szczepień jest ogłaszany przez Głównego Inspektora Sanitarnego w komunikacie publikowanym w dzienniku urzędowym ministra zdrowia. Trybunał Konstytucyjny zasugerował w pierwszej kolejności zmianę rozporządzenia przez ministra zdrowia. Minister Zdrowia może rozważyć określenie w drodze rozporządzenia terminów wymagalności obowiązkowych szczepień i liczby dawek poszczególnych szczepień. W związku z powyższym w dniu 1 października 2024 roku weszło w życie Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 2077). W związku z powyższym szczegółowe unormowania w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych określają przepisy art. 17-21 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które zawiera Schemat Obowiązkowych Szczepień Ochronnych Dzieci i Młodzieży. Schemat ten precyzyjnie wskazuje, przeciwko jakim chorobom zakaźnym i w jakim miesiącu życia, roku życia, powinno zostać zaszczepione dziecko. Tytułem przykładu należy. zwrócić uwagę na szczepienia przeciw WZW typu B, gdzie pierwsza dawka powinna być podana w ciągu 24 godzin po urodzeniu, następna w drugim miesiącu życia, a ostatnia w siódmym miesiącu życia. Opierając się na powyższych przepisach jednoznacznie wynika, że obowiązek szczepień jest uregulowany prawnie i ma ścisły związek z zapobieganiem szerzenia się chorób zakaźnych u osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest konstytucyjnym obowiązkiem władz publicznych (art. 68 ust. 4, Konstytucji RP). Natomiast w zakresie odpowiedzi na pytanie 4, 8, 12 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej informuje, że nie stanowią one informacji publicznej w świetle ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.". W powołanej na wstępie skardze na bezczynność organu w zakresie nieudostępnienia wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust.1, art. 2 ust.2, art. 3 ust.1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") przez nieudostępnienie informacji publicznej i wniosła o: 1) zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Białej Podlaskiej do rozpoznania wniosku o udzielenia informacji publicznej z dnia 27 marca 2024 r. i udzielenie informacji publicznej; 2) orzeczenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.") w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że do dnia wniesienia skargi nie udostępniono skarżącym innych informacji, poza zawartymi w piśmie z dnia 10 kwietnia 2024 r. Zdaniem skarżącej przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącej informacji publicznej. Powołując się na orzecznictwo strona podniosła w związku z tym, że udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej wyczerpuje znamiona bezczynności w udzielaniu informacji i uznanie, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżącej, w sprawie organ powinien był udostępnić informację publiczną albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie uzasadniając decyzję. W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Orzekając w tak określonym zakresie kognicji, Sąd uznał, że przedmiotowa skarga podlega oddaleniu. W przedmiotowej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Wyjaśnić należy, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w u.d.i.p., a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3109/12; dostępny pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako CBOSA). Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym w myśl art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białej Podlaskiej jest zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Do organów władzy publicznej niewątpliwie zaś należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2022 r., poz. 195 ze zm., dalej jako "u.p.i.s." - art. 10 ust. 1 pkt 3). Wyjaśnić należy, że pojęcie informacji publicznej zostało określone w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. – informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Należy również kierować się treścią art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w u.d.i.p. Zatem informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W orzecznictwie przyjęto, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18; opubl. w CBOSA). Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm., dalej jako "u.z.z.ch.z.") oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz.U. Nr 254, poz. 1711, dalej jako "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.). Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazać zaś należy, że z art. 17 u.z.z.ch.z. wynika, iż organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane im przez lekarzy sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2022r., poz. 1672). Z kolei we wzorach tego rodzaju sprawozdań określonych w załącznikach nr 4 i 5 wskazanego rozporządzenia, jedynie zbiorczo wskazano liczbę osób poddanych szczepieniom w danym kwartale oraz liczbę osób, które uchyliły się w danym kwartale od obowiązku szczepień. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań. Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z. właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy inspekcji sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, by informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej. Wyjaśnić również należy, że ustawodawca przewidział, iż jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organ w odpowiedzi na wniosek skarżącej z dnia 27 marca 2024 r., wystosował do niej pismo z dnia 10 kwietnia 2024 r., w którym udzielił odpowiedzi na zadane przez wnioskodawców wszystkie 13 pytań. W związku z powyższym, zdaniem Sądy, brak jest jakichkolwiek podstaw do formułowania stanowiska o naruszeniu art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Skoro zobowiązany organ udzielił odpowiedzi w terminie 14 dni od wpływu wniosku. Z treści pisma organu z dnia 10 kwietnia 2024 r. wynika, że udzielił on odpowiedzi wskazując na dane jakie posiada, bądź w odpowiedzi na określone pytania wyjaśnił, że nie posiada danych informacji albo, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, nie można w ocenie Sądu zarzucić organowi bezczynności. Organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma bowiem obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (wyrok WSA w Krakowie z 14.07.2017 r., II SAB/Kr 119/17, LEX nr 2360928). Co więcej, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że oceny czy organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może kształtować tylko i wyłącznie przypisywanie organowi powinność dysponowania żądaną informacją. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować (wyrok WSA w Krakowie z 11.08.2020 r., II SAB/Kr 83/20, LEX nr 3075983). Skoro zatem organ udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżącej, na które zobowiązany był odpowiedzieć, to nie można zasadnie zarzucać mu naruszenia prawa. Wyjaśnić należy, że informacji publicznej nie stanowią dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej, którego zakres określa art. 17 u.z.z.ch.z. w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Informacji publicznej nie dotyczą także skierowane do organu zapytania o opinię czy stanowisko co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Informacji publicznej nie dotyczą też pytania z zakresu wiedzy medycznej. Nadto wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz w zakresie regulacji prawa krajowego wykracza poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy bowiem polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Również obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Co więcej, w trybie i na zasadach przewidzianych w u.d.i.p. organ nie jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących konstytucyjności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalności bądź celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tego organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego bądź innych organów władzy publicznej (por.: wyrok WSA w Lublinie z 28 grudnia 2022 r., II SAB/Lu 139/22). Konkludując, podkreślić należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, natomiast część wskazanych przez skarżącą informacji, w zakresie podnoszonych przez nią zagadnień - nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Kwestie poruszane w części pytań odnoszą się do wyrażenia pewnego osądu przez organ, opinii, a zatem do jego subiektywnej oceny lub pouczenia o treści obowiązujących przepisów. Odpowiedzi na te pytania nie mogą więc stanowić informacji publicznej. Należy także podkreślić, że poza zaprzeczeniem faktowi uzyskania wnioskowanej informacji publicznej, skarga nie zawiera indywidulanych, odnoszących się do okoliczności faktycznych tej konkretnej sprawy, zarzutów. Skarga nie wskazuje chociażby, z jakich powodów udzielona skarżącej informacja nie wyczerpuje zakresu przedmiotowego wniosku. Potencjalne samo niezadowolenie strony z uzyskanych informacji nie może kreować zasadności skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej. Zwrócić należy także uwagę, że po uzyskaniu odpowiedzi skarżąca nie zgłaszała organowi żadnych zastrzeżeń co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz od razu skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której zarzuciła, iż udzielone odpowiedzi są niewystarczające. Z powyższym zarzutem nie można się zgodzić. Organ udzielił odpowiedzi na pytania, które dotyczyły informacji publicznej, w której był posiadaniu. Ponadto, pomimo braku obowiązku w tym zakresie, w miarę możliwości poinformował skarżących o kwestiach prawnych, o wyjaśnienie których wnosili we wniosku. Skoro zatem PPIS udzielił odpowiedzi na każde pytanie zawarte we wniosku skarżącej, na które zobowiązany był odpowiedzieć, to nie można zasadnie zarzucać naruszenia prawa art. 2 ust. 2 u.d.i.p. Jakichkolwiek podstaw faktycznych pozbawiony jest również zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ nie przyjmował, że żądanie wniosku dotyczy informacji przetworzonej. Reasumując, stwierdzić należy, że odpowiedź organu odpowiada ustawowym zasadom udzielenia informacji publicznej. W ocenie Sądu, organ odniósł się do każdego z pytań, również do tych, które nie mieszczą się w kategorii informacji publicznej. Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył wskazanych w niej przepisów prawa z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę. Na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło