II SAB/Lu 75/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie świadczenia w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028 postanawia odrzucić skargę. W dniu 29 maja 2025 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła skarga T. W. (dalej jako: skarżąca) na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania Kolegium w sprawie odwołania T. W. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2025 r., znak: [...] odmawiającej skarżącej przyznania świadczenia w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, wyjaśniając, że w dniu [...] kwietnia 2025 r. wydało decyzję znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 19 lutego 2025 r., znak: [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Jak wynika z akt postępowania, w dniu [...] kwietnia 2025 r. Kolegium wydało decyzję znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 19 lutego 2025 r., znak: [...] odmawiającą przyznania świadczenia w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028. Sprawa administracyjna z odwołania T. W. od decyzji z dnia [...] lutego 2025 r., znak: [...] została więc ostatecznie rozpatrzona w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Skarga strony na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie wpłynęła do organu II instancji w dniu 29 maja 2025 r., a więc niewątpliwie po zakończeniu postępowania administracyjnego. W sprawie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne, już po zakończeniu postępowania administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały, uznając w nich, że skargi takie są niedopuszczalne. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Istota skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ administracji publicznej polega na niejako przymuszeniu organu do jej merytorycznego załatwienia w terminach wynikających z przepisów prawa, poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego. A zatem, po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, tego typu skarga nie może odnieść takiego skutku, który już się ziścił. Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego, skoro stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywiste jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. Taka też wykładnia art. 53 ust. 2b p.p.s.a. została przyjęta w powołanych wyżej uchwałach składu siedmiu sędziów NSA: z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) oraz z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skoro skarga T. W. na bezczynność i przewlekłość postępowania organu została wniesiona w po ostatecznym zakończeniu postępowania przez Kolegium, to skarga ta podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalna. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.