II SAB/Lu 76/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 12 października 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zakładów Usługowo-Produkcyjnych na bezczynność Wójt Gminy w przedmiocie wystąpienia z wnioskiem o ujawnienie w księdze wieczystej zmiany stanu prawnego w zakresie formalnoprawnej dopuszczalności skargi p o s t a n a w i a skargę odrzucić. Skarżąca Spółka wystąpiła na drogę postępowania sądowoadministracyjnego zarzucając Wójtowi Gminy bezczynność, skoro nie wystąpił z wnioskiem o ujawnienie w księdze wieczystej zmiany stanu prawnego wynikającego z ostatecznej już decyzji z dnia [...] na mocy której Gmina stała się właścicielem działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], pod drogę gminną. Zdaniem podmiotu skarżącego wskazany obowiązek należy wywodzić wprost z treści art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami / Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. /. Bezczynność Wójta Gminy skutkuje dla skarżącej Spółki utrudnieniem w korzystaniu tejże działki jako drogi ze strony nieuprawnionego już podmiotu, wywodzącego swój tytuł prawny do tego gruntu z racji nabycia użytkowania wieczystego, a które w istocie wygasło wobec nabycia prawa własności przez Gminę na mocy powołanej decyzji, zgodnie z brzmieniem art. 98 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Droga ta stanowi dojazd do nieruchomości będącej własnością skarżącej Spółki, o numerze ewidencyjnym [...], która to okoliczność przesądza istnienie interesu prawnego do zainicjowania przezeń niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Sprawa na etapie postępowania sądowoadministracyjnego była już przedmiotem instancyjnej kontroli, w wyniku której Naczelny Sąd Administracyjny, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, wskazał na prawną rację rozważenia dopuszczalności skargi na gruncie unormowania art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaistniałej sytuacji proceduralnej zważył, co następuje: Skarga zarzucająca bezczynność Wójtowi Gminy . wobec niewykonania dyspozycji art. 98 ust. 2 powoływanej w sprawie stawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, podlega prawnej kwalifikacji jako niedopuszczalna. Skoro dla żądanego działania organu administracji publicznej nie jest przewidziana forma decyzji czy postanowienia, formalnoprawna racja niniejszej skargi podlegała rozważeniu na gruncie art. 3 § 2 pkt 8 w związku z pkt 4 i art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym miejscu wymaga stwierdzenia prawna okoliczność, że obowiązek właściwego organu do wystąpienia z wnioskiem o ujawnienie w księdze wieczystej nowego stanu prawnego, o którym stanowi art. 98 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie dotyczy aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określonych wart. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygającym bowiem kryterium dla zaliczenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do przedmiotowego zakresu hipotezy art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest między innymi obligatoryjny wymóg kierowania do indywidualnego podmiotu oraz publicznoprawny charakter, które muszą zaistnieć kumulatywnie dla zasadnego twierdzenia właściwości drogi sądowoadministracyjnej. Natomiast jurydyczną istotą obowiązku właściwego organu, sformułowanego w treści art. 98 ust. 2 powoływanej ustawy i gospodarce nieruchomościami, jest zainicjowanie przed sądem powszechnym postępowania wieczystoksięgowego. Wniosek taki zatem nie jest zaadresowany do indywidualnego podmiotu, gdy nadto podjęcie inicjatywy dla wszczęcia postępowania wieczystoksięgowego celem ujawnienia zmiany stanu prawnego, wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej, jest pozbawione publicznoprawnego charakteru, skoro nie stanowi postaci realizowania władczych uprawnień organu administracji publicznej, lecz jest procesową czynnością o charakterze cywilnoprawnym, obejmującym także kategorię spraw z zakresu postępowania wieczystoksięgowego, a podlegającą ocenie i rozstrzygnięciu wyłącznie przed sądem powszechnym, jako właściwym. W zaistniałej sytuacji prawnej władcze uprawnienia organu administracji publicznej uległy zrealizowaniu mocą ostatecznej decyzji, w wyniku której Gmina uzyskała tytuł prawny do wskazywanej nieruchomości pod drogę. W konsekwencji zrealizowanie przez właściwy organ inicjatywy na ujawnienia zmiany stanu prawnego w księdze wieczystej nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, jako czynność nieobjęta zamkniętym wyliczeniem zawartym wart. 3 § 2 w kolejnych punktach, przy braku odmiennej regulacji szczególnej, jako wyjątku przewidzianego mocą art. 3 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co w następstwie stanowi o braku prawnej racji dla stwierdzenia zachowania wymogów z art. 52 § 3 tej ustawy, odnoszącego się wyłącznie do aktów l czynności wymienionych w rozważanym wyżej art. 3 § 2 pkt 4. Za szeroko rozumianym, cywilnoprawnym charakterem żądanej przez skarżącego proceduralnej czynności ze strony organu administracji publicznej, przemawia także okoliczność, iż rozważane unormowanie art. 98 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi powtórzenie dyspozycji art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 06 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece / Dz. U z 2001r. Nr 124, poz. 1361 ze zm. /, w zakresie sformułowania ustawowego obowiązku każdego właściciela nieruchomości do niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej. Natomiast każdorazowe zaniedbanie tego obowiązku bądź opieszałość w jego realizacji ze strony właściciela może rodzić jego odpowiedzialność odszkodowawczą na rzecz osoby trzeciej, gdy na skutek nierespektowania tego obowiązku doznała szkody, co wprost przewiduje art. 35 w ust. 2 powołanej ustawy o księgach wieczystych hipotece. Stąd interes prawny skarżącego w wywodzonym przezeń zakresie u podstaw niniejszej skargi, podlegać może ochronie prawnej jedynie na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Powyższe wyczerpuje formalnoprawną przesłankę stanowiącą niedopuszczalności skargi wobec braku właściwości sądowoadministracyjnej, zawartą w art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.