II SAB/Lu 77/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Starosty Bialskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej I. stwierdza, że Starosta Bialski dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku P. S. z dnia 1 lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej; II. stwierdza, że bezczynność Starosty Bialskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty Bialskiego do załatwienia wniosku wskazanego w punkcie I; IV. zasądza na rzecz P. S. od Starosty Bialskiego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 25 czerwca 2025 r. do Starostwa Powiatowego w Białej Podlaskiej e -mailem wpłynęła skarga P. S. (strona, skarżący) na bezczynność Starosty Bialskiego (organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej, który wpłynął do Starostwa 1 lipca 2024 r. drogą elektroniczną, dotyczył udostępnienia informacji na temat pozwolenia na budowę wydanego dla działek [...] i [...] przy ul. [...] w T.. W dniu 15 lipca 2024 r. wpłynął kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Organ zamiast informować stronę o wydłużeniu terminu załatwienia wniosku z 1 lipca 2024 r. przekazał odpowiedź na powtórzony wniosek z 15 lipca 2024 r. W toku prowadzonej sprawy okazało się, iż oba wnioski dotyczą tych samych działek. Tak więc wnioski z 1 lipca 2024 r. oraz 15 lipca 2024 r. uznano za tożsame i udzielono odpowiedzi 19 lipca 2024 r. Skarżący uznając, iż organ pozostawał w bezczynności w związku z niezałatwieniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożył skargę w której wniósł o stwierdzenie bezczynności organu w sprawie wniosku z 1 lipca 2024 r., wyjaśnienie powodów bezczynności, podjęcie postępowania wyjaśniającego w zakresie zbieżności dat między pierwszym wnioskiem o informację publiczną, a wnioskiem o pozwolenie na budowę, informowanie na bieżąco o wszelkich podejmowanych krokach i ich efektach jako osoby pokrzywdzonej. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że 1 lipca 2024 r. złożył do Starosty wniosek o udostępnienie informacji publicznej drogą mailową. Wobec braku odpowiedzi, dnia 15 lipca 2024 r. ponowił wniosek w sposób formalny, opatrzony podpisem elektronicznym. Odpowiedź na drugi wniosek została udzielona 19 lipca 2024 r. W odpowiedzi wskazano, że dotyczy ona wniosku z dnia 15 lipca 2024 r. Urząd w żadnej formie nie podał informacji o uznaniu obu wniosków za tożsame. Strona nadmieniła, że w związku z interwencją burmistrza T. 28 maja 2025 r. otrzymała od starostwa pismo, w którym przyznało, że wniosek z 1 lipca 2024 r. był wciąż w toku rozpatrywania na dzień 15 lipca 2024 r. co oznacza, że przekroczony został termin na udostępnienie informacji wynikający z ustawy. Powyższe zdaniem strony wskazuje na bezczynność Starosty. W odpowiedzi na skargę Starosta Bialski wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Jest to zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przy czym art. 6 zawiera przykładowy katalog informacji publicznych, o czym przekonuje użycie w jego treści słów "w szczególności". Tak szerokie pojmowanie prawa dostępu do informacji publicznej ma umocowanie konstytucyjne. Art. 61 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP stanowią, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi, które nie zostały opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) obowiązek ich udostępnienia w trybie wnioskowym bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Sąd wskazuje, że Starosta należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej. Biorąc pod uwagę podstawę prawną działania podmiotu zobowiązanego oraz jego cele, obowiązek udostępnienia informacji publicznej w odniesieniu do Starosty Powiatowego nie budzi wątpliwości. Starosta w ramach starostwa, którym kieruje bez wątpienia realizuje zdania publiczne, a także prowadząc swoją działalność korzysta ze środków publicznych, tym samym podlega regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej. W związku z powyższym obowiązek udostępnienia przez Starostę informacji dotyczącej "pozwolenia na budowę" w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej aktualizuje się w takim zakresie, w jakim informacja ta dotyczy wykonywania przez Starostę zadań publicznych. Odnosząc się do kwestii zakresu oceny skuteczności złożenia przez stronę wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym, a ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Ugruntowane orzecznictwo sądowoadministracyjne nakazuje za wniosek pisemny uznawać również przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e-mail) - także, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (por. wyroki NSA: z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08, z dnia 14 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2154/16, z dnia 9 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 283/17 i z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 88/18). W rozpoznawanej sprawie 1 lipca 2024 r. na adres mail [email protected] wpłynął wniosek P. S. o "udostępnienie wszystkich dostępnych informacji na temat pozwolenia na budowę wydanego dla działek [...] i [...] przy ulicy [...] w T.". Następnie skarżący wobec nieudzielenia przez organ odpowiedzi na wniosek w wymaganym terminie w dniu 15 lipca 2024 r. wystąpił ponownie z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej opatrzonym podpisem elektronicznym, na który udzielono odpowiedzi w dniu 19 lipca 2024 r. Organ nie poinformował przy udzieleniu odpowiedzi, że uznał wnioski za tożsame odpowiadając na nie zbiorczo w jednym piśmie z 19 lipca 2024 r. Zdaniem Sądu należało stwierdzić, że Starosta Bialski reprezentujący Starostwo Powiatowe w Białej Podlaskiej dopuścił się bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku strony z 1 lipca 2024 r. Nie ulega bowiem wątpliwości, że podmiot zobowiązany w terminach wynikających z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., od dnia złożenia wniosku, żądanej przez stronę informacji nie udostępnił. Sąd uznał zatem, że Starosta Bialski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony z 1 lipca 2024 r., o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Bezczynność Starosty Bialskiego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym - orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Wobec udzielenia żądanej informacji po upływie wymaganego terminu Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Starosty Bialskiego do załatwienia wniosku strony wskazanego w punkcie I wyroku, o czym orzeczono w pkt III sentencji wyroku. Zwrócić należy uwagę, że oba wnioski dotyczyły udzielania tej samej informacji publicznej, tj. udostępnienia wszystkich dostępnych informacji na temat pozwolenia na budowę wydanego dla działek [...] i [...] przy ulicy [...] w T.. W istocie więc wniosek z dnia 15 lipca 2024 r. stanowił jedynie ponowienie pierwotnego wniosku z dnia 1 lipca 2024 r. Wprawdzie w piśmie z dnia 19 lipca 2024 r. udzielającym żądanej informacji organ przywołał jedynie wniosek skarżącego z dnia 15 lipca 2024 r. to w sytuacji, gdy oba wnioski były tożsame i dotyczyły udzielenia tej samej informacji, uznać należy, że skarżącemu tym samym udzielono również informacji żądanej wnioskiem z dnia 1 lipca 2024 r. Brak było więc podstaw do zobowiązywania organu do załatwienia wniosku z dnia 1 lipca 2024 r. albowiem skarżący faktycznie otrzymał informacje, które stanowiły przedmiot tego wniosku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt IV wyroku, obejmuje zasądzenie od podmiotu zobowiązanego na rzecz skarżącego poniesionych kosztów postępowania sądowego w wysokości 100 złotych.